Tsjchorotskoe (gemeente)
Gemeente in Georgië  | |||
|---|---|---|---|
  | |||
| Locatie in Georgië | |||
 | |||
| Geografie | |||
| Regio | Samegrelo-Zemo Svaneti | ||
| Hoofdplaats | Tsjchorotskoe | ||
| Oppervlakte | 619.4 km² [1] | ||
| Hoogste punt | Tsjitagvala (3226 m) | ||
| Coördinaten | 42° 31' NB, 42° 8' OL | ||
| Bevolking | |||
| Inwoners (2024) | 20.677 [2] (33,4 inw./km²) | ||
| Etniciteit (2024) | Georgisch (99,6%) | ||
| Religie (2024) | Orthodox (99,4%) | ||
| Overige informatie | |||
| Tijdzone | UTC+4 | ||
| Website | www | ||
| Tsjchorotskoe in Samegrelo-Zemo Svaneti | |||
  | |||
| Foto('s) | |||
 | |||
| Zicht op Tsjchorotskoe | |||
| |||
Tsjchorotskoe (Georgisch: ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი, Tsjchorotskoes moenitsipaliteti) is een gemeente in het noordwesten van Georgië, gelegen in de bestuurlijke regio Samegrelo-Zemo Svaneti. De gelijknamige stad is het bestuurlijk centrum. De gemeente heeft een oppervlakte van 619,4 km² en heeft ongeveer 20.700 inwoners (2024). Ze is gesitueerd langs de zuidrand van de Grote Kaukasus, meer specifiek het Egrisigebergte, waar deze overgaat in het Colchis-laagland. De gemeente ligt in de cultuur-historische streek Mingrelië, ook wel Samegrelo genoemd.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Na het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië in de 15e eeuw lag het gebied van Tsjchorotskoe in het vorstendom Mingrelië (of ook wel Odisji en Samegrelo) en stond het onder de heerschappij van de adellijke Dadiani-familie. Het werd eeuwenlang feitelijk gedomineerd door het Ottomaanse Rijk, maar vanaf de 18e eeuw verloren zij het gezag. Toen het keizerrijk Rusland in 1810 overging tot de annexatie van West-Georgië werd de Russische bestuurlijke indeling langzamerhand ingevoerd die de basis legde voor de hedendaagse indeling.
In het Russische Rijk
[bewerken | brontekst bewerken]
In 1867 werd Mingrelië volledig geannexeerd door het Russische Rijk, verdeeld in Russisch gemodelleerde bestuurlijke eenheden en opgenomen in het gouvernement Koetais. De oejezd Zoegdidi was een van de nieuwe provincies die uit Mingrelië werden opgericht, waar het gebied van Tsjchorotskoe onder viel.[3]
De provincie, mazra in het Georgisch, was onderverdeeld in drie gemeentelijke districten (oetsjastok). Het gebied van Tsjchorotskoe viel onder het oetsjastok Tsalendzjicha.[4] De plaats Tsalendzjicha was het bestuurlijk centrum van dat district. In 1886 had het district in totaal 41.950 inwoners, 40 procent van alle inwoners van de provincie Zoegdidi.[5]
Moderne district
[bewerken | brontekst bewerken]Bij de bestuurlijke herindelingen van de Sovjet-Unie werd in 1930 het rajon (district) Tsjchorotskoe opgericht, als afsplitsing van Tsalendzjicha, en dat in oppervlak overeenkomt met de hedendaagse gemeente. In het onafhankelijke Georgië werd het district Tsjchorotskoe in 1995 onderdeel van de nieuw opgerichte bestuurlijke regio (mchare) Samegrelo-Zemo Svaneti en in 2006 werd het district omgevormd naar een gemeente (municipaliteit), waarbij het dezelfde omvang behield.[6]
Geografie
[bewerken | brontekst bewerken]Tsjchorotskoe grenst aan in totaal zeven verschillende gemeentes. In het westen ligt de gemeente Tsalendzjicha, in het noorden Mestia en Lentechi (regio Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti) en in het oosten de gemeente Martvili. De zuidelijke punt van Tsjchorotskoe grenst aan drie gemeentes: Senaki, Chobi en Zoegdidi.
Egrisigebergte
[bewerken | brontekst bewerken]Het noorden van de gemeente Tsjchorotskoe ligt in het Egrisigebergte, een subgebergte van de Grote Kaukasus, terwijl het zuidelijke deel in het Colchis-laagland ligt. De hoogste berg van het Egrisigebergte, de Tsjitagvala (Georgisch: ჭითაგვალა) met een top 3.226 meter boven zeeniveau, ligt op de gemeentegrens met Tsalendzjicha.[7] De noordgrens van Tsjchorotskoe loopt over de bergkam van dit gebergte.
De geografie van de langwerpige gemeente wordt verder bepaald door de rivieren die vanuit het gebergte in zuidelijke richting door de gemeente stromen, waarvan de Chobi (Chobistschali) de belangrijkste is.
Demografie
[bewerken | brontekst bewerken]De gemeente Tsjchorotskoe telde 20.677 inwoners bij de volkstelling van 2024, een daling van zeven procent ten opzichte van de volkstelling van 2014. Het aantal inwoners in de hoofdplaats Tsjchorotskoe nam toe met ongeveer 15 procent.
| Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Tsjchorotskoe | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1897 | 1923 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002* | 2014 | 2024 | |||||||||
| Gemeente Tsjchorotskoe | - | - | 28.578 |  27.647 |  30.784 | 31.404 | 29.840 | 30.124 | 22.309 | 20.677 | ||||||||
| Tsjchorotskoe | - | 989 | 1.640 | 2.383 | 2.963 | 3.500 | 4.770 | 5.040 | 3.141 | 3.599 | ||||||||
| Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[8][9][10][5][2] * Noot:[12] | ||||||||||||||||||
Etniciteit en religie
[bewerken | brontekst bewerken]
De bevolking van Tsjchorotskoe had volgens de volkstelling van 2024 een vrijwel geheel Georgische samenstelling (99,6 procent), waarbij het overige deel van de bevolking in meerderheid uit enkele tientallen Russen en Oekraïners bestond. Volgens dezelfde volkstelling was 99,4 procent van de bevolking Georgisch-Orthodox. De enige geloofsminderheden waren enkele tientallen jehova's en moslims (elk 0,2 procent).[13]
Administratieve onderverdeling
[bewerken | brontekst bewerken]
De gemeente Tsjchorotskoe is administratief onderverdeeld in 13 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 30 dorpen (სოფელი, sopeli) en één stad, het bestuurlijk centrum Tsjchorotskoe.[1]
Bestuur
[bewerken | brontekst bewerken]De gemeenteraad van Tsjchorotskoe (Georgisch: საკრებულო, sakreboelo) wordt elke vier jaar gekozen in een gemengd kiesstelsel. Een deel wordt via enkelvoudige kiesdistricten gekozen en een deel via evenredige vertegenwoordiging van gesloten partijlijsten.[14]
| Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Partij | 2014[15] | 2017[16] | 2021[17] | 2025[18] | |
| Georgische Droom (GD) | 13 | 20 | 12 | 26 | |
| Verenigde Nationale Beweging (UNM) | 6 | 4 | 7 | ||
| Voor Georgië | 7 | 1 | |||
| Onafhankelijken | 8 | ||||
| Overige partijen | 2 [19] |
4 [20] |
1 [21] |
1 [22] | |
| Totaal | 28 | 28 | 27 | 28 | |
Vervoer
[bewerken | brontekst bewerken]
Door de ligging in het Colchis laagland is Tsjchorotskoe goed aangesloten op het regionale wegennetwerk. Het centrum Tsjchorotskoe is een kruispunt van regionale hoofdwegen, in voornamelijk noord-zuid richting zoals de nationale route Sh6 uit Senaki, Sh84 uit Zoegdidi en de Sh85 uit Martvili. Tevens verbindt de Sh87 de gemeente met Chobi. De dichtstbijzijnde spoorwegstations zijn in Zoegdidi en Senaki en er zijn geen burgervliegvelden in de nabijheid.
Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 (ka) Main Results of the 2014 Census (Publication) (pdf). Census.ge, National Statistics Office of Georgia (Geostat) p.266-270 (28 april 2016). Gearchiveerd op 13 februari 2020. Geraadpleegd op 19 januari 2022.
- 1 2 (en) 2024 Population Census of Georgia results - Population of Georgia by self-governed units, urban-rural settlements and sex. National Statistics Office of Georgia, Geostat (22 juni 2026). Geraadpleegd op 23 juni 2026. “referentiedatum telling 14 november 2024”
- ↑ (ka) Tsintsadze, ზუგდიდის მაზრა (Zoegdidis mazra). Georgische Encyclopedie. Georgian National Academy of Sciences (1983). Geraadpleegd op 14 januari 2026.
- ↑ Цаленджихскій участокъ, Tsalendzjichskiy oetsjastok
- 1 2 (ru) Tsalenjikha district 1939. Ethno Kavkaz. Geraadpleegd op 18 januari 2022.
- ↑ (ka) Gemeente Tsjchorotskoe - Universeel Encyclopedisch Woordenboek 2006. National Parliamentary Library of Georgia. Geraadpleegd op 15 oktober 2022.
- ↑ (en) Tielidze, Levan (2018). Geomorphology of Georgia. Springer, pp. 130-132. ISBN 9783319777641. Geraadpleegd op 12 november 2021.
- ↑ (en) Population divisions of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 30 oktober 2021. Geraadpleegd op 18 januari 2022.
- ↑ (en) Population cities & towns of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Geraadpleegd op 18 januari 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition rural Georgia 1923. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 3 februari 2023. Geraadpleegd op 18 januari 2022.
- ↑ (en) Population Dynamics in Georgia - An Overview Based on the 2014 General Population Census Data (pdf). National Statistics Office of Georgia, Geostat (29 november 2017). Geraadpleegd op 10 januari 2022.
- ↑ Gecorrigeerd cijfer 2002 gemeente Tsjchorotskoe is 25.900. Bij de volkstelling van 2014 werd een onverklaarbaar gat ten opzichte van de data van het nationaal statistisch bureau Geostat gevonden. Uit VN begeleid onderzoek is gebleken dat de volkstelling van 2002 ongeveer 8-9 procent te hoog was. Zie[11], "1. Introduction", Pagina 1.
- ↑ (en) 2024 Population Census of Georgia results - Demographic and Social Characteristics. National Statistics Office of Georgia, Geostat (22 juni 2026). Geraadpleegd op 22 juni 2026. “referentiedatum telling 14 november 2024”
- ↑ (en) Election Code of Georgia - Chapter XVI – Sakrebulo Elections of Self-Governing Communities and Self-Governing Cities (except for Tbilisi) - Artikel 138 e.v.. Legislative Herald of Georgia (25 juni 2025). Geraadpleegd op 10 oktober 2025.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2014 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.84-85. Gearchiveerd op 1 april 2022. Geraadpleegd op 28 maart 2025.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2017 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.90-91. Gearchiveerd op 5 april 2022. Geraadpleegd op 5 april 2022.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2021 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.110-112. Gearchiveerd op 5 april 2022. Geraadpleegd op 5 april 2022.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2025 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.59-60. Gearchiveerd op 17 oktober 2025. Geraadpleegd op 17 oktober 2025.
- ↑ Boerdzjanadze - Verenigde Oppositie (1), Alliantie van Patriotten (1).
- ↑ Sjenedi Beweging (2), Europees Georgië (1), Alliantie van Patriotten (1).
- ↑ Lelo voor Georgië (1).
- ↑ Lelo voor Georgië (1).
· 
· 