Ubangitalen
| Ubangitalen | ||||
|---|---|---|---|---|
| Gegevens | ||||
| Verspreiding | Centraal-Afrikaanse Republiek, Congo-Kinshasa, Kameroen, Tsjaad, Congo-Brazzaville en Zuid-Soedan | |||
| Taalfamilie | ||||
| Onderverdeling | ||||
| ||||
De Ubangitalen vormen een diverse groep van zo'n zeventig talen, gecentreerd rond de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) en Congo-Kinshasa. Het zijn met 2 tot 3 miljoen sprekers de meest gesproken talen in de CAR, waaronder het Sango, een van de officiële talen. Ze worden ook gesproken in Kameroen, Tsjaad, Congo-Brazzaville en Zuid-Soedan.
Externe classificatie
[bewerken | brontekst bewerken]Joseph Greenberg (1963) classificeerde de toen nog weinig bekende Ubangitalen als Niger-Congo en plaatste ze binnen de Adamawatalen als "Oost-Adamawa". Ze werden al snel verplaatst naar een aparte tak van Niger-Congo, soms binnen de Savannatalen van Roger Blench. Dit is echter steeds onzekerder geworden, en Gerrit Dimmendaal (2008) stelde dat, gezien het gebrek aan overtuigend bewijs voor een classificatie als Niger-Congo, Ubangisch "waarschijnlijk een onafhankelijke taalfamilie vormt die niet of niet langer verwant kan worden geacht aan Niger-Congo (of enige andere familie)." Blench (2012) nam Ubangisch op in Niger-Congo. Tom Güldemann (2018) merkte op dat, hoewel het bewijs voor de opname van Ubangisch in Niger-Congo nog steeds zwak was, hetzelfde gold voor veel andere takken die tot Niger-Congo gerekend worden.
Interne classificatie
[bewerken | brontekst bewerken]Boyd en Moñino (2010) verwijderden de Gbaya- en Zandetalen. De overgebleven takken waren coherent, maar hun onderlinge relaties niet eenvoudig. Williamson & Blench (2000) stelden de volgende indeling voor:
- Ubangitalen
- Bandatalen
- Ngbanditalen (waaronder de Ngband-beïnvloede pidgintaal Sango)
Daarnaast is er nog het Ngombe, waarvan de plaatsing onzeker is vanwege een gebrek aan gegevens.
Güldemann (2018)
[bewerken | brontekst bewerken]Güldemann (2018) erkende zeven samenhangende "genealogische eenheden" binnen de Ubangitalen, maar sprak zich niet uit over hun toegehorigheid tot Niger-Congo.
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Ubangian languages op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.