Venezuela

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor de gelijknamige spinnen, zie Venezuela (geslacht).
República Bolivariana de Venezuela

Bolivariaanse Republiek Venezuela

Flag of Venezuela.svg Wapen van Venezuela
(Details) (Details)
Venezuela
Basisgegevens
Officiële landstaal Spaans
Hoofdstad Caracas
Regeringsvorm Federale republiek
Staatshoofd Nicolás Maduro
Regeringsleider Nicolás Maduro
Religie rooms-katholiek 96%[1]
Oppervlakte 912.050 km² [2] (0,3% water)
Inwoners 27.227.930 (2011)[3]
28.459.085 (2013)[4] (31,2/km² (2013))
Bijv. naamwoord Venezolaans
Overige
Motto Dios y Federación
Volkslied Gloria al bravo pueblo
Munteenheid bolivar (VEF)
UTC -4,5 [5]
Nationale feestdag 5 juli (Onafhankelijkheidsdag)
Web | Code | Tel. .ve | VEN | 58
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken

De Bolivariaanse Republiek Venezuela is een land in het noorden van Zuid-Amerika, dat grenst aan de Caribische Zee en de Atlantische Oceaan in het noorden, Guyana in het oosten, Brazilië in het zuiden en Colombia in het westen. Voor de Venezolaanse kust liggen Aruba, Bonaire, Curaçao, Isla Margarita en Trinidad en Tobago.

Het adjectief bolivariaanse slaat op de Zuid-Amerikaanse vrijheidsstrijder Simón Bolívar.

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie het hoofdartikel: Geschiedenis van Venezuela

De naam Venezuela zou afkomstig zijn van Venezia (Klein Venetië). De delta van de Orinoco deed denken aan deze van de Po in Venëtie.[6] Venezuela was de locatie van de vijfde permanente Portugese vestiging in Zuid-Amerika in 1513, om daarna deel te worden van de Spaanse onderkoninkrijken Peru en Nieuw-Spanje. Na 1717 waren Venezolaanse provincies onderdeel van het Onderkoninkrijk Nieuw-Granada, maar in 1777 scheidde die zich daar van af als de Capitanía General de Venezuela. Na de Venezolaanse Onafhankelijkheidsoorlog, een periode van verschillende oproeren en twee tijdelijke republieken, werd het land in 1821 definitief onafhankelijk van Spanje onder leiding van Simón Bolívar, Venezuela's beroemdste zoon. Venezuela vormde met het huidige Colombia (inclusief Panama) en Ecuador de Republiek van Groot-Colombia (Gran Colombia). In 1830 werd Venezuela een onafhankelijke republiek.

Een groot deel van de negentiende en twintigste eeuw werden gekenmerkt door perioden van politieke instabiliteit, dictatoriaal bewind, en revolutionaire onrust. Nadat de militairen in 1958 hun actieve bemoeienis met de nationale politiek gestaakt hadden, begon een tot nu toe onafgebroken periode van democratisch civiel bestuur. In 1992 vond er een mislukte staatsgreep plaats, die door Hugo Chávez georganiseerd was. Hij werd gevangengenomen, maar herkreeg zijn vrijheid een paar jaar later. Hij stelde zich kandidaat voor het presidentschap en werd gekozen in 1998. In 2002 vond er wederom een mislukte staatsgreep plaats; ditmaal gericht tegen het bewind van Chávez. Volgens Chávez was deze coup door de VS gesteund, en ook de voormalige president van de Verenigde Staten, Jimmy Carter, denkt dat er weinig twijfel is dat de VS volledig op de hoogte was van de coup, of erbij betrokken was.[7] In opeenvolgende verkiezingen en referenda bleef Hugo Chávez duidelijke overwinningen behalen.

Op 5 maart 2013 maakte vicepresident Nicolás Maduro bekend dat Hugo Chávez op 58-jarige leeftijd is overleden na een lange strijd tegen kanker. Nicolás Maduro zelf neemt voorlopig zijn taken waar als interim-president van Venezuela.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie het hoofdartikel: Staten van Venezuela

Venezuela is onderverdeeld in 23 staten (estados), een federaal district (distrito capital) en een federaal gebiedsdeel (dependencias federales, een aantal eilandjes voor de kust). Venezuela claimt op grond van het verdrag van Tordesillas Guyanees grondgebied ten westen van de Essequibo-rivier (Guayana Esequiba) alsook de eilanden voor de kust (Antillas).

Bevolking[bewerken]

Bevolkingsgroepen[bewerken]

De autochtone bevolking aan de (west)kust van Venezuela. Venezuela betekent eigenlijk "Klein Venetië", het dankt zijn naam aan het feit dat de woonstijl de eerste ontdekkingsreizigers na Columbus aan Venetië deed denken.

Venezuela kent een diverse bevolkingssamenstelling. De oorspronkelijke bewoners zijn de Indianen. De Venezolaanse indianen wonen geïsoleerd in het oerwoud. De grootste bevolkingsgroep bestaat tegenwoordig echter uit Mestiezen; afstammelingen van Spaanse kolonisten en Indianen. Daarnaast kent Venezuela een significante vertegenwoordiging Afro-Venezolanen; afstammelingen van Afrikaanse slaven (en Spanjaarden), en afstammelingen van Indianen en Afrikanen (Zambos). Deze groepen kregen tijdens immigratiegolven in de 20e eeuw gezelschap van Italianen, Portugezen, Duitsers en anderen.

Van de totale bevolking is 69% van gemengde (Europees-Indiaanse afkomst), 20% Europees, 9% Afrikaans, 2% Indiaans. Aantal inwoners 26 miljoen.(2007)[bron?]

Demografie[bewerken]

Ongeveer 85% van de bevolking leeft in stedelijke gebieden in het noorden van het land. Terwijl ongeveer de helft van Venezuela bezuiden de Orinoco ligt, woont daar slechts 5% van de bevolking. De urbanisatiegraad bedraagt 93%.[1]

Taal[bewerken]

De officiële taal is het Spaans, in het kustgebied wordt voornamelijk Caribisch-Spaans gesproken. Daarnaast worden er talloze Indiaanse talen gesproken. Ook zijn er door immigranten gesproken talen.

Inheemse talen:

De Arawaktaal in Zuid-Amerika
  • Taalfamilie: Arawaktalen
    • Añu
    • Baniva
    • Bauré
    • Kurripako
    • Lokono
    • Piapoko
    • Warekena
    • Wayuu
Caribische taal, c. 2000.
  • Taalfamilie: Caribische talen
    • Akawayo
    • Chaima(†)
    • Cumanagoto(†)
    • Eñepá o panare
    • Japrería
    • Kariña‎
    • Pemón
    • Tamanaco(†)
    • Wanai o mapoyo
    • Yavarana
    • Ye'kuana
    • Yukpa
  • Taalfamilie: Sáliva
    • Maku
    • Sáliva
    • Wótuja
  • Taalfamilie: Tupí
    • Yeral
Yanomami in Venezuela
  • Taalfamilie: Yanomami
    • Sanemá
    • Yanomami
    • Yanam
  • Taalfamilie: Makú
    • Puinave
    • Joti

Talen zonder taalfamilie

  • Pumé
  • Sapé
  • Uruak
  • Warao

Religie[bewerken]

Officieel is 96% van de bevolking rooms-katholiek, 2% protestant en 2% hangt een andere godsdienst aan.[1]

Geografie[bewerken]

Satellietfoto Venezuela

Venezuela kent een grote variëteit aan landschappen, zoals de noordoostelijke uitlopers van het Andesgebergte in het noordwesten en langs de noordelijke Caribische kust, met als hoogste punt de Pico Bolívar van 5007 meter.

In het noordwesten liggen ook de laaglanden rond het Meer van Maracaibo en de Golf van Venezuela. Het centrum van het land wordt gekenmerkt door uitgestrekte vlaktes, llanos, die zich uitspreiden van de Colombiaanse grens tot de rivierdelta van de Orinoco. In het zuiden liggen het geïsoleerde Hoogland van Guyana, met de Angelwaterval, de hoogste waterval in de wereld.

Op de Gran Sabana zijn veel tepui's te vinden.

Het klimaat is tropisch en over het algemeen heet en vochtig, maar meer gematigd in de hooglanden.

Steden[bewerken]

Kaart Venezuela

De hoofdstad Caracas is de grootste stad van het land.

Andere belangrijke steden zijn:

Zie voor een overzicht van de gemeenten (met bijhorende hoofdplaats) de lijst van gemeenten in Venezuela.

Grenzen[bewerken]

Over land:

Over zee:

Natuur[bewerken]

Cultuur[bewerken]

Venezolaans symbool[bewerken]

Bloem
Orchidee (Cattleya mossiae): is op 23 maart 1952 tot nationale bloem van Venezuela verklaard. Deze soort orchidee werd in 1830 in Venezuela voor het eerst ontdekt.
Boom
Araguaney (Tabebuia chrysantha): is op 29 maart 1948 tot nationale boom van Venezuela verklaard. De naam van deze boom is een combinatie van een inheemse taal in Venezuela en het Grieks. Haar naam betekent goudenbloem, dat heeft ze te danken aan haar gele kleur.
Vogel
Oranje Troepiaal (Icterus icterus): is op 23 mei 1958 tot nationale vogel van Venezuela verklaard. Het is een vogel van ongeveer 24 cm spanwijdte. Het hele lijf is geel en oranje, behalve de kop en de vleugels die zwart met witte strepen is en blauwe vlek rondom het oog.
Volkslied
Gloria al bravo pueblo: het lied is officieel aangesteld door president Antonio Guzmán Blanco op 25 mei 1881. De tekst is gemaakt door de journalist Vicente Salias in 1810. De muziek is er later bij gemaakt door Juan José Landaeta.
Alma LLanera: is een lied van het genre joropo. Het lied werd door Pedro Elías Gutiérrez gecomponeerd en is gebaseerd op een tekst van Rafael Bolívar Coronado. Alma LLanera wordt beschouwd als het tweede volkslied van Venezuela. Dit lied werd op 19 september 1914 voor het eerst uitgegeven in de Teatro Municipal van Caracas.
Miss Venezuela

Cattleya mossiaeresize.jpg Ipê (Avaré) REFON.jpg Common Troupial - Nashville Zoo.jpg Alma llanera.jpg Miss Universe 2008, Dayana Mendoza2.jpg

Bezienswaardigheden[bewerken]

Economie[bewerken]

Na de Eerste Wereldoorlog raakte de Venezolaanse economie, die tot dan toe gericht was op landbouw, meer en meer gebaseerd op de productie en export van aardolie.

De economie van Venezuela is zeer sterk afhankelijk van de productie van aardolie. Het is de belangrijkste bron van inkomsten voor het land, het grootste exportproduct en levert een majeure bijdrage aan de inkomsten van de overheid. In 2012 bereikte het bruto binnenlands product (bbp) $ 382 miljard. De cijfers fluctueren sterk afhankelijk van de ontwikkeling van de olieprijs op de wereldmarkt.[8] In 2012 bedroeg de totale exportopbrengst van Venezuela $ 97,3 miljard, waarvan het aandeel van olie en olieproducten bijna $ 93,6 miljard was.[8] Venezuela heeft een structureel overschot op de handelsbalans dankzij de export van olie en olieproducten; in 2012 was dit overschot bijna 40 miljard dollar.

Energie[bewerken]

In het begin van de 20e eeuw waren diverse maatschappijen actief in het land op zoek naar olie. In 1913 zocht de Koninklijke Olie naar olie bij het Meer van Maracaibo en in 1914 was de eerste commerciële productie, op bescheiden schaal, van start gegaan.[9] In 1920 werd bij het meer een groot olieveld gevonden, La Rosa. In december 1922 kwam de doorbraak, de Barosso olieput werd geslagen en per dag stroomde zo'n 100.000 vaten olie naar boven.[9] Deze ontdekking trok veel andere oliemaatschappijen aan en de olieproductie steeg explosief, van 1,4 miljoen vaten in 1921 naar 137 miljoen vaten in 1929.[9] Venezuela was in 1929, na de Verenigde Staten, de grootste olieproducent ter wereld. Op initiatief van Venezuela werd de OPEC op 14 september 1960 opgericht in Bagdad.

Valuta[bewerken]

In het begin van 2002 liet de regering de tijdelijke bevriezing van de wisselkoersen los, wat leidde tot een sterke devaluatie van de bolivar, de Venezolaanse munteenheid. In januari 2008 werd de Venezolaanse munt, de bolivar (Bs.), vervangen door de bolivar fuerte (BsF.). In feite komt het erop neer dat van de huidige munteenheid drie nullen worden geschrapt. Per 1 oktober 2007 moesten de prijzen in zowel Bs. als BsF. worden vermeld. De invoerperiode was van 1 januari tot 30 juni 2008 en in deze periode waren beide munteenheden naast elkaar te gebruiken. Medio 2010 halveerde de wisselkoers van de BsF. Op 8 februari 2013 werd de vijfde devaluatie van de bolivar aangekondigd over een periode van 10 jaar. De officiële wisselkoers daalde van BsF 4,3 per Amerikaanse dollar naar BsF 6,3.[10] Met deze maatregel nemen de inkomsten van de olieëxport toe en de import van goederen wordt afgeremd. Volgens een taxatie van de kamer van koophandel van Caracas wordt 70% van alle producten die in Venezuela worden gekocht, geïmporteerd als eindproducten of halffabrikaten.[10]

Armoede[bewerken]

Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in Venezuela 52,0 % van de bevolking onder de nationale armoedegrens.[11] Hoewel volgens het CIA World Factbook 37,9 % onder de nationale armoedegrens leeft.

Politiek[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Verkiezingen in Venezuela

De Venezolaanse president wordt gekozen in directe en algemene verkiezingen en is zowel staatshoofd als regeringsleider. Zijn zittingstermijn is zes jaar. Sinds 15 februari 2009 mag de president onlimiteerd herkozen worden. De president benoemt een vicepresident en bepaalt de omvang en samenstelling van het kabinet. De leden van het kabinet worden benoemd in samenwerking met de wetgevende macht. De president kan de wetgevende macht verzoeken om heroverweging van wetten, maar een parlementaire meerderheid is voldoende om een wet toch door te voeren.

Het Venezolaanse parlement, de Nationale Vergadering (Asamblea Nacional), bestaat uit één kamer. De 167 afgevaardigden zitten vijf jaar en kunnen twee keer herkozen worden. Drie zetels zijn gereserveerd voor de oorspronkelijke bevolking.

Het hoogste onderdeel van de rechtsprekende macht is het Hoger Tribunaal van Justitie (Tribunal Supremo de Justicia). De rechters worden verkozen door het parlement voor een periode van twaalf jaar.

Politieke partijen[bewerken]

Vanaf 1959 is Venezuela een relatief stabiele democratie. Tot het begin van de jaren '90 maakten in feite 2 partijen de dienst uit: de sociaaldemocratische Accion Democrática (AD) en de christendemocratische Partido Social Cristiano de Venezuela (COPEI). De AD leverde van 1964 tot 1969, van 1974 tot 1979 en van 1984 tot 1993 de president. De COPEI leverde van 1969 tot 1974 en van 1979 tot 1984 de president.

Sinds halfweg de jaren '90 is er veel veranderd in het politieke landschap en sinds 1993 maken de AD en de COPEI niet meer de dienst uit in het land. In 1993 werd een lid van de Democratische Convergentie (DC) president. Van 1998 tot zijn overlijden in maart 2013 was Hugo Chávez van de linkse Beweging van de Vijfde Republiek (MVR) president. In april 2013 wint Nicolás Maduro de verkiezingen met een zeer kleine voorsprong. Maduro kreeg 50,76% van de stemmen en zijn tegenhanger Henrique Capriles 49,07%.[12]

Media[bewerken]

Op 24 juli 2005 vond in Caracas, Venezuela, middels het uitzenden van een concert van populaire Mexicaanse, Puerto Ricaanse en Venezolaanse groepen, de lancering plaats van een nieuw Zuid-Amerikaans televisiestation, genaamd TeleSUR. De datum 24 juli was gekozen omdat op die dag in 1783 de vrijheidsstrijder Simón Bolívar geboren werd. De Miss Venezuela-verkiezing is 's lands grootste nationale evenement.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c CIA World Factbook: Venezuela, people
  2. (en) Verenigde Naties 2011
  3. (en) Laatste census 1 september 2011 (via V.N.)
  4. (en) Niet officiële schatting CIA Factbook juli 2013 (berekend door US Bureau of the Census)
  5. NOS (9 december 2007): Venezuela krijgt eigen tijdzone.
  6. Rodríguez Díaz, Alberto J. (1999) 500 Años del nombre de Venezuela. Revista Bibliográfica de Geografía y Ciencias Sociales Universidad de Barcelona [ISSN 1138-9796] Nº 152, 19 de abril de 1999. Url bezocht op 23 september 2012
  7. Ex presidente estadounidense Jimmy Carter lamenta el rumbo adoptado por Hugo Chávez en Venezuela El Tiempo, 19 september 2009. URL bezocht op 22 december 2011
  8. a b (en) OPEC Website, Annual Statistical Bulletin 2013
  9. a b c (en) The Prize, Daniel Yergin, p. 235-236, Uitgeverij Simon & Schuster, New York, 1992, ISBN 0 671 79932 0
  10. a b (en) BloombergBusinessWeek 15 februari 2013, geraadpleegd op 2 september 2013
  11. UNDP: Human development indices - Table 3: Human and income poverty (Population living below national poverty line (2000-2007))
  12. De Morgen Maduro wordt Chavez' opvolger na heel nipte zege, 15 april 2013, geraadpleegd op 29augustus 2013
Wikivoyage Wikivoyage heeft een reisgids over dit onderwerp: Venezuela.