Tomaszów Mazowiecki
Dit artikel gaat over de plaats Tomaszów Mazowiecki. Voor de gelijknamige gemeente zie Tomaszów Mazowiecki (gemeente).
Stad in Polen  | |||
|---|---|---|---|
  | |||
  | |||
| Situering | |||
| Woiwodschap | Łódź | ||
| District | Powiat Tomaszowski | ||
| Gemeente | Tomaszów Mazowiecki | ||
| Coördinaten | 51° 32′ NB, 20° 2′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 41,3 km² | ||
| Inwoners (2005) |
67.159 (1626 inw./km²) | ||
| Overig | |||
| Postcode | 97-200–97-208 | ||
| Identificatiecode | 10160 | ||
| Website | Officiële website | ||
| Foto's | |||
 | |||
| Het belangrijkste plein van de stad (2024) | |||
| |||
Tomaszów Mazowiecki is een stad in het Poolse woiwodschap Łódź, gelegen in de powiat Tomaszowski. De oppervlakte bedraagt 41,3 km², het inwonertal 67.159 (2005).
De Joodse gemeenschap
[bewerken | brontekst bewerken]De Joodse gemeenschap in Tomaszów Mazowiecki werd officieel erkend in 1831. Er werden direct gronden toegewezen voor een synagoge, een ritueel bad (mikwe) en een begraafplaats. Rond 1911 was maar liefst 80% van de lokale handel en ambachten in handen van Joodse inwoners. Grote textielfabrieken werden geleid door vooraanstaande Joodse families zoals Steinman, Zilber en Landsberg. Ook de helft van alle artsen en advocaten in de stad was Joods. Tussen de Eerste- en Tweede Wereldoorlog woonden ongeveer 10.000 Joden in Tomaszów Mazowiecki, wat ongeveer een derde van de bevolking was. Op 20 december 1940 werd er een getto in de stad opgericht. Eind april en begin mei 1941 vermoordden de Duitsers 100-200 Joden. De synagoge aan de Jerozolimska-straat werd door de nazi's in brand gestoken. In mei 1943 waren er tussen de 600 en 900 Joden in het getto. Op 31 mei werden de meeste Joden overgebracht naar het werkkamp in Blizyn. Na de holocaust keerden ongeveer 150 Joden terug naar de stad, maar de meesten vertrokken al snel nadat sommigen bij hun terugkeer door Poolse nationalisten waren vermoord.
Verkeer en vervoer
[bewerken | brontekst bewerken]Sport
[bewerken | brontekst bewerken]Tomaszów Mazowiecki is een belangrijke plaats voor het Poolse langebaanschaatsen. In 1984 werd er de kunstijsbaan Tor Pilica geopend. In 2017 kwam ervoor in de plaats de eerste binnenbaan van de Polen, de Ice Arena Tomaszów Mazowiecki.
Geboren
[bewerken | brontekst bewerken]- Simha Flapan (1911–1987), Israëlisch historicus
- Ber Warzager (1912–1985), Duits-Israëlisch-Poolse beeldend kunstenaar en Holocaust-overlevende
- Michael Sela (1924–2022), Israëlisch biochemicus en immunoloog
- Antoni Szymanowski (1951), voetballer en voetbaltrainer
- Stanisława Pietruszczak (1953), schaatser
- Wanda Panfil (1959), langeafstandsloopster
- Jaromir Radke (1969), langebaanschaatser
- Karolina Gąsecka (1999), voormalig langebaanschaatsster
- Damian Zurek (1999), langebaanschaatser
- Karolina Bosiek (2000), langebaanschaatsster
- Natalia Jabrzyk (2001), langebaanschaatsster