Utrechts Stedelijk Gymnasium

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Utrechts Stedelijk Gymnasium
Het schoolgebouw vanaf de Ina Boudier-Bakkerlaan.
Het schoolgebouw vanaf de Ina Boudier-Bakkerlaan.
Algemeen
Locatie Utrecht
Opgericht 4 december 1474
Type Categoraal gymnasium
Denominatie Openbaar
Bevoegd gezag Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Utrecht
Personen
College van bestuur NUOVO
Rector Marieke Folkers
Leerlingen ca. 800
Overig
Afkorting USG of USGym
Website http://www.usgym.nl/
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs
De Hiëronymusschool naar de 17e-eeuwse situatie.
De voormalige vestiging aan de Homeruslaan.

Het Utrechts Stedelijk Gymnasium (USG) is een Nederlands categoriaal gymnasium in Utrecht.

Geschiedenis[bewerken]

Hiëronymusschool[bewerken]

Het ontstaan van de school is gelegen in de Moderne Devotie met als uitvloeisel Broeders van het Gemene Leven die in 1474 aan de Utrechtse Kromme Nieuwegracht het Hieronymusconvent stichtten. Nog dat jaar startten de broeders als extra inkomstenbron de Hiëronymusschool/Hieronymusschool.

In de 16e eeuw had de school zich ontwikkeld tot de belangrijkste in de stad, niet in de laatste plaats door medewerkers zoals Macropedius en het stadsbestuur dat de school begunstigde. Het gegeven onderwijs aan deze Latijnse school werd uitsluitend aan jongens gegeven. Er waren meerdere klassen met voor iedere klas een leraar en een lokaal. Na het bekwamen in het lezen en schrijven kregen de leerlingen in hogere klassen lessen in Latijn en later ook Grieks. Aanvullende lessen die gevolgd konden worden waren wis- en natuurkunde en Hebreeuws. Hoewel jongens uit arme gezinnen onderwijs op de Hiëronymusschool konden volgen, was het merendeel van de leerlingen afkomstig uit rijke(re) gezinnen die daarnaast veelal van buiten de stad afkomstig waren. Vanaf 1586 was de school de enige officiële onderwijsinstelling waar Latijn kon worden gevolgd in een veranderend Utrechts onderwijslandschap dat onder meer een hervorming kende en de opheffing van de kapittelscholen. De school zou ook wel bekend komen te staan als De Grote School.

Hoewel de leerlingen opgeleid werden voor de universiteit met vooral les in het Latijn, was een academische onderwijsinstelling nog niet aanwezig in Utrecht. Die kwam er toen rond 1632 door de vroedschap werd besloten een illustere school op te richten. Ze werd verbonden aan de zo'n 400 leerlingen tellende Hiëronymusschool en de illustere school zou in 1636 verheven worden tot de Universiteit Utrecht. In de periode tot de 19e eeuw kreeg de Hiëronymusschool vervolgens te maken met een gestaag dalend leerlingenaantal. Rond 1800 telde ze nog maar 50 leerlingen met als belangrijke oorzaak dat er geen onderwijs in het Frans en boekhouden kon worden gevolgd. In 1830 vestigde de school zich vanaf de Kromme Nieuwegracht in een kazerne op het Domplein waarna vanaf 1841 aan de Minrebroederstraat een nieuwe onderwijslocatie werd gevonden. De school is daar gaandeweg uitgebreid tot aan het Janskerkhof. Onderwijl voltrokken zich diverse veranderingen in het onderwijs zoals leraren die een specifiek lesvak aan alle klassen dienden te onderwijzen.

Gymnasium[bewerken]

Tussen 1864 en 1876 volgde de omzetting van de Hiëronymusschool naar een gymnasium. Hierdoor ontstond het (Utrechts) Stedelijk Gymnasium. Het USG was vanaf 1932 gevestigd in een opvallend gebouw aan de Homeruslaan in Oudwijk, aan de oostzijde van de stad. Het bouwwerk, opgetrokken in gele baksteen, is ontworpen door de stadsarchitect J.I. Planjer en kreeg later de status van gemeentelijk monument.

In dit gebouw huist nu de Maliebaanschool, sinds het gymnasium in 2011 vanwege ruimtegebrek naar een nieuwbouwpand aan de Ina Boudier Bakkerlaan verhuisde. Tegenwoordig is het met circa 800 leerlingen het kleinste van de twee gymnasia in de stad Utrecht. Het andere is het Christelijk Gymnasium.

Internationaliseringsprojecten[bewerken]

Het Utrechts Stedelijk Gymnasium onderhoudt sterke banden met de steden Padua en Brno. Ook kan er op de school sinds een paar jaar de speciale ELOS leerlijn worden gevolgd die leerlingen voorbereidt op een internationale carrière.

Bekende (oud-)leraren en -leerlingen[bewerken]

Bronnen[bewerken]

  • M.W.J de Bruijn et al. (red.), Ach lieve tijd. Dertien eeuwen Utrecht, de Utrechters en hun onderwijs. - deel 12, Uitgeverij Waanders, Zwolle, 1985.
  • R.E. de Bruin et al. (red.), 'Een paradijs vol weelde'. Geschiedenis van de stad Utrecht, Matrijs, Utrecht, 2000, ISBN 9053451757.
  • J.A. Visser en T.L.H. van de Sande met A.A.S. van Haersma Buma, Inventaris van de archieven van de Hieronymusschool of Latijnse School, vanaf 1864 het Utrechts Stedelijk Gymnasium 1631-1968 (2010), Het Utrechts Archief, 2011.

Externe links[bewerken]