Uitvaert van mijn Dochterken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Uitvaert van mijn dochterken is een literair werk (klaagzang) van Joost van den Vondel uit 1633. Het gaat over de dood van zijn dochter Saertje die op jonge leeftijd stierf. Om zijn verdriet te verwerken begon hij zijn gedachten om te zetten in woorden.

Gedicht[bewerken | bron bewerken]

De felle Doot, die nu geen wit magh zien,
Verschoont de grijze liên.
Zij zit omhoogh, en mikt met haren schicht
Op het onnozel wicht,
En lacht, wanneer, in 't scheien,
de droeve moeders schreien

Zy zagh er een, dat, wuft en onbestuurt,
De vreught was van de buurt,
En, vlugh te voet, in 't slingertouwtjesprong:
Of zoet Fiane zong,
En huppelde, in het reitje,
om 't lieve lodderaitje;

Of dreef, gevolgd van ene wakkre troep,
De rinkelende hoep
De straten door: of schaterde op een schop
Of speelde met de pop,
Het voorspel van de dagen,
Die d’eerste vreugd verjagen.

Of onderhield, met bikkel en bonket,
De kinderlijke wet,
En rolde en greep, op ’t springend elpenbeen,
De beentjes van de steen;
En had dat zoete leven
Om geld noch goed gegeven:

Maar wat gebeurt? terwijl het zich vermaakt'
Zoo wort het hart geraackt,
(dat speelziek hart) van eenen scharpen flits,
Te dootlick en te bits.
De doot quam op de lippen,
En 't zieltje zelf ging glippen.

Toen stont helaas! de jammerende schaar
Met tranen om de baar,
En kermde noch op 't lijck van haar gespeel,
En wenschte lot en deel
Te hebben met haar kaartje,
En doot te zijn als Saartje.

De speelnoot vlocht (toen 't anders niet mocht zijn)
Een krans van roosmarijn,
Ter liefde van heur beste kameraat.
O' krancke troost! wat baat
de groene en goude lover?
Die staatsie gaat haast over.

Inhoud[bewerken | bron bewerken]

Vondel stelt zijn dochter voor als onschuldig, lief kind. De dood vergelijkt hij met een boogschutter die genadeloos toeslaat.

Vorm[bewerken | bron bewerken]

Strofes
Het gedicht telt 7 strofes die elk 6 regels bevatten.
Rijm
Vondel maakt gebruik van gepaard rijm zoals bij de eerste strofe: aa bb cc. Zo is het rijmschema in elke strofe opnieuw gepaard rijm, maar dan met andere klanken. De regels rijmen in volrijm.
Stijlfiguren
In het gedicht zitten er ook een paar stijlfiguren:
  • Herhaling: of, en, (zelfde opbouw van zinnen)
  • Enjambement (doorlopen van de zin op volgende regel)
Kenmerken Barok
In het gedicht zijn enkele kenmerken van het barok te herkennen. Hierbij zal ik nog eens onderscheid maken tussen inhoudelijke kenmerken en vormelijke.
Inhoudelijke eigenschappen
  • overdrijving: vb: symbolisering van de dood
  • Hevige gevoelens: zie voorlaatste strofe
  • spiritualisme: de vluchtigheid van het menselijk bestaan
  • levensontgoocheling
Vormelijke eigenschappen
  • De regels zijn niet even lang en bevatten geen vast aantal versvoeten.