Vaticaanse necropolis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Engelenburcht, het mausoleum van Hadrianus
De Oude Sint-Pietersbasiliek, gebouwd boven het graf van Petrus

De Vaticaanse necropolis was een grafveld op en bij de Vaticaanse heuvel in het Oude Rome.

De bekendste graftombes op deze necropolis waren die van keizer Hadrianus; de Engelenburcht, en van de apostel Petrus; de Oude Sint-Pietersbasiliek.

Geschiedenis[bewerken]

Romeinse overledenen mochten in de oudheid niet binnen de stadsmuren begraven worden, maar de Vaticaanse heuvel lag destijds buiten de stad. Ook langs de andere grote Romeinse wegen ontstonden buiten de stadspoorten necropolissen, zoals langs de Via Appia.

De necropolis ontstond vanaf de 1e eeuw langs de Via Cornelia, die over de Vaticaanse heuvel in westelijke richting liep. Dit terrein behoorde in de 1e eeuw aan de keizerlijke familie, die er een villa had laten bouwen en een park had aangelegd. Keizer Caligula bouwde in de vallei tussen de Vaticaanse heuvel en de Janiculum een circus, dat door Nero verder werd verfraaid. In eerste instantie werden verschenen eenvoudige graven voor de armen en de slaven langs de Via Cornelia gegraven, maar vanaf de tweede eeuw werden grotere graftombes voor rijkere families gebouwd. Na de moord op Nero raakten zijn circus en paleis buiten gebruik en werd ook dit terrein bebouwd met mausolea.

Op de necropolis werden doden van verschillende geloven begraven, christelijke graven lagen hier direct naast heidense graven.

Voor de bouw van de Sint-Pietersbasiliek werd een deel van de helling van de Vaticaanse heuvel geëgaliseerd. Hierbij ging een deel van de necropolis verloren. De meeste andere graven verdwenen in de late oudheid en de vroege middeleeuwen toen de Sint-Pieter een internationale bedevaartsplaats werd en er steeds meer gebouwen verrezen rondom de basiliek. Tegenwoordig resteren van de antieke necropolis bovengronds alleen nog het Mausoleum van Hadrianus en de herbouwde Sint-Pietersbasiliek.

Graf van Petrus[bewerken]

Plattegrond van de necropolis onder de Sint-Pietersbasiliek

Volgens de overlevering werd op deze plaats Petrus begraven, nadat hij rond 64 in het naastgelegen Circus van Nero was gekruisigd. Aan het begin van de tweede eeuw werd een klein monument boven het eenvoudige graf gebouwd en werd het terrein met muren afgeschermd van de nieuwe mausolea die toen over de omliggende graven werden gebouwd. Ondanks de verscheidene perioden van de christenvervolgingen, werd zijn graf op deze plaats altijd vereerd door het groeiende aantal christenen, die als pelgrims naar het graf kwamen om te bidden. Velen wilden ook in de buurt van Petrus' graftombe begraven worden.

Keizer Constantijn de Grote liet boven het graf van Petrus vanaf 324 de Oude Sint-Pietersbasiliek bouwen. Dit was in eerste instantie nog geen kerk, maar een grafmonument. Voor de bouw van deze grote basiliek was het noodzakelijk een deel van de Vaticaanse heuvel te egaliseren. De mausolea rondom het graf van Petrus werden volgestort met aarde, waardoor een groot kunstmatig platform ontstond. In de 6e eeuw werd de basiliek door Gregorius de Grote aangepast in een echte kerk. Het altaar van de kerk stond precies boven de tombe van Sint-Petrus. Dit graf en andere tombes langs de Via Cornelia bleven zo ondergronds bewaard. Vanaf 1506 werd de sterk vervallen oude kerk afgebroken en vervangen door de huidige basiliek, die in 1626 gereedkwam.

Tussen 1940 en 1949 werd door het Vaticaan een grote opgraving gehouden onder de vloer van de Sint-Pieter. Paus Pius XI wilde graag zo dicht mogelijk bij het graf van Petrus begraven worden. Bij deze werkzaamheden werd een deel van de antieke necropolis blootgelegd. Ook de vermoedelijke tombe van Petrus werd opgegraven. In het graf werden menselijke beenderen aangetroffen. De paus maakte daarop wereldkundig dat de stoffelijke resten van de apostel waren teruggevonden. Deze claim kan echter niet op wetenschappelijke wijze worden bevestigd.

Het opgegraven deel van de necropolis, ook bekend als de Scavi, ligt op een diepte van 5 tot 12 meter onder de vloer van de basiliek. Een aantal graven zijn gerestaureerd, waaronder de Tombe van de Julii uit de 3e of 4e eeuw. De necropolis is niet vrij toegankelijk, maar kan op aanvraag worden bezocht.

Mausoleum van Hadrianus[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Engelenburcht voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het mausoleum van Hadrianus werd tussen 135 en 139 gebouwd en de restanten van Hadrianus en zijn opvolgers werden hier bijgezet. Al in de vroege middeleeuwen werd het strategisch aan de Tiber gelegen grafmonument aan de verdedigingswerken van Rome toegevoegd.

Overige mausolea[bewerken]

Externe link[bewerken]