Tweede Kamerverkiezingen 1929

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Tweede Kamerverkiezingen 1929
Datum 3 juli 1929
Land Vlag van Nederland Nederland
Te verdelen zetels 100
Resultaat
Grootste partij RKSP
Nieuwe minister-president Charles Ruijs de Beerenbrouck
Begin regeerperiode Ruijs de Beerenbrouck III
Opvolging verkiezingen
1925     1933
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Op 3 juli 1929 vonden Tweede Kamerverkiezingen plaats.

De verkiezingen van 1929 waren de rustigste van het Interbellum. Er traden nauwelijks verschuivingen op. Zowel RKSP, CHU, VDB als SDAP behielden hun zeteltal. Alleen de ARP en de Liberalen verloren één zetel. De meerderheid van de rechtse partijen liep daarmee wel terug naar 53 zetels.

Opvallend was de winst van de SGP, die drie zetels in de Kamer kreeg. De HGSP behield haar ene zetel, terwijl de RKVP uit de Kamer verdween.

De communisten, die vanwege een intern ideologisch conflict met twee lijsten kwamen, wonnen één zetel. In 1930 verenigden de twee lijsten, Wijnkoop en De Visser, zich weer onder druk van Moskou.

De enige nieuwkomer was Floris Vos, een melkfabrikant uit 't Gooi. Hij streed tegen de nog bestaande tollen op sommige wegen. Met zijn Middenpartij voor Stad en Land haalde hij één zetel. In de Kamer speelde hij echter geen opvallende rol.

Uitslag[bewerken | brontekst bewerken]

Opkomst en kiesdeler[bewerken | brontekst bewerken]

1925 1929
# stemmen % # stemmen %
Kiesgerechtigden 3.203.280 3.588.106
Niet opgekomen 76.197 2,38[1] 372.871 10,39[1]
Opkomst 3.127.101 97,62[1] 3.215.235 89,61[1]
Blanco stemmen 3.275 0,10[2] 4.299 0,13[2]
Ongeldige stemmen 37.964 1,21[2] 42.678 1,33[2]
Geldige stemmen 3.085.862 98,52[2] 3.168.258 98,53[2]
Kiesdeler 30.858 1,00[3] 31.682 1,00[3]
Kiesdrempel 23.143 0,75[3] 23.761 0,75[3]

Verkiezingsuitslag naar partij[bewerken | brontekst bewerken]

Partij 1925 1929 verschil Zetelverdeling (grafisch)
# stemmen %[3] zetels # stemmen %[3] zetels % zetels
RKSP    883.333 28,63 30    931.832 29,38 30 +0,75 0
1925
           


1929
           


SDAP    706.689 22,90 24    762.281 24,03 24 +1,13 0
ARP    377.426 12,23 13    371.698 11,72 12 -0,51 -1  
CHU    305.587   9,90 11    335.800 10,59 11 +0,69 0
Vrijheidsbond[4]    226.409   7,34   8    232.187   7,32   8 -0,02 0
Groep Staalman-Ter Hall[4]      43.155   1,40   1
subtotaal    269.564   8,74   9    232.187   7,32   8 -1,42 -1  
VDB    187.183   6,07   7    193.031   6,09   7 +0,02 0
SGP      62.513   2,03   2      71.420   2,25   3 +0,22 +1  
CPH[5]      36.770   1,19   1
CPH-De Visser[5] - - -      35.696   1,13   1
CPH-Wijnkoop[5] - - -      29.355   0,93   1
subtotaal      36.770   1,19   1      65.051   2,06   2 +0,87 +1  
MP S&L - - -      36.382   1,15   1 +1,15 +1  
HGSP      30.258   0,98   1      34.442   1,09   1 +0,11 0
Plattelandersbond-Braat[6]      43.877   1,42   1
Plattelandersbond-De Boer[6]      18.762   0,61   0
Plattelandersbond[6] - - -      32.301   1,02   1
subtotaal      62.639   2,03   2      32.301   1,02   1 -1,01 0
RKVP      40.135   1,30   1      21.894   0,69   0 -0,61 -1  
RSP - - -      20.869   0,66   0 +0,66 0
FV[7] - - -      15.704   0,50   0 +0,50 0
CDU - - -      12.407   0,39   0 +0,39 0
DP      11.102   0,36   0        8.650   0,27   0 -0,09 0
KWM[8] - - -        4.072   0,13   0 +0,13 0
NBB[9] - - -        4.032   0,13   0 +0,13 0
VvN - - -        3.459   0,11   0 +0,11 0
RKBP[10] - - -        2.658   0,08   0 +0,08 0
SDVP[11] - - -        2.045   0,06   0 +0,06 0
AWP[12] - - -        1.958   0,06   0 +0,06 0
CAP[13] - - -        1.602   0,05   0 +0,05 0
Lijst Van Nunen - - -        1.133   0,04   0 +0,04 0
H&HA[14] - - -           845   0,03   0 +0,03 0
SEVP[15] - - -           774   0,02   0 +0,02 0
Invalidenpartij - - -           715   0,02   0 +0,02 0
Lijst Verwey - - -           623   0,02   0 +0,02 0
Volkspartij - - -           449   0,01   0 +0,01 0
ASP[16] - - -           444   0,01   0 +0,01 0
AB[17] - - -           417   0,01   0 +0,01 0
NVP[18] - - -           342   0,01   0 +0,01 0
Lijst Siedenburg - - -           279   0,01   0 +0,01 0
VCP[19]           134   0,00   0           103   0,00   0 -0,00 0
IVP[20] - - -             98   0,00   0 +0,00 0
overige partijen in 1925      91.660   2,71   0 - - - -2,71 0
Totaal 3.085.862 100 100 3.215.235 100 100 0 0

Gekozen leden[bewerken | brontekst bewerken]

Zie Samenstelling Tweede Kamer 1929-1933 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Kabinetsformatie[bewerken | brontekst bewerken]

Na de verkiezingen werd een extra-parlementair Kabinet-Ruijs de Beerenbrouck III gevormd, dat werd gesteund door RKSP, ARP en CHU.

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]