Tweede Kamercommissie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Wat doen de commissies van de Tweede Kamer?

Een Tweede Kamercommissie is een commissie die is ingesteld door de Nederlandse Tweede Kamer voor een bepaald inhoudelijk of procedureel onderwerp. De commissies overleggen in zogenaamde commissievergaderingen.

De Tweede Kamer der Staten-Generaal telt 150 kamerleden. Omdat niet alle leden zich in alle te bespreken onderwerpen uitgebreid kunnen verdiepen zijn er kamercommissies ingesteld. Een kamercommissie houdt zich bezig met behandeling van een bepaalde groep onderwerpen een beleidsterrein. Zo is er bijvoorbeeld een kamercommissie van Economische Zaken, Defensie, Financiën en Buitenlandse Zaken, die alle aangelegenheden op dat beleidsterrein behandelt.

Dankzij dit systeem kunnen Kamerleden zich specialiseren in bepaalde zaken, deze deskundigheid zou er toe moeten leiden dat er door de Tweede Kamer betere besluiten genomen worden.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Loten waarmee Kamerleden werden ingedeeld in afdelingen.

Tussen 1815 en 1966 werd het voorbereidend onderzoekswerk van wetgeving verricht in afdelingen. De Grondwet van 1815 bepaalde dat Kamerleden ingeloot werden in een specifieke afdeling. De afdelingsvoorzitters vormden een zogenaamde Centrale afdeling die verslagen maakten die vervolgens in de plenaire vergadering werd behandeld.[1] Na de Grondwetswijziging van 1887 was het niet meer verplicht om wetgeving via de afdelingen te behandelen maar werd het overgelaten aan Commissies van voorbereiding. In 1919 werden bijzondere commissies opgezet waarin Kamerleden met een bepaalde expertise deelnamen. In 1925 werden uiteindelijk vaste commissies opgezet, die het beleid per departement beoordeelden. De bijzondere commissies werden in 1994 opgeheven.

Samenstelling[bewerken | brontekst bewerken]

De meeste commissies hebben 25 leden en evenveel plaatsvervangende leden. Kamerleden van eenzelfde politieke partij zijn in de Tweede Kamer in fracties gegroepeerd. De grote fracties zijn veelal met minstens 1 persoon in een Kamercommissie vertegenwoordigd. Deze persoon moet lid zijn van de Tweede Kamer. Deze perso(o)n(en) verdiepen zich namens hun fractie in deze onderwerpen en adviseren de andere Kamerleden in hun fractie hierover. De kleinste fracties zijn niet in alle commissies vertegenwoordigd.

Iedere commissie wordt ondersteund door een ambtelijke staf. Deze bestaat uit een griffier, adjunct-griffier, kenniscoördinator, informatiespecialist, EU-specialist en een commissieassistent.

Soorten[bewerken | brontekst bewerken]

Er zijn zes soorten commissies:

  • vaste commissies
  • algemene commissies
  • tijdelijke commissies
  • thema-commissies
  • enquêtecommissies
  • overige commissies.

Daarnaast laten Kamerleden zich groeperen in delegaties naar verschillende internationale organen zoals de NAVO en Europa. De Europese vertegenwoordiging werd later vervuld door Europarlementariers. In 1980 had de Tweede Kamer 30 vaste en 60 bijzondere commissies.[2]

Algemene commissies[bewerken | brontekst bewerken]

Een algemene commissie behandelt onderwerpen op het terrein van een minister zonder portefeuille. Een minister zonder portefeuille is verantwoordelijk voor een bepaald beleidsterrein, maar heeft niet de leiding over een ministerie.

Tijdelijke commissies[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Parlementair onderzoek in Nederland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Tijdelijke commissies onderscheiden zich van algemene commissies doordat ze een nauwkeurig omschreven opdracht hebben. Zodra die opdracht is uitgevoerd, dat wil zeggen zodra de commissie rapport heeft uitgebracht en dit behandeld is in de Tweede Kamer, houdt de commissie op te bestaan.

Themacommissies[bewerken | brontekst bewerken]

Themacommissies houden zich bezig met onderwerpen van maatschappelijk belang die niet specifiek één ministerie aangaan. Door een Themacommissie kan los van directe politieke besluitvorming en zonder dat er een regeringsinitiatief is, van gedachte worden gewisseld over belangrijke maatschappelijke vraagstukken.

Enquêtecommissies[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Parlementaire enquête in Nederland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een bijzonder soort tijdelijke commissies zijn enquêtecommissies. Ze worden door de Tweede Kamer ingesteld als onderzoek naar een bepaald onderwerp wenselijk is, en daarbij gebruik wordt gemaakt van bevoegdheden op grond van de Wet op de Parlementaire enquête. Zo hebben Enquêtecommissies de bevoegdheid om getuigen onder ede te verhoren en zijn getuigen verplicht om te verschijnen.

Overige commissies[bewerken | brontekst bewerken]

Ten slotte zijn er enige commissies die wat moeilijker onder één noemer zijn te brengen.