Transpositiecijfer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het transpositiecijfer is een van de klassieke handcijfers, een versleutelingsmethode die toegepast wordt in de cryptografie. Bij transpositie worden letters of tekens van plaats verwisseld met andere letters of tekens.

In de klassieke cryptografie gebruikt men vooral de techniek van kolomtranspositie. Enkele voorbeelden van kolomtranspositie zijn het transpositie cijfer en de dubbele transpositie. Ook bij de moderne cryptografische algoritmes voor computergebruik kent men transpositie. Daar worden dan binaire gegevens van plaats verwisseld.

Meestal wordt transpositie gebruikt in combinatie met fractionering en Substitutie. Vooral de combinatie met fractionering is zeer effectief. Een voorbeeld van zo'n combinatie is het ADFGVX-cijfer.

Er zijn vele verschillende methodes om een transpositietabel te vullen met klare tekst.

We beschrijven eerst de gewone kolomtranspositie om vervolgens twee voorbeelden te geven van onderbroken transpositie. Deze methode is beter bestand tegen anagramming dan gewone kolomtranspositie vanwege zijn grillige plaatsing van de klare tekst. Bovendien zijn er vele variaties van invullen mogelijk, volgens een vooraf bepaald patroon, met open gedeeltes, rijen of diagonalen die éérst worden ingevuld enzovoort.

Kolomtranspositie[bewerken]

In ons voorbeeld is het sleutelwoord LEONARDO. De letters van dit woord worden volgens alfabet genummerd, van links Right.png naar rechts. Onder dit woord schrijven we de klare tekst van linksRight.png naar rechts en boven Down.png naar onder.

De klare tekst is DIT DRINGEND BERICHT IS ZEER GEHEIM.

L E O N A R D O
4 3 6 5 1 8 2 7
---------------
D I T D R I N G
E N D B E R I C 
H T I S Z E E R
G E H E I M

Vervolgens lezen we de tekst af per kolom, beginnende met het kleinste nummer. Kolom 1 is dus REZI, kolom 2 is NIE. De bekomen tekst verdelen we in groepen.

Cijfertekst: REZIN IEINT EDEHG DBSET DIHGC RIREM

Om de cijfertekst te ontcijferen moeten we eerst een tabel maken met het sleutelwoord en het juiste aantal kolommen. Uit het aantal letters in de cijfertekst kunnen we dan het aantal lange en korte kolommen afleiden. We vullen de tabel met de cijfertekst, kolom per kolom, in volgorde van het sleutelwoord. Dan lezen we de tekst af van links Right.png naar rechts en boven Down.png naar onder.

Onderbroken kolomtranspositie[bewerken]

Bij onderbroken kolomtranspositie wordt de tekst op onregelmatige wijze ingevuld in de tabel. Er zijn vele manieren waarop we de tekst kunnen invullen.

Ook hier gebruiken we het sleutelwoord LEONARDO. Onder het sleutelwoord schrijven we de klare tekst van links Right.pngnaar rechts en boven Down.png naar onder, maar worden de rijen slechts gedeeltelijk opgevuld. Voor de eerste rij wordt deze ingevuld tot en met de kolom waar de eerste letter staat. In ons voorbeeld is dit de letter A. De tweede rij wordt ingevuld tot en met de tweede letter, zijnde D. Zo vult men rij na rij verder in. Indien er vele rijen nodig zijn begint men na de laatste rij opnieuw met een rij met de lengte van de eerste letter.

L E O N A R D O
4 3 6 5 1 8 2 7
---------------
D I T D R
I N G E N D B
E R
I
C H T I
S Z E
E R G E H E I M

Vervolgens lezen we de tekst af per kolom, beginnende met het kleinste nummer. Kolom 1 is dus RNH, kolom 2 is BI en kolom 3 is INRHZR.

Cijfertekst: RNHBI INRHZ RDIEI CSEDE IETGT EGMDE

Om de cijfertekst te ontcijferen moeten we eerst een tabel maken met het sleutelwoord en lengte van elke rij bepalen aan de hand van de nummering van het kolommen. Uit het aantal letters in de cijfertekst kunnen we dan afleiden tot hoe ver naar beneden de kolommen ingevuld dienen te worden. Vervolgens vullen we de tabel met de cijfertekst, kolom per kolom, in volgorde van het sleutelwoord. Ten slotte lezen we de tekst af van linksRight.png naar rechts en boven Down.png naar onder.

In het tweede voorbeeld van onderbroken kolom transpositie maken we een tabel waarin de tekst past. In ons voorbeeld is de tekst 30 letters lang en gebruiken we een tabel van 8 X 4, met dus een overschot van 2 letters. We passen voor de grootte van de rij hetzelfde principe toe als in het vorige voorbeeld. We beginnen te tekst in te vullen van links Right.pngnaar rechts en van boven Down.pngnaar onder en als het linkerveld is ingevuld gaan we verder met invullen in het rechterveld.

L E O N A R D O
4 3 6 5 1 8 2 7
---------------
D I T D R C H T
I N G E N D B I
E R S Z E E R G
I E H E I M

Vervolgens lezen we de tekst af per kolom, beginnende met het kleinste nummer. Kolom 1 is dus RNEI, kolom 2 is HBR.

Cijfertekst: RNEIH BRINR EDIEI DEZET GSHTI GCDEM

Om de cijfertekst te ontcijferen moeten we ook hier de tabel opnieuw reconstrueren en de indeling bepalen alvorens de tekst in te vullen.

Zoals u kunt merken geven deze drie voorbeelden van transpositie op deze korte tekst drie totaal verschillende resultaten. Combinatie van verschillende transposities behoren tot de sterkste klassieke vercijferingen. Enkele voorbeelden zijn dubbele transpositie, SECOM en het VIC-cijfer.

Zie ook[bewerken]