Naar inhoud springen

Transfobie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Transfobie (van verkorting trans voor transgender en Oudgrieks φόβος (phóbos), vrees, angst) of transhaat[1] is een afkeer van of vijandigheid tegenover mensen die transgender zijn. Transfobie kan zich uiten in bijvoorbeeld het ontkennen van de identiteit van de transgender persoon, verbaal of fysiek geweld, verkrachting, ontkenning van asielrecht, discriminatie, of vervolging.[1][2]

De term is ontstaan naar analogie van homofobie, lesbofobie en bifobie. Deze begrippen worden parallel aan seksisme en racisme gebruikt, maar leggen de nadruk op de irrationele basis van de betreffende vormen van discriminatie. Studies wijzen uit dat transfobie en de daaraan gerelateerde sociale isolatie een grote factor is in de verhoogde suïcidaliteit, genderdysforie en depressie onder de transgendergemeenschap.[3][4]

Uitingsvormen

[bewerken | brontekst bewerken]

Transfobie kan zich uiten in een verscheidenheid aan vormen. Mensen die transgender zijn worden vaak bepaalde privileges ontzegd die cisgender mensen automatisch gegund worden.[5] Uit onderzoek blijkt dat transnegatief geweld vaker voorkomt dan geweld tegen bijvoorbeeld vrouwen of lesbiennes.[6] Onderzoek in België wees uit dat daar 79,8% van de respondenten minstens één geweldservaring hadden meegemaakt, en dat diegenen die het meegemaakt hebben, vaak meerdere van zulke incidenten hebben ervaren. Dit geweld omvat verbaal of psychisch geweld, materieel geweld (vernietiging of bekladding van eigendommen), fysiek geweld, en seksueel geweld.[7] In Nederland bleken 17 tot 22% van alle transgender en intersekse personen wel eens te maken hebben gehad met lichamelijk of seksueel geweld.[6]

Zie Misgenderen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een veel voorkomende uitingsvorm van transfobie is het zogenaamde misgenderen: het gebruiken van de verkeerde gendergerelateerde labels voor een persoon. Dit kan per ongeluk gebeuren, maar vaak wordt het ook opzettelijk gedaan.[8] Misgenderen kan bijvoorbeeld het gebruik van de verkeerde voornaamwoorden omvatten, of het gebruik van de geboortenaam in plaats van de nieuwe naam (dit wordt ook wel deadnaming genoemd).[9] Nog een ander voorbeeld van misgenderen is mensen dwingen om zich als het bij geboorte vastgestelde geslacht te gedragen of om gebruik te maken van toiletten of kleedruimtes die niet overeenkomen met hun genderidentiteit.[10]

Misgenderen komt zowel voor of na transitie veel voor.[11] Mensen die transgender zijn worden regelmatig gemisgenderd door dokters, de politie, de media, en anderen.[12] Een studie uit 2018 toonde bij 129 jongeren aan dat voor elke sociale omgeving waarin de gekozen naam van een transgender jongere werd gebruikt, er een duidelijke afname was in symptomen van depressie en suïcidaliteit.[13] Misgenderen is een van de meest voorkomende vormen van transfobie die transgender mensen ervaren en zorgt voor een aantoonbaar verlaagd zelfvertrouwen en het verergeren van genderdysforie.[4]

Ook bepaald taalgebruik kan een uiting zijn van transfobie. Voorbeelden hier van zijn spreken van iemands 'biologische geslacht' of van iemands 'echte naam', of het gebruiken van verouderde termen zoals 'transseksueel' of 'travestiet'[14] en andere hondenfluitjes, zoals 'genderideologie'.[15]

Seksueel geweld

[bewerken | brontekst bewerken]

Hoewel de precieze getallen variabel zijn, is de meest geaccepteerde conclusie dat rond de 50% van de transgendergemeenschap in Amerika minstens één keer seksueel geweld heeft ervaren.[16] Binnen Europa wordt over het algemeen een waarde van tussen de 23% en 59% gevonden.[7] In nederland heeft 23% van de trans mensen op de werkvloer seksueel geweld meegemaakt.[17]

Fysiek geweld

[bewerken | brontekst bewerken]

Fysiek geweld tegen mensen uit de transgendergemeenschap wordt vaak veroorzaakt door negatieve opinies over transgender mensen, waarvan velen hun slachtofferschap niet met de politie durven te delen.[18] Wereldwijd worden per jaar ongeveer 300 transgender mensen vermoord. Omdat moord op transgender personen vaak niet als zodanig gerapporteerd wordt ligt het daadwerkelijke aantal waarschijnlijk hoger. Sinds 2023 komt het ook steeds vaker voor dat prominente activisten worden vermoord.[19] In Nederland heeft bijna een kwart van de non-binaire populatie te maken gehad met fysiek geweld. 21% van de transgender jongeren jonger dan 16 jaar geeft aan thuis geschopt of geslagen te worden. Dit getal is bijna drie keer zo hoog als in de rest van de populatie.[20]

Discriminatie in de zorg

[bewerken | brontekst bewerken]

Wereldwijd wordt zorg voor transgender personen bemoeilijkt door discriminatie. Een overzichtsstudie uit 2018 constateerde dat ruim een kwart van de Amerikaanse transgenderbevolking weleens heeft meegemaakt dat een dokter behandeling weigerde, meer dan twee keer zoveel als de rest van de bevolking. Dokters zijn vaak slecht geïnformeerd omdat transgenderzorg niet in opleidingscurriculums wordt opgenomen, daardoor moeten mensen vaak zelf aan artsen of aan andere medische professionals uitleggen wat voor zorg ze nodig hebben en waar rekening mee gehouden moet worden in behandelingen, in plaats van andersom.[21] Genderbevestigende zorg is meestal, ondanks dat het wereldwijd erkend wordt als de meest effectieve vorm van zorg voor deze bevolkingsgroep,[22] niet of zeer beperkt beschikbaar.[23] Met name in de Verenigde Staten speelt de overheid hierin een belangrijke rol door genderbevestigende zorg in veel staten om politieke redenen te beperken of volledig te verbieden.[24]

een voorbeeld van een trans-exclusieve feministische sticker

Georganiseerde campagnes

[bewerken | brontekst bewerken]

In verscheidene landen, met name de Verenigde Staten[24] en Groot-Brittannië,[25] is sprake van een georganiseerde campagne om de rechten van transgender mensen verder in te perken, vaak als onderdeel van een bredere radicaal-rechtse beweging.[26] Deze organisaties omschrijven zichzelf vaak als "genderkritisch" en hebben als doel de politiek te beïnvloeden om transgender mensen verder te marginaliseren.[27][28] Ze hebben vaak een sterke focus op "biologisch geslacht" als de enige bepalende factor van iemands genderidentiteit en ervaringen, een denkwijze die sterk geïnspireerd is door bepaalde bio-essentialistische stromingen binnen het radicaal feminisme.[29][25]

Op andere Wikimedia-projecten