Turken in Europa

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Turken hebben een diverse geschiedenis op het Europese continent. De huidige Turkse bevolking van Europa valt uiteen in vier groepen; Inwoners van het Europese deel van Turkije, inheemse Turkse volkeren van de Balkan, Oost-Europa en de Kaukasus, de gastarbeiders en hun nazaten in West-Europa, en asielzoekers uit Turkstalige landen. In totaal wonen er zo'n 35 miljoen Turkstaligen in Europa.

Geschiedenis[bewerken]

De oorsprong van de Turken ligt in Centraal-Azië, in zuid-Siberië, en het was van daar dat ze het eerst Europa bereikten, via de Euraziatische steppen. Deze nomadische Turkse volkeren waren Sjamanistisch, Boeddhistisch of Nestoriaans Christelijk en hun migratie over de Euraziatische steppe is mogelijk een belangrijke factor geweest in de grote volksverhuizing, die het einde van het Romeinse Rijk tot gevolg had.

In het blauw de Turkse rijken in Eurazië rond 565 na Christus, met in Centraal-Europa de Avaren

De eerste Turkse volkeren in Europa[bewerken]

De eerste Turkse volkeren die vanuit Centraal-Azië over de Euraziatische steppen het Europese continent bereikten waren naar alle waarschijnlijkheid de Hunnen[1]. Na het uiteenvallen van het Europese rijk van de Hunnen bleven enkele Turkstalige kanaten over, die van de Avaren, Bulgaren en Khazaren Deze nomadische stammen vestigden zich voor het eerst in Oost-Europa rond 400 na Christus. Over de eeuwen verdween de Turkse taal grotendeels onder sommigen van deze volkeren, zoals de Bulgaren, die vermengden met de lokale Slavische bevolking.[2]

De komst van de Seltsjoeken en Ottomanen[bewerken]

Toen er rond 800 na Christus nieuwe spanningen ontstonden in Centraal-Azië trokken wederom grote groepen Turken richting het westen. De Seltsjoeken waren van hen een van de meest succesvolle dynastieën, die Perzië, het Midden-Oosten en Anatolië in rap tempo veroverden. Tegelijkertijd trokken andere Turkse volkeren vanuit Oost-Europa via de Kaukasus naar het Midden-Oosten, de Mamelukken, zij dienen daar als huurlingen of slaven voor Arabische leiders. Sommigen van hen werden via de slavenhandel doorverkocht aan Europese handelaren. Zo arriveerden in de 14e eeuw de eerste Turkse moslims in Italië[3] Na het uiteenvallen van het Seltsjoekse rijk door het Turks-Mongoolse leger van Dzjengis Khan ontstonden verschillende kleine Turkse landjes, waarvan de Ottomaanse uiteindelijk sterk genoeg bleek om het Oost-Romeinse Rijk te veroveren, met als hoofdstad Constantinopel. Met de groei van het Ottomaanse Rijk sloten steeds meer Turkse volkeren die al langer in Europa woonden, zoals de Krimtataren zich bij het rijk aan. Turkse handelaren uit het Ottomaanse Rijk arriveerden in de 15e of 16e eeuw voor het eerst in West-Europa in steden als Amsterdam, Antwerpen en Londen, zij zouden hier in de komende eeuwen handel blijven drijven.

De Turkse bevolking in Europa kende een hoogtepunt aan het eind van het Ottomaanse Rijk, toen enkele miljoenen Turken in de Balkan woonden. Deze bevolking in de Balkan kromp snel tijdens de verschillende Balkan oorlogen en de Krimoorlogen met Rusland. De miljoenen Turken die in de Balkan, de Krim en de Kaukasus woonden werden gedwongen te vertrekken. Veel van hen zijn omgekomen in de Balkan, gevlucht naar Anatolië, of zijn met de latere bevolkingsuitwisselingen naar Turkije zijn overgeplaatst.[4]

Europese landen die gastarbeiders uit Turkije haalden

De komst van de gastarbeiders[bewerken]

In de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw zijn er vanuit Turkije gastarbeiders naar enkele West-Europese landen gekomen, met name naar Duitsland, Nederland, België, Frankrijk, Oostenrijk, Zwitserland en Zweden. Europese bedrijven zochten actief naar mensen in mediterrane landen, maar veel van de gastarbeiders kwamen daarna als snel op eigen initiatief naar West-Europa, en vonden daar vaak snel zwaar werk voor lage prijzen. Gezinshereniging voor de eerste generatie, en gezinsvorming voor de tweede generatie zorgen voor een grote influx van Turken in West-Europa.

1rightarrow blue.svg Zie ook Turken in Nederland

Asielzoekers uit de voormalige Sovjet Unie[bewerken]

Toen na de val van de Sovjet-Unie de economie van de Centraal-Aziatische republieken ineenstortte kwamen in Europa ook vluchtelingen uit deze landen aan, maar in kleine aantallen. Deze Turkssprekende asielzoekers, zoals Oeigoeren en Oezbeken vormen een hechte groep, die vaak ook in nauw contact staat met de lokale Turkse bevolking.

De verspreiding van Turken in het huidige Europa

Turken in het moderne Europa[bewerken]

Tegenwoordig leven Turken zeer verspreid over het Europese continent. De hoofdkernen zijn in het uiterste zuidoosten van Europa, en in het noordwesten van Europa. Sinds het toetreden van Bulgarije tot de EU zijn ook tienduizenden Bulgaarse Turken naar West-Europa gekomen. Zo'n 90% van de in Nederland aanwezige Bulgaren is van etnisch Turkse afkomst. Deze Turkse Bulgaren werken voornamelijk voor Turken die al in Nederland woonden.[5] Een recente ontwikkeling is dat steeds meer Turken van de eerste generatie terug gaan naar Turkije[6], en dat ook veel Turkse hogeropgeleiden ervoor kiezen om na hun studie naar Turkije te gaan.[7]

Turken in de Europese politiek[bewerken]

Turken zijn in veel nationale Europese parlementen vertegenwoordigd. Turken doen het vaak ook goed op lokale verkiezingen, zo zijn meer dan de helft van de allochtone gemeenteraadsleden in Nederland van Turkse afkomst [8] Over het algemeen stemmen Europese Turken links, maar er zijn ook Turkse kandidaten voor Liberale en Christelijke politieke partijen. In het Europese parlement is 1 Turkse partij vertegenwoordigd: de liberale Beweging voor Rechten en Vrijheden, die de Turkse minderheid in Bulgarije vertegenwoordigt met 3 zetels.

Bijdrage aan de Europese economie[bewerken]

Met de afbraak van de grote industrie in west-Europa raakten veel Turken werkloos. De oude droom om een eigen bedrijf te beginnen, wat voor veel van hen de reden was geweest om naar Europa te komen, werd steeds meer een noodzaak om werkloosheid te voorkomen. Met name in Nederland, Duitsland en België gingen steeds meer Turken ondernemen. In totaal zijn er in de EU zo'n 140.000 Turkse ondernemers actief [9]. In Duitsland zijn meer dan de helft van de etnische ondernemers inmiddels van Turkse komaf. Zij verzorgen werk voor bijna een half miljoen mensen [10]. Nederland wordt gezien als de bakermat van het Europese ondernemen van de Turken. De president van de vereniging voor Turkse ondernemers in Europa (UNITEE), met meer dan 10.000 leden, is dan ook een Nederlandse Turk Adem Kucu. Volgens minister van buitenlandse zaken Maxime Verhagen leveren de Turkse Nederlanders een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse economie [11]. Europese bedrijven, met name Nederlandse, zijn de grootste investeerders in Turkije. Hierbij nemen de ondernemende en hogeropgeleide Turken uit Europa een belangrijke plaats in.

Lijst van Europese landen naar etnisch Turkse bevolking[bewerken]

Rang Land Aantal Turken Aantal Turken 2 Opmerkingen
1 Vlag van Turkije Turkije 12.000.000 Inheemse bevolkingsgroep van het Europese deel van Turkije:
Turken - Azeri - Turkmenen - Yörük - Chepni
2 Vlag van Azerbeidzjan Azerbeidzjan 8.500.000 Inheemse bevolkingsgroep van het Europese deel van Azerbeidzjan:
Azeri - Mescheten
3 Vlag van Rusland Rusland 5.000.000 Inheemse bevolkingsgroepen van het Europese deel van Rusland:
Tataren - Tsjoevasjen - Basjkieren - Koemukken - Karaïm - Nogai - Azeri - Mescheten
4 Vlag van Duitsland Duitsland 2.812.000 4.000.000 Aantal is afhankelijk van wel of geen bezit van een Turks paspoort
5 Vlag van Bulgarije Bulgarije 800.000 1.500.000 Inheemse bevolkingsgroep van Bulgarije:
Turken
6 Vlag van Kazachstan Kazachstan 860.000 Inheemse bevolkingsgroep van het Europese deel van Kazachstan:
Kazakken - Tataren
7 Vlag van Frankrijk Frankrijk 500.000 Ontstaan vanuit gastarbeidersprogramma
8 Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk 500.000 Ontstaan vanuit gastarbeidersprogramma
9 Vlag van Nederland Nederland 400.000 Ontstaan vanuit gastarbeidersprogramma
10 Vlag van Georgië Georgië 350.000 Inheemse bevolkingsgroepen van Georgië:
Turken - Azeri - Mescheten
11 Vlag van Oostenrijk Oostenrijk 300.000 Ontstaan vanuit gastarbeidersprogramma
12 Vlag van Cyprus Cyprus 265.000 Inheemse bevolkingsgroep van Cyprus:
Turken
13 Vlag van Oekraïne Oekraïne 260.000 Inheemse bevolkingsgroep van Oekraïne:
Krimtataren - Karaïm
14 Vlag van België België 200.000 Ontstaan vanuit gastarbeidersprogramma
15 Vlag van Macedonië Macedonië 200.000 Inheemse bevolkingsgroep van Macedonië:
Turken
16 Vlag van Griekenland Griekenland 150.000 Inheemse bevolkingsgroep van Griekenland:
Turken
17 Vlag van Zwitserland Zwitserland 100.000 Ontstaan vanuit gastarbeidersprogramma
18 Vlag van Denemarken Denemarken 70.000 Ontstaan vanuit gastarbeidersprogramma
19 Vlag van Zweden Zweden 70.000 Ontstaan vanuit gastarbeidersprogramma
20 Vlag van Roemenië Roemenië 55.000 Inheemse bevolkingsgroep van Roemenië:
Turken
21 Vlag van Bosnië en Herzegovina Bosnië en Herzegovina 50.000 Inheemse bevolkingsgroep van Bosnië:
Turken
22 Vlag van Kosovo Kosovo 50.000 Inheemse bevolkingsgroep van Kosovo:
Turken
23 Vlag van Servië Servië 20.000 Inheemse bevolkingsgroep van Servië:
Turken
24 Vlag van Italië Italië 16.000
25 Vlag van Noorwegen Noorwegen 16.000 Ontstaan vanuit gastarbeidersprogramma
26 Vlag van Finland Finland 7.000 Inheemse bevolkingsgroep van Finland:
Tataren
27 Vlag van Ierland Ierland 3.000
28 Vlag van Spanje Spanje 3.000
29 Vlag van Polen Polen 2.500 Inheemse bevolkingsgroep van Polen:
Tataren - Karaïm
30 Vlag van Tsjechië Tsjechië 1.700
31 Vlag van Hongarije Hongarije 1.700
32 Vlag van Moldavië Moldavië 1.000
33 Vlag van Liechtenstein Liechtenstein 1.000 Inheemse bevolkingsgroep van Litouwen:
Karaïm
34 Vlag van Luxemburg Luxemburg 450
35 Vlag van Kroatië Kroatië 300 Inheemse bevolkingsgroep van Kroatië:
Turken
- Totaal ongeveer 35.000.000

Referenties[bewerken]

  1. (en) Frucht, Richard C., Eastern Europe, (ABC-CLIO, 2005), 744.
  2. (en) migration of the nations, 400 ad - 1000 ad (Dr. Marlou Schrover, Universiteit Leiden, History of International Migration)
  3. Iris Origo, The Domestic Enemy: The Eastern Slaves in Tuscany in the Fourteenth and Fifteenth Centuries Speculum:A Journal of Mediaeval Studies 30
  4. (en) Zonen van de Veroveraars - Hugh Pope
  5. De nieuwe Turk is een Bulgaar (De Pers, 21 juli 2009)
  6. Terug naar Turkije en Marokko? (CBS, 15 augustus 2005)
  7. Turkije Terug voor een betere baan (De Pers, 17 september 2009)
  8. Factsheet Politieke participatie van allochtonen (Forum, November 2010)
  9. (en) A few words from our President Adem Kucu op de website van UNITEE
  10. (en) Turks in Germany - from employee to employer (Deutsche Welle, 31 oktober 2011)
  11. (en) Turks seriously contribute to Dutch economy, minister says (Hurriyet Daily News, 30 november 2010