Tram in België

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Dit artikel beschrijft de tram in België

Belgische tramgeschiedenis[bewerken]

De eerste (paarden)tram reed in België in 1867 te Brussel. In 1877 werd de Brusselse paardentram opgevolgd door de stoomtram. De eerste Belgische elektrische tram reed in 1894, alweer in Brussel.

Buurttrams[bewerken]

In de laatste decennia van de 19e eeuw en de eerste decennia van de 20e eeuw werd over geheel België een uitgestrekt net van buurttrams aangelegd. De meeste waren stoomtrams. In de loop der 20e eeuw werden vele drukkere lijnen geëlektrificeerd. Minder drukke lijnen kregen motortractie. In de tweede helft van de 20e eeuw werden de meeste tramdiensten vervangen door busdiensten.

Het buurttramnet werd vanaf 1885 uitgebaat door de Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen (NMVB) / Societe National de Chemins de fer Vicinaux (SNCV). In 1991 werd dit bedrijf opgedeeld in De Lijn (Vlaanderen) en de TEC (Wallonië). De huidige Kusttram en de premetro van Charleroi zijn hier uit voortgekomen.

Stadstrams[bewerken]

In Brussel rijdt men op normaalspoor. De andere trambedrijven rijden op meterspoor. De bovenleidingspanning is 600 volt.

Tegenwoordig rijden er nog stadstrams in Antwerpen, Brussel en Gent. De Kusttram is een overblijfsel van de buurtspoorwegen zoals die vroeger in heel België te vinden waren. De tramlijn loopt van Knokke via Oostende naar De Panne. In Charleroi ligt nog een restant van de voormalige buurttram in Henegouwen dat nu deel uitmaakt van de premetro van Charleroi. De exploitant is Transport en Commun (TEC). Het grootste deel van de vier lijnen wordt als premetro geëxploiteerd, maar van de lijnen 1 en 2 wordt op het deel tussen Pétria een Anderlues over de oude tramlijn gereden. Ook de lijn 4 is een oude tramlijn.

Verder zijn er nog een drietal museumtrams in België: de tram van Han, die van Thuin (ASVi) en de Tramway Touristique de l'Aisne.

Tegenwoordig[bewerken]

Voormalig[bewerken]

Vroeger waren stadstrams ook te vinden in onder andere Brugge, Charleroi, Kortrijk, Leuven, Luik, Namen, Mechelen, Oostende en Verviers.

Toekomstplannen[bewerken]

Vlaanderen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Sneltram Hasselt - Maastricht voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • In het Pegasusplan voor de provincie Oost-Vlaanderen wordt een sneltram Aalst - Dendermonde - Sint-Niklaas gesuggereerd.[2]
  • In het Neptunusplan voor de provincie West-Vlaanderen worden 5 sneltramverbindingen gesuggereerd: Dunkerque – Veurne - Oostende – Knokke-Heist; Oostende – Brugge; Zeebrugge – Brugge; Brugge – Torhout en Roeselare-Kortrijk. De verbindingen Ieper – Kortrijk en Kortrijk – Waregem worden aan de NMBS overgelaten via light-trains.[3]

Wallonië[bewerken]

In 2008 begon de Waalse regering een onderzoek naar een mogelijke tramverbinding tussen Herstal en Jemeppe-sur-Meuse (omgeving Luik). Hierbij werden verschillende opties bekeken (onder andere geleide bussen en Translohr). Uiteindelijk werd voor een klassieke tram gekozen.[4]

In Charleroi werd de semimetroring bovengronds voltooid, is de tramlijn naar Gosselies heropend, en werd de premetro van Gilly verlengd naar Soleilmont.

Vanuit Frankrijk zijn er plannen om een tramlijn door te trekken vanuit Valenciennes (zie Tram van Valenciennes) naar het Belgische Quiévrain (Henegouwen).[5]

Opgeheven trambedrijven[bewerken]

Streektrams[bewerken]

Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen (NMVB): trambedrijf gestart in 1885 met buurttrams over (bijna) geheel België. De meeste tramlijnen hadden een spoorwijdte van 1000 mm. In alle provincies waren uitgebreide tramnetten, aanvankelijk met stoomtractie, later dieseltractie. Een deel van de belangrijkste lijnen, met name rond de grote steden, werd geëlektrificeerd en opgeheven in de jaren vijftig t/m tachtig. In 1991 opgedeeld in een Vlaams en een Waals deel, respectievelijk De Lijn en TEC. De huidige trams aan de Kust en in Henegouwen zijn hiervan een overblijfsel.

1rightarrow blue.svg Zie ook de lijst van NMVB-tramlijnen in België.

Stadstrams/elektrische streeknetten[bewerken]

Elektrisch streeknet in de Borinage.
Stadstram lijn 2 omstreeks 1920 in Brugge.

Buitenlandse trambedrijven[bewerken]

  • In het station Herzeeuw gaf de Franse ELRT tram aansluiting op het Belgisch spoornet. Dit was maar een heel klein traject op het Belgisch grondgebied.

Kaarten stadsnetten[bewerken]

Galerij[bewerken]

Zie ook[bewerken]