Tramlijn Amsterdam - Alkmaar

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Tramlijn Amsterdam - Alkmaar
Tramlijn Amsterdam - Alkmaar op de kaart
Totale lengte41,5 km
Spoorwijdtemeterspoor 1000 mm
Aangelegd doorTweede Noord-Hollandsche Tramweg-Maatschappij
Geopend
Het Schouw - Purmerend: 22 juni 1894
Purmerend - Alkmaar: 17 juli 1895
Gesloten
Het Schouw - Purmerend: 15 mei 1949
Purmerend - Alkmaar: 6 september 1931
Huidige statusopgebroken
Geëlektrificeerd
Het Schouw - Purmerend: 1932
Aantal sporen1
Traject
uexlBHFBSicon .svg Trambootstation
WASSERqBSicon .svg IJ
uexKBHFaBSicon .svg 0,0 Amsterdam Noord
uexKRWgluexKRW+r tracé tot 1920
uexHSTuexSTR Valkenweg Vogeldorp
uexHSTuexSTR Motorkade Vogeldorp
uexHSTuexSTR Hamerstraat Vogeldorp
uexHSTuexSTR Meeuwenplein Vogeldorp
uexKRWg+luexKRWr tracé tot 1920
uexHSTBSicon .svg Nieuwendam
uexHSTBSicon .svg Buiksloot
uexHSTBSicon .svg Zunderdorp
uexABZgrBSicon .svg 5,9 tramlijn naar Volendam opgebroken
uexWBRÜCKE1BSicon .svg Broekervaart
uexHSTBSicon .svg Het Schouw
uexHSTBSicon .svg Watergang
uexHSTBSicon .svg Ilpendam
uexHSTBSicon .svg Purmerland
uxmKRZuBSicon .svg lijn Enkhuizen - Amsterdam Centraal
uexBHFBSicon .svg 15,7 Purmerend
uexWBRÜCKE1BSicon .svg Beemsterringvaart
uexHSTBSicon .svg Du Nord
uexHSTBSicon .svg Volgerweg
uexHSTBSicon .svg Rijperweg
uexHSTBSicon .svg 22,9 Middenbeemster
uexHSTBSicon .svg Jisperweg
uexHSTBSicon .svg 26,5 De Rijp
uexHSTBSicon .svg Oosterhuizerweg
uexHSTBSicon .svg Schermerhornweg
uexWBRÜCKE1BSicon .svg Beemsterringvaart
uexHSTBSicon .svg 31,0 Schermerhorn
uexWBRÜCKE1BSicon .svg Schermerringvaart
uexHSTBSicon .svg Schermerdijk
uexHSTBSicon .svg Ijzeren brug
uexHSTBSicon .svg Hondebrug
uexHSTBSicon .svg Stompetoren
uexHSTBSicon .svg De Drie Koningshoofden
uexHSTBSicon .svg 40,2 Omval
uexWBRÜCKE1BSicon .svg Kanaal Alkmaar-Kolhorn
uexKBHFeBSicon .svg 41,5 Alkmaar

De tramlijn Amsterdam - Alkmaar was een metersporige tramlijn die Amsterdam verbond met Purmerend en Alkmaar.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Het gedeelte tussen het Schouw en Purmerend werd op 22 juni 1894 geopend door de Tweede Noord-Hollandsche Tramweg-Maatschappij. In het Schouw sloot de lijn aan op de reeds bestaande tramlijn Amsterdam - Edam. Op 17 juli 1895 werd de lijn verlengd van Purmerend tot Alkmaar. Dit laatste gedeelte werd gesloten in 1931 waarna men overging tot elektrificatie van de het gedeelte tot Purmerend. In 1949 werd de lijn gesloten en vervolgens opgebroken.

Route[bewerken | brontekst bewerken]

Beide lijn liep samen met de tramlijn Amsterdam - Volendam vanaf het tramstation aan de Valkenweg in Amsterdam-Noord. Vanaf de steiger bij het Noord-Zuid Hollandsch Koffiehuis, het Trambootstation, bij het Centraal Station vertrok een veerboot naar het aan de overkant van het IJ gelegen tramstation. Dit station was een kopstation met meerdere perronsporen en een overkapping. Het tracé liep in eerste instantie via de Adelaarsweg, maar is in 1920 verlegd via de Meeuwenlaan om Vogeldorp te bedienen. Op de hoek van de huidige Adelaarsweg en Leeuwarderweg was de halte Nieuwendam. Het tracé liep verder via de Leeuwarderweg en boog bij het begin van de Buiksloterdijk af naar het noordoosten. Bij deze bocht bevond zich de halte Buiksloot. Via de toenmalige Middelweg reden de trams door de polder Buikslotermeer; hier loopt nu de N247.

De halte Zunderdorp lag een stuk ten westen van Zunderdorp, aan het eind van de huidige Termietergouw, waar nu de N247 loopt. Het was een overstaphalte met eilandperron en overkapping; na Zunderdorp splitste de tramlijn zich. De daadwerkelijke splitsing heette Het Schouw en lag op de huidige kruising van de N247 met de Kanaaldijk. Vanuit Het Schouw liep de lijn parallel aan de Kanaaldijk en Jaagweg langs het Noordhollandsch Kanaal, de huidige N235 langs Ilpendam. De tramlijn ging onder de spoorlijn Zaandam – Hoorn door. Het tramstation van Purmerend op het Tramplein bestond uit een stationsgebouw met twee overkappingen en meerdere sporen. Het spoor liep verder langs de Kanaalkade. Aan het einde hiervan ging het spoor over een (verdwenen) ophaalbrug naar de Beemster.

In de Beemster liep het tramspoor langs de Purmerenderweg, linksaf de Volgerweg op, voor het fort rechtsaf de Nekkerweg in en vervolgens linksaf de Rijperweg in naar Middenbeemster. Na Middenbeemster liep het tramspoor rechtdoor tot de buurtschap Klaterbuurt, waar het tramstation van De Rijp lag. Daar ging het spoor naar rechts de Westdijk op tot de Schermerhornerweg (nu N243). Het tramspoor op een vrije baan door de weilanden ten zuiden van het dorp Schermerhorn richting de Noordervaart. Later is op het tracé de N243 aangelegd. Bij Stompetoren liep het tramspoor aan de zuidzijde van de Noordervaart. Aan de noordzijde van deze vaart ligt nu de N243. Aan het eind van de Noordervaart ging het tramspoor via een (verdwenen) brug het Kanaal Alkmaar-Kolhorn over. Via de nog bestaande Oude Trambaan boog het spoor naar rechts en vervolgens links de Tienenwal in. Het eindstation stond op het Alkmaarse Schermereiland, nabij de in 1918 afgebroken molen De Wachter. Tussen station en molen stond de remise.