Tweeling (materiaalkunde)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gegalvaniseerd oppervlak met macroscopische kristallijne verschijnselen, waaronder tweelingen.
Tweeling - Kwarts

Een tweeling is één van de defecten die voor kunnen komen tussen twee kristallen in een metaal of mineraal. Bij een (coherente) tweeling is de rangschikking van de atomen aan weerszijden van een korrelgrens precies gespiegeld. De grensvlakenergie, en daarmee de totale vrije energie, is aan een korrelgrens van een tweeling aanzienlijk lager dan die aan een korrelgrens die ontstaan is wanneer kristallen van een willekeurige oriëntatie tegen elkaar aan groeien.

Doorgaans wordt er onderscheid gemaakt tussen twee soorten tweelingen.[1] Dit onderscheid wordt gemaakt op grond van de wijze waarop de tweelingen ontstaan. Dit kan gebeuren op de volgende wijzen:

Hoe het vormen van tweelingen precies plaatsvindt, hangt af van het kristalrooster van het materiaal. De tweelingen die door afschuiving zijn ontstaan, worden over het algemeen aangetroffen in kubisch ruimtelijk gecentreerde en hexagonale kristalroosters, terwijl de tweelingen die door een warmtebehandeling zijn ontstaan, doorgaans worden aangetroffen in materiaal met een kubisch vlakgecentreerd kristalrooster. Het al dan niet optreden van tweelingen is afhankelijk van de grootte van de korrels in het kristal; een fijnere kristalstructuur zal bij vervorming minder tweelingen opleveren.[2]

De tweelingen die door de genoemde hardingsprocessen worden gevormd, verhogen de hardheid van het metaal.

Noten[bewerken]

  1. Elements of X-ray diffraction, B.D. Cullity, Addison-Wesley publishing company, Inc., derde druk (1967)
  2. Deformation twinning, J.W. Christian en S. Wahajan, Progress in Materials Science 39 (1-2):1-157 (1995)

Literatuur[bewerken]

  • Materials Science and Engineering, an introduction, William D. Callister, 4de druk, 1997, John Wiley & Sons, ISBN 0471134597
  • Phase Transformations in Metals and Alloys, D.A. Porter en K.E. Easterling, 2de druk, 1992, Chapman & Hall, ISBN 0412450305