Tsjochataoeri (gemeente)
Gemeente in Georgië  | |||
|---|---|---|---|
  | |||
| Locatie in Georgië | |||
 | |||
| Geografie | |||
| Regio | Goeria | ||
| Hoofdplaats | Tsjochataoeri | ||
| Oppervlakte | 825.1 km² [1] | ||
| Hoogste punt | Mepistskaro (2850 m) | ||
| Coördinaten | 42° 1' NB, 42° 14' OL | ||
| Bevolking | |||
| Inwoners (2024) | 17.035 [2] (20,6 inw./km²) | ||
| Etniciteit (2024) | Georgisch (99,6%) | ||
| Religie (2024) | Orthodox (86,6%) Islam (12,8%) | ||
| Overige informatie | |||
| Tijdzone | UTC+4 | ||
| Website | chokhatauri | ||
| Tsjochataoeri in Goeria | |||
  | |||
| Foto('s) | |||
 | |||
| Hoogland kuuroord Bachmaro | |||
| |||
Tsjochataoeri (Georgisch: ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, Tsjochataoeris moenitsipaliteti) is een plattelandsgemeente in het zuidwesten van Georgië, gelegen in de regio Goeria. De gelijknamige plaats is het bestuurlijk centrum. De gemeente heeft een oppervlakte van 825 km² en heeft ongeveer 17.000 inwoners (2024). Ze is gesitueerd in het Meschetigebergte.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Vanaf het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië in het begin van de 15e eeuw tot in de 19e eeuw behoorde het grondgebied van de huidige gemeente tot het Vorstendom Goeria. In 1829 werd Goeria via het Verdrag van Adrianopel uit 1829 door het Russische Rijk geannexeerd.
Vorming district
[bewerken | brontekst bewerken]
Nadat de Russen ook vrijwel geheel West-Georgië onder controle hadden, werd het gebied bestuurlijk ingedeeld naar Russische maatstaven. Dit zou de basis leggen voor de moderne Georgische bestuurlijke indeling. In 1840 werd het gouvernement Georgië-Imeretië opgericht dat geheel Georgië besloeg. Hierbinnen werd de provincie (oejezd) Goeria opgericht.[3] In 1841 vond een opstand in het gebied plaats tegen het Russische gezag.
In 1846 werden Oost- en West-Georgië weer gescheiden, waarbij Goeria als oejezd Ozoergeti binnen het gouvernement Koetais viel.[4] De oejezd werd onderverdeeld in drie districten (oetsjastok), waaronder het district Tsjochataoeri.
In 1930 werd het oetsjastok Tsjochataoeri door het Sovjet-bestuur omgevormd tot een rajon (district). In het onafhankelijke Georgië werd het district in 1995 onderdeel van de nieuw opgerichte regio Goeria en in 2006 werd het district omgevormd naar een gemeente (municipaliteit).
Geografie
[bewerken | brontekst bewerken]Tsjochataoeri grenst in het westen aan de gemeenten Ozoergeti en Lantsjchoeti, in het noorden en oosten aan de gemeenten Samtredia en Vani van de regio Imereti, en in het zuiden aan Adigeni (regio Samtsche-Dzjavacheti), Choelo en Sjoeachevi (beiden autonome republiek Adzjarië).
Meschetigebergte
[bewerken | brontekst bewerken]
Het grootste deel van de gemeente ligt in het Meschetigebergte, een subgebergte van de Kleine Kaukasus. In het noordelijke deel van de gemeente ligt het Goeriagebergte, een bescheiden bergrug dat een noordelijke uitloper is van het Meschetigebergte. Tussen deze gebergtes ligt een glooiende vallei dat het stroomgebied vormt van de Soepsa, de belangrijkste rivier van Goeria, die in het oosten van de gemeente de oorsprong heeft.
Het Goeriagebergte reikt niet hoger dan 600-700 meter boven zeeniveau,[5] terwijl de hoogste bergen van de gemeente in het zuidoostelijke drieregiopunt liggen, waar Goeria, Imereti en Samtsche-Dzjavacheti samenkomen. Hier liggen bergen rond de 2.800 meter boven zeeniveau, met de 2.850 meter hoge berg Mepistskaro als hoogste punt van het Meschetigebergte.[6]
Kuuroord
[bewerken | brontekst bewerken]
In het Meschetigebergte ligt Bachmaro, een klimatologisch kuuroord op ruim 1.900 meter boven zeeniveau. De gezondheidseigenschappen van Bachmaro werden in de jaren 1890 ontdekt en al snel werd de plek ontwikkeld. In 1923 kreeg het de status kuuroord en in 1934 opende er een sanatorium. Het ontving vooral patiënten met longklachten, zoals tuberculose. Ook de latere president van Georgië, Edoeard Sjevardnadze, is hier in de jaren 1940 behandeld geweest. De weg naar Bachmaro gaat ten zuiden van het kuuroord over de 2.370 meter hoge Tsjidilapas naar Choelo in Adzjarië. Aan de weg naar Bachmaro, bij het dorpje Nabeghlavi langs de Boebazeoeli-rivier, staat de mineraalwaterfabriek waar de nationaal bekende merken Nabeghlavi en Bakhmaro vandaan komen.
Demografie
[bewerken | brontekst bewerken]De gemeente Tsjochataoeri telde 17.035 inwoners bij de volkstelling van 2024,[2] een afname van tien procent ten opzichte van de volkstelling van 2014. Dit is een trend die voor de hele regio Goeria gold. Het aantal inwoners van hoofdplaats Tsjochataoeri nam met ruim zeven procent toe.
| Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Tsjochataoeri | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1897 | 1926 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002[7] | 2014 | 2024 | |||||||||
| Gemeente Tsjochataoeri | - | - | - | 30.662 |  29.594 | 28.157 | 26.595 | 24.090 | 19.001 | 17.035 | ||||||||
| Tsjochataoeri | - | - | 903 |  2.622 | 2.136 | 2.361 | 2.633 | 2.130 | 1.815 | 1.954 | ||||||||
| Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[8][9] Noot:[7] | ||||||||||||||||||
Etniciteit en religie
[bewerken | brontekst bewerken]
Volgens de volkstelling van 2024 was de bevolking van de gemeente vrijwel geheel etnisch Georgisch, waaronder Adzjaren, islamitische Georgiërs die bijna 13 procent van de bevolking van de gemeente vertegenwoordigen. Bijna 87% is orthodox christelijk. De Adzjaren zijn een erfenis uit de Ottomaanse overheersing van Adzjarië en delen van Goeria, waar in de 18e en 19e eeuw gedwongen islamisering plaatsvond. Jehova's getuigen zijn met enkele tientallen de helft van het restant dat een religie heeft opgegeven.[11]
Administratieve onderverdeling
[bewerken | brontekst bewerken]
De gemeente Tsjochataoeri is administratief onderverdeeld in 22 dorpsgemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 60 dorpen (სოფელი, sopeli). Er zijn twee daba (een 'nederzetting met stedelijk karakter') en geen steden.[1]
- daba: Bachmaro* en Tsjochataoeri, het gemeentelijk centrum;
- dorpen: in totaal 60, waaronder Chidistavi.
Bachmaro is een klimatologisch en balneologisch hoogland kuuroord in het Meschetigebergte en kent geen permanente inwoners.
Bestuur
[bewerken | brontekst bewerken]De gemeenteraad van Tsjochataoeri (Georgisch: საკრებულო, sakreboelo) wordt elke vier jaar gekozen in een gemengd kiesstelsel. Een deel wordt via enkelvoudige kiesdistricten gekozen en een deel via evenredige vertegenwoordiging van gesloten partijlijsten.[12]
| Partij | 2014[13] | 2017[14] | 2021[15] | 2025[16] | |
|---|---|---|---|---|---|
| Georgische Droom (GD) | 29 | 30 | 26 | 37 | |
| Verenigde Nationale Beweging (UNM) | 2 | 1 | 6 | ||
| Overige partijen | 7 [17] |
7 [18] |
2 [19] |
1 [20] | |
| Totaal | 38 | 38 | 36 | 38 | |
Bezienswaardigheden
[bewerken | brontekst bewerken]
Historische bezienswaardigheden zijn de Erketi-kerk uit de 9e eeuw, het Oedabno-klooster uit de 6e-9e eeuw, en het Eristavifort uit de 17e-18e eeuw in het dorpje Goraberezhoeli, een paar kilometer ten westen van Tsjochataoeri.
Vervoer
[bewerken | brontekst bewerken]De belangrijkste weg door de gemeente is de nationale route Sh2 die het binnenland van Goeria verbindt met Samtredia en Koboeleti aan de Zwarte Zee, ooit een van de weinige genummerde Sovjet hoofdwegen. Een belangrijke gemeentelijke route is de Sh81 die vanaf Tsjochataoeri naar het hooglandresort Bachmaro gaat. Vanaf daar vervolgd de route ongenummerd zijn weg over passen van ruim 2200 meter hoog door de Adzjaarse bergen naar Choelo. Er liggen geen spoorwegen door de gemeente.
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 (ka) Main Results of the 2014 Census (Publication) (pdf). Census.ge, National Statistics Office of Georgia (Geostat) p.62-64 (28 april 2016). Gearchiveerd op 13 februari 2020. Geraadpleegd op 8 januari 2022.
- 1 2 (en) 2024 Population Census of Georgia results - Population of Georgia by self-governed units, urban-rural settlements and sex. National Statistics Office of Georgia, Geostat (22 juni 2026). Geraadpleegd op 23 juni 2026. “referentiedatum telling 14 november 2024”
- ↑ (ru) Gouvernement Georgië-Imeretië. Grote Russische Encyclopedie. Gearchiveerd op 15 juni 2024. Geraadpleegd op 24 januari 2026.
- ↑ (ru) Gouvernement Koetaiskaja. Grote Russische Encyclopedie. Gearchiveerd op 20 september 2022. Geraadpleegd op 22 augustus 2022.
- ↑ (en) Levan Tielidze, Ramin Gobejishvili, Levan Maruashvili en Nikoloz Astakhov (2019). Geomorphology of Georgia. Springer, "11 Western Georgia (Kolkheti) Intermountain Plain", pp. 200-201. ISBN 978-3-319-77764-1. Geraadpleegd op 6 januari 2022.
- ↑ (en) Levan Tielidze, Ramin Gobejishvili, Levan Maruashvili en Nikoloz Astakhov (2019). Geomorphology of Georgia. Springer, "13 Achara-Trialeti-Loki Mountainous Terrain", pp. 226. ISBN 978-3-319-77764-1. Geraadpleegd op 6 januari 2022.
- 1 2 Bij de volkstelling van 2014 werd een onverklaarbaar gat ten opzichte van de data van het nationaal statistisch bureau Geostat gevonden. Uit VN begeleid onderzoek is gebleken dat de volkstelling van 2002 ongeveer 8-9 procent te hoog was. Zie[10], "1. Introduction", Pagina 1.
- ↑ (en) Population divisions of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 30 oktober 2021. Geraadpleegd op 31 december 2021.
- ↑ (en) Population cities & towns of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Geraadpleegd op 1 januari 2022.
- ↑ (en) Population Dynamics in Georgia - An Overview Based on the 2014 General Population Census Data (pdf). National Statistics Office of Georgia, Geostat (29 november 2017). Geraadpleegd op 1 januari 2022.
- ↑ (en) 2024 Population Census of Georgia results - Demographic and Social Characteristics. National Statistics Office of Georgia, Geostat (22 juni 2026). Geraadpleegd op 22 juni 2026. “referentiedatum telling 14 november 2024”
- ↑ (en) Election Code of Georgia - Chapter XVI – Sakrebulo Elections of Self-Governing Communities and Self-Governing Cities (except for Tbilisi) - Artikel 138 e.v.. Legislative Herald of Georgia (25 juni 2025). Geraadpleegd op 10 oktober 2025.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2014 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.73-74. Gearchiveerd op 1 april 2022. Geraadpleegd op 28 maart 2025.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2017 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.78-79. Gearchiveerd op 5 april 2022. Geraadpleegd op 5 april 2022.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2021 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.96-98. Gearchiveerd op 5 april 2022. Geraadpleegd op 5 april 2022.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2025 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.65-66. Gearchiveerd op 17 oktober 2025. Geraadpleegd op 17 oktober 2025.
- ↑ Onafhankelijke (4), Alliantie van Patriotten (2), Boerdzjanadze - Verenigde Oppositie (1).
- ↑ Europees Georgië (2), Alliantie van Patriotten (2), Onafhankelijke (2), Sjenedi Beweging (1).
- ↑ Voor Georgië (3), Volkspartij (1).
- ↑ Lelo voor Georgië (1).
· 
· 