Vacht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dierlijke vacht

De vacht of pels (uit Laatlatijn pellicia, afgeleid van klassiek Latijn pellis (huid, vel)) is de behaarde huid van een zoogdier. Een vacht bestaat uit twee soorten haren. De ondervacht bestaat uit fijne haartjes, waardoor deze een isolerende werking heeft. De dekvacht bestaat uit langere haren die dakpansgewijs over elkaar liggen, waardoor deze waterafstotend is. De vacht vormt een beschermende laag. In het algemeen beschermt de vacht het dier tegen de kou, maar in enkele gevallen ook tegen warmte.

De vacht van dieren verandert per seizoen. 's Winters hebben sommige dieren een dikkere vacht dan in de zomer (wintervacht en zomervacht) en soms een andere kleur . Als dieren verharen, heet dit rui.

Van een aantal dieren wordt de vacht gebruikt voor wol. Als de vacht nog aanwezig is op de tot leer geprepareerde huid, spreekt men van bont.

Structuur[bewerken]

Donsharen en dekharen van een kat.
Donsharen en dekharen van een kat.

Een vacht bestaat uit haar, een hoornachtig uitgroeisel van de huid. Het haar wordt gevormd en groeit door een instulping in de huid. Deze instulping wordt het haarzakje genoemd. Het gedeelte van de haar dat zich in het haarzakje bevindt noemen we de haarwortel, alles daarbuiten noemen we de haarschacht. Elke haar heeft een haarpapil die bloedvaten bevat die de voedingsstoffen leveren voor het haar. In de meeste gevallen groeien er uit één haarzakje meerdere haren. Vaak gaat het hier om één dikke dekhaar samen met een aantal donsharen.

Een vacht bestaat meestal uit twee lagen:

  • De Ondervacht — De onderste laag in een vacht bestaat uit donsharen, meestal golvend of krullend en erg zacht. Donsharen zijn korter dan de haren van de bovenvacht, en ze zijn dof i.p.v. glanzend. De ondervacht houdt de lichaamstemperatuur op peil en vormt een isolatielaag tussen de huid en de buitenwereld.
  • De Bovenvacht — De bovenste laag bestaat uit langere, meestal ruwere, bijna rechte haarschachten die door de ondervacht uitsteken. Deze haren worden dekharen genoemd. De dekharen bevatten het meeste pigment.

Functie[bewerken]

De vacht heeft de volgende vier functies:

  1. Het beschermd het dier tegen mechanisch geweld.
  2. Het beschermd het dier tegen weersinvloeden.
  3. Het beschermd het dier door middel van schrikrui.
  4. Een dier kan zijn vacht gebruiken om andere te imponeren.

Zie ook[bewerken]