Ton Heijdra
| Ton Heijdra | ||
|---|---|---|
| Algemene informatie | ||
| Volledige naam | Anthonius Petrus Maria Heijdra | |
| Geboren | 14 oktober 1953 Maasland | |
| Overleden | 27 oktober 2025 Amsterdam | |
| Nationaliteit |  Nederland | |
| Beroep | sociaal-geograaf, opbouwwerker | |
Anthonius Petrus Maria (Ton) Heijdra (Maasland, 14 oktober 1953 – Amsterdam, 27 oktober 2025) was een Nederlands sociaal-geograaf, die talloze boekwerken heeft uitgegeven over wijken in Amsterdam.
Hij was zoon van Johanna Maria Ludewina Olsthoorn en veehouder Johannes Hermanus Heijdra.[1] Heijdra was getrouwd met historicus Richtje Alice Roegholt, die hij al sinds 1975 kende. Zij is dochter van Geertruida Hannelies Willems en historicus Richter Roegholt.
De studie sociale geografie aan de Universiteit van Amsterdam met specialisatie stadsgeografie bracht hem naar Amsterdam om die stad nooit meer te verlaten. Heijdra hield zich in leven door telegrammen rond te brengen in de stad; hetgeen steevast op de fiets gebeurde. Al dat gefiets leverde een doorwrochte kennis van (de indeling van) de stad op die later van pas zou komen. De studie leidde tot een baan bij gemeente Amsterdam als sociaal-geograaf en opbouwwerker. Hij kwam er op het juiste moment! want diezelfde gemeente had toen besloten dat de stad op de schop moest en dan met name de wijken buiten de Singelgracht. Woningen gebouwd eind 19e eeuw, begin 20e eeuw waren dermate vervallen dat er gesaneerd moest worden. Na de stelselmatige vernieuwing van de Kinkerbuurt was men er echter gekomen, dat dat niet de goede methode bleek. Heijdra woonde en verbleef vaak in de wijken die aan de beurt waren (De Pijp, indische Buurt, Amsterdam Oud-West). Museum Het Schip ontstond vanuit zijn woonhuis.
In dat traject raakte Heijdra zo gefascineerd in de bouwstijl van de Amsterdamse School, dat hij samen met zijn echtgenote (de voorloper van) Museum Het Schip oprichtte in het gebouw Het Schip ontworpen door Amsterdamse-Schoolarchitect Michel de Klerk. Gedurende de jaren groeide dat uit tot een kenniscentrum over die bouwstijl. In 2024 werd hij beloond met een benoeming tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau voor die oprichting en uitbouw en zijn sociale, geografische en architectonische geschiedschrijving van de stad.
In de jaren tachtig was Heijdra samen met Saar Boerlage de drijvende kracht achter Komitee Nolympics, een comité dat de Olympische Zomerspelen 1992 liever niet in Amsterdam zag. Ze waren van mening dat het geld veel beter besteed kon worden aan andere zaken in de stad. De keus voor die spelen viel na een kostbare procedure uiteindelijk op Barcelona.[2]
Heijdra schreef 24 boeken over de geschiedenis van Amsterdam.[3]
Heijdra overleed in zijn slaap op de “verjaardag” van Amsterdam, 27 oktober 2025. Hij kon zijn werk over Bruno Taut niet voltooien.
Bronnen
- Maarten Moll, Altijd zocht hij méér kennis over de stad
. Het Parool (6 november 2025). Geraadpleegd op 6 november 2025. - Het Schip over Ton Heijdra (geraadpleegd 10 november 2025)
- Bijzondere Amsterdammer Ton Heijdra overleden (geraadpleegd 10 november 2025)
- Redactie, Ton Heijdra overleden, medeoprichter Museum Het Schip – Iedereen moet mooi kunnen wonen. Westkrant (3 november 2025). Geraadpleegd op 10 november 2025.
- Berichten van overlijden (weduwe en museum) in Het Parool, 1 november 2025
Referenties
- ↑ Burgerlijke Stand, Melding geboorte. De Schakel (23 oktober 1953). Geraadpleegd op 10 november 2025 – via Delpher. in combinatie met Stadsarchief Amsterdam, niet vrijgegeven archiefkaart Heijdra
- ↑ Redactie, Zware bewaking van Komitee Nolympics. Nieuwsblad van het Noorden (14 oktober 1986). Geraadpleegd op 10 november 2025 – via Delpher.
- ↑ https://www.omero.nl/auteurs/h/e/ton-heijdra/