Tramlijn Coevorden - Ter Apel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Tramlijn Coevorden - Ter Apel
Tramlijn Coevorden - Ter Apel op de kaart
Spoorwijdtekaapspoor 1067 mm
Aangelegd doorDedemsvaartsche Stoomtramweg-Maatschappij
Geopend
Coevorden - Nieuw-Amsterdam: 1899
Nieuw-Amsterdam - Erica: 1902
Erica - Klazienaveen: 1904
Klazienaveen - Ter Apel: 1907
Gesloten1940
Geëlektrificeerdnee
Aantal sporen1
Traject
uexSTR tramlijn van Zwolle opgebroken
uexBHF Coevorden Station DSM
uexABZgl tramlijn naar Assen 1937-1947, opgebroken
uxmKRZ Spoorlijn Zwolle - Stadskanaal
uexABZgl tramlijn naar Assen 1922-1936, opgebroken
uexHST Coevorden stad
uexHST Stieltjeskanaal
uexKBSTequexHSTBSicon .svg Amsterdamscheveld
zijlijn Griendtsveen Mij.
BSicon .svguexABZgl+luexSTR+r
BSicon .svguexSTRuexWBRÜCKE1 Verlengde Hoogeveensevaart
BSicon .svguexSTRuexABZgl+l tramlijn naar Hoogeveen 1903-1905, opgebroken
BSicon .svguexSTRuexHST Nieuw-Amsterdam
BSicon .svguexSTRuexSTRl tramlijn naar Hoogeveen 1905-1942, opgebroken
uexHST Erica
uexHST Klazienaveen
uexWBRÜCKE1 Verlengde Hoogeveensevaart
uexWBRÜCKE1 Hoofdwijk A
uexHST Klazienaveen Noord
uexHST Emmercompascuum
uexHST Munsterscheveld
uexHST Munnekemoer
uexHST Barnflair
uexWBRÜCKE1 Ruiten-Aa-kanaal
uexKHSTaquexABZgrBSicon .svg Klooster Ter Apel
uexBHF Ter Apel station DSM eindpunt tot 1926
uexSTR+luexABZg+r{{{3}}}
uexSTRuexABZglBSicon .svg tramlijn naar Erm opgebroken
uexSTRuexBHFBSicon .svg Station OG eindpunt vanaf 1926
uexBHFuexSTRBSicon .svg Station EDS (tot 1937)
uexSTRluexABZg+r{{{3}}}
BSicon .svguexSTRexSTR+l spoorlijn van Stadskanaal opgebroken
BSicon .svguexHSTexBHF Ter Apel
BSicon .svguexmKRZexSTRr spoorlijn naar Ter Apel Rijksgrens opgebroken
uexSTR tramlijn naar Winschoten opgebroken

De tramlijn Coevorden - Ter Apel liep vanuit Coevorden via Zuidoost-Drenthe naar Ter Apel. De stroomtramlijn is aangelegd op kaapspoor (1067 mm) door de Dedemsvaartsche Stoomtramweg-Maatschappij (DSM) tussen 1899 en 1907. De lijn is een verlenging van de stoomtramlijn ZwolleDedemsvaart – Coevorden naar de veenontginningen in Zuidoost Drenthe. De tram was vooral van belang voor het goederenvervoer, zoals het transport van turfstrooisel en kolen. Daarnaast heeft er tot in de jaren 30 ook personenvervoer plaatsgevonden.

Het eerste deel van de lijn van Coevorden naar het Amsterdamscheveld werd geopend in 1899. In hetzelfde jaar werd de tram al doorgetrokken naar Nieuw-Amsterdam. Het dorp Nieuw-Amsterdam aan de Verlengde Hoogeveensevaart groeide in de jaren erna uit tot een knooppunt voor het vervoer via spoor, tram en water. In 1902 werd Erica bereikt en twee jaar later Klazienaveen. In 1907 kwam de tram tot aan Emmer-Compascuum en het eindpunt Ter Apel. Ook Ter Apel groeide in de jaren daarna uit tot een knooppunt van spoor-, tram- en waterwegen. Tussen de tramlijnen van de Eerste Drentsche Stoomtramweg-Maatschappij (EDS) en de DSM bestond in Ter Apel lange tijd geen verbinding, waarschijnlijk vanwege de concurrentie tussen de beide trambedrijven. In 1926 werd het eindpunt van de DSM verlengd naar het station van de Stoomtramweg-Maatschappij Oostelijk Groningen (OG). Daarbij is verbinding gemaakt met het spoor van de EDS om het OG-station te kunnen bereiken. Om deze verbinding tot stand te brengen is zelfs een ministeriële beslissing noodzakelijk geweest. Na de fusie tussen EDS en DSM in 1936 ging de EDS het gehele trambedrijf exploiteren en gingen alle trams naar het station van de OG rijden.

Het turfstrooisel werd vervoerd vanaf het Amsterdamscheveld. Hier lag een 7 kilometer lange zijlijn van de Griendtsveen Turfstrooisel Maatschappij die van de fabriek van veenontginningsmaatschappij naar het station Amsterdamscheveld leidde. Het turfstrooisel met bestemming Duitsland, Amsterdam en zelfs Groot-Brittannië werd overgeslagen op treinen of schepen in Coevorden, in Dedemsvaart en in Zwolle.

Het personenvervoer kreeg al snel concurrentie van de in 1905 geopende spoorlijn van de Noordoosterlocaalspoorweg-Maatschappij van Zwolle via Coevorden, Nieuw-Amsterdam en Emmen naar Stadskanaal. Doorgaande trams naar Zwolle verdwijnen dan ook. Daarnaast was de fiets een concurrent, want de trams mochten namelijk niet harder dan 20 kilometer per uur rijden. Vanaf 1924 begon de DSM met het inzetten van bussen. De laatste personentrams rijden op 16 oktober 1933. Al het personenvervoer werd daarna met bussen verricht.

Na 1931 zakte ook het transport van turfstrooisel sterk in, waardoor de DSM in grote financiële moeilijkheden kwam. Ze werd in 1936 overgenomen door haar concurrent de EDS.

In 1942 werd de lijn opgebroken.

Zie ook[bewerken]