Vera (Groningen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Het pand van Vera in 2018. De oudste delen stammen uit de veertiende eeuw. Het gebouw is een rijksmonument.[1]
Optreden Dua Lipa in Vera tijdens Noorderslag in 2016
Het beeldmerk boven de ingang (met daarin de Ichthusvis en de oorspronkelijke volledige naam) herinnert nog aan het verleden van de vereniging

Vera is een poppodium van de stad Groningen, oorspronkelijk ontstaan uit een Protestants Christelijke studentenvereniging. Het is gevestigd in een van de oudste panden van de stad.[2]

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Het Corpus Studiosorum Reformatum Groningae 'Veri Et Recti Amici' ('Ware en oprechte vrienden') (VERA) werd op 14 februari 1899 opgericht als debatteervereniging. Op 11 december 1912 sloot zij zich aan bij de Societas Studiosorum Reformatorum, een unie van Protestants Christelijke studentenverenigingen in Nederland. De vereniging ontving op 26 of 27 juli 1947 een koninklijke erkenning. Het reformatorische karakter, en daarmee de identiteit van de vereniging, kwam in de jaren zestig sterk onder vuur te liggen.

In de jaren zestig ontstonden er bij de vereniging het Groninger Studentenorkest Mira (1964) en het Groninger Studentenkoor C.S.G. Gica (1965). Deze onderverenigingen splitsten zich enkele jaren na hun oprichting van VERA af, zodat ook niet-VERA-leden lid konden worden en de onderverenigingen zelf recht hadden op subsidie vanuit de universiteit.

Vanaf 1970 konden HBO-studenten lid worden van de vereniging en vanaf 1974 gold dat ook voor niet-studenten. Vera werd toen een open jongerencentrum, met muziek, film en politieke werkgroepen. Begin jaren tachtig kwam de muziekprogrammering steeds centraler te staan. Vanaf 1986 werd Vera officieel een podium voor the international pop underground in plaats van een jongerencentrum. De Ichthus (vis) op de voorgevel van het pand herinnert nog aan de studentenvereniging en is in de vorm van een visgraat het symbool van Vera geworden.

Oosterstraat 44[bewerken | brontekst bewerken]

Vera is gevestigd in een van de oudste, bewaard gebleven woonhuizen in Groningen. Het dateert in oorsprong uit de veertiende eeuw. Het oorspronkelijke middeleeuwse steenhuis bestond uit een deels overwelfde kelder, een hoge begane grond (4,5 meter), een lage verdieping en een kap met zolderverdieping.[2]

Vrijwilligers[bewerken | brontekst bewerken]

Vera heeft enkele betaalde krachten, waaronder de muziekprogrammeur. Van juli 1980 tot 2021 was Peter Weening de programmeur van Vera.[3][4][5] Met Mark van der Ploeg heeft Peter Weening vijftig podcasts gemaakt over de muziek die door de jaren heen centraal stond in Vera.[6] Sinds 2021 is Peter Dijkstra de programmeur van Vera.

De posters voor de Vera-optredens zijn vermaard. Ze worden ontworpen door vrijwilligers van de zeefdrukgroep. De posters worden in een oplage van minder dan honderd gemaakt en vormen vaak gewilde collector's items. In het boek 'Rockin on Paper' (2006) over de geschiedenis van Vera staan afdrukken van 350 in eigen huis vervaardigde posters. In 2020 exposeerde Willem Kolvoort met zijn Vera posters in het Groninger Museum.[7]

Vera draait verder op vrijwilligers die lid zijn van de vereniging Vera. Tot de (voormalige) vrijwilligers van Vera behoren de schrijvers Bill Mensema, Ronald Ohlsen en Igor Wijnker (bekend van Rock City: verhalen uit muziekstad Groningen). Vera is ook een kweekvijver voor muziek- en filmprogrammeurs, waaronder Ruben Allersma (filmprogrammeur Forum Groningen), Robert van der Giesen (bekend van het voormalige Kiss ‘n’ Run Bookings), Koen ter Heegde (bekend van Subroutine Records en Yugofuturism), Niek Hofstetter (bekend van Subroutine Records), Harmen Huizenga (filmprogrammeur Slieker Leeuwarden), Henriette Poelman (directeur Internationaal Filmfestival Assen) en Joey Ruchtie (muziekprogrammeur voor De Oosterpoort, Eurosonic en Noorderzon). Andere bekende vrijwilligers waren Lisette Arendshorst (was DJ en filmmedewerker van Vera en in 2002 omgekomen bij de Joola scheepsramp), Pieter Bos (bekend van de voormalige platenzaak de Platenworm), Erik Dijkstra (was filmmedewerker van Vera en nu presentator), Ricky van Duuren (bekend als Fearless Cartooneer), James Keblas en Shannon Stewart (oprichters van The Vera Project in Seattle), Jan Kooi (was DJ en bekend van platenzaak Elpee), Ralf Koopman (van Vera Weekly en met Robin Eggens de initiator van de vijf Vera singles), Evert Nijkamp (DJ en bekend van GrunnenRocks.nl), Sjors Sevenhuijsen (organisator van Club Bavarois), René Veenstra (voormalig filmprogrammeur van Vera en nu hoogleraar sociologie), Sebastiaan Vos (voormalig DJ, nu bestuurslid van Vera en werkzaam bij de Groninger Archieven) en Jan Anco Zuidhof (bekend van winsummerfest).

Bands voordat ze groot werden[bewerken | brontekst bewerken]

De jaren van Joy Division, U2, Sonic Youth en Nick Cave[bewerken | brontekst bewerken]

In de loop der tijd hebben verschillende artiesten op het podium van Vera gestaan die later internationaal doorbraken. Sommige bands hebben verscheidene keren in Vera opgetreden. In dit overzicht staat het jaartal van hun debuut. Aanvankelijk kwamen veel bands uit Europa: Captain Sensible (1978) The Tourists (1979), The Popgroup (1979), XTC (1979), The Only Ones (1979), UK Subs (1980), Orchestral Manoeuvres in the Dark (1980), CRASS (1980), The Beat (1980), Gang of Four (1980), Bauhaus (1980), Joy Division (1980), Simple Minds (1980), U2 (1980), The Human League (1980), The Cure (1980), The Fall (1981), The Sound (1981), The Slits (1981), Discharge (1981), The Exploited (1981), Echo and the Bunnymen (1981), TC Matic (1982), Cocteau Twins (1983), Killing Joke (1983), The Nomads (1984), Billy Bragg (1984), Billy Childish / The Milkshakes (1984), Sisters of Mercy (1984), The Jesus and Marry Chain (1985), The Damned (1985) en Primal Scream (1986).

Amerikaanse bands die in die jaren kwamen waren: Jonathan Richman (1979), Joan Jett & the Blackhearts (1980), Tuxedomoon (1980), Lydia Lunch (1981), Pere Ubu (1981), Johnny Thunders & the Heartbreakers (1983), Sonic Youth (1983), Violent Femmes (1983) en Swans (1984).

Nick Cave speelde eerst met The Birthday Party (1982) en later met Nick Cave and the Bad Seeds (1984) in Vera. Andere Australische bands in Vera waren bijvoorbeeld Dead Can Dance (1983), The Triffids (1985) en The Saints (1986).

De jaren van Dinosaur Jr., Nirvana, Pearl Jam en Beck[bewerken | brontekst bewerken]

Vanaf midden jaren tachtig kwamen bands steeds vaker uit Amerika: Butthole Surfers (1985), Green on Red (1985), Meat Puppets (1985), Big Black (1986), Wipers (1986), The Replacements (1986), The Feelies (1986), Bad Brains (1987), Dinosaur Jr. (1987), Yo la tengo (1987), Suicidal Tendencies (1987), The Dream Syndicate (1987), The Beatnigs, met Michael Franti (1988), The Flaming Lips (1988), Soul Asylum (1988), Scream, met als drummer Dave Grohl (1988), Nirvana (1989), Buffalo Tom (1989), Fugazi (1989), Bad Religion (1989), The Lemonheads (1989), Soundgarden (1989), Mudhoney (1989), NOFX (1990), NoMeansNo (1990), Ween (1990), Hole, met als zangeres Courtney Love (1991) Afghan Whigs (1992), Pearl Jam (1992), Monster Magnet (1992), Pavement (1992), Sebadoh (1992), Rancid (1993), Palace Brothers (1994), Beck (1994), Unwound (1994), Morphine (1994), Smog (1994), Guided by Voices (1995), Oblivians (1995), Weezer (1995), Lambchop (1996), 16 Horsepower (1996), Low (1996), Sleater-Kinney (1997), Grandaddy (1997), Calexico (1998), The Dirtbombs(1998), Jason Molina (1999), Jay Reatard (1999), Built to Spill (1999) en Modest Mouse (1999).

Europese bands die in de jaren negentig in Vera speelden waren onder meer: Teenage Fanclub (1990), Motorpsycho (1993), The Notwist (1993), Turbonegro (1994), Lamb (1994), dEUS (1994), Cornershop (1994), Moondog Jr. / Zita Swoon(1995), Heather Nova (1995), Metal Molly (1996), Tocotronic (1996), Evil Superstars (1996) en Sophia (1998).

Uit Australië kwamen Cosmic Psychos (1988) en Dirty Three (1995) en uit Japan: Shonen Knife (1993), Boredoms (1994), Zeni Geva (1994), Audio Active (1995), Space Streakings (1995), Melt-Banana (1996) en Cornelius (1998).

De jaren van The White Stripes, The War on Drugs, Big Thief en Wet Leg[bewerken | brontekst bewerken]

In deze eeuw kwamen nog steeds veel Amerikaanse bands: The White Stripes (2001), Spoon (2001), My Morning Jacket (2001), The Mars Volta (2002), Nada Surf (2002), ... And You Will Know Us by the Trail of Dead (2002), Danko Jones (2002), Radio 4 (2003), Jason Merritt / Timesbold (2003), Interpol (2003), Death Cab for Cutie (2004), Reigning Sound (2004), The Shins (2004), TV on the Radio (2004), The Go! Team (2005), Midlake (2006), Brant Bjork (2006), Gossip (2006), The New Pornographers (2006), Animal Collective (2007), Joan as Police Woman (2007), Band of Horses (2007), Black Mountain (2007), Deerhunter (2007), White Denim (2009), Holy Fuck (2009), Dan Auerbach (2009), The Gaslight Anthem (2009), Titus Andronicus (2009), Beach House (2010), Tune-Yards (2010), Zola Jesus (2010), Suuns (2011), Wye Oak (2011), The War on Drugs (2011), Destroyer (2011), Fucked Up (2011), Ty Segall (2011), Cloud Nothings (2012), Sharon Van Etten (2012), Other Lives (2012), Mikal Cronin (2013), Curtis Harding (2014), Ought (2015), Waxahatchee (2015), A Giant Dog (2016), Big Thief (2018), Car Seat Headrest (2018), Oh Sees (2018) en Julien Baker (2022).

Europese bands die Vera aandeden waren: The Hives (2001), Elbow (2003), Arab Strap (2003), Editors (2005), The Kooks (2006), The Wombats (2008), Blood Red Shoes (2008), Balthazar (2010), Die Nerven (2014), Shame (2017), Sleaford Mods (2018), Yungblud (2019), The Murder Capital (2020), Porridge Radio (2022) en Wet Leg (2022).

Bekende Australische bands waren: The Drones (2009), Pond (2012), King Gizzard & The Lizard Wizard (2014), Royal Headache (2016), Amyl and the Sniffers (2018), Rolling Blackouts Coastal Fever (2018) en Psychedelic Porn Crumpets (2022). Japanse bands in Vera waren onder meer: Mono (2003), Envy (2007), Acid Mothers Temple (2008) en Otoboke Beaver (2020).[8]

Andere muziekstijlen[bewerken | brontekst bewerken]

De muziekstijl die door de jaren heen de boventoon heeft gevoerd bij het poppodium is rock, van new wave tot grunge tot punkrock. Soms was er ook reggae in Vera: Steel Pulse (1978), Prince Far I (1978), The Gladiators (1982), Wailing Souls (1984), Junior Murvin (1986), Culture (1988), The Skatalites (2005), Pat Kelly (2013), Anthony B. (2014), Chronixx (2014) en Jah Mason (2014).

In Vera waren ook talrijke metalbands te zien voordat ze groot werden, zoals Girlschool (1979), Slayer (1985), Death Angel (1987), Morbid Angel (1989), Napalm Death (1989), Bolt Thrower (1990), Carcass (1990), Incubus (1991), GWAR (1991), Paradise Lost (1991), Godflesh (1992), Neurosis (1993), Cradle of Filth (1997), Nightwish (1999), High on Fire (1999), Dystopia (2000), Mastodon (2003), The Dillinger Escape Plan (2004), Sunn O))) (2006), Baroness (2008), Wolves in the Throne Room (2009) en AmenRa (2013).

Ook enkele pioniers uit de elektronische muziek zoals hiphop, drum 'n' bass en techno waren in Vera te zien onder wie Paris (1993), Consolidated (1994), Roni Size (1996), Propellerheads (1996), Red Snapper (1996), Ken Ishii (1996), Autechre (1997), Squarepusher (1997), Common (2000) en Jaga Jazzist (2003).

Country of Americana was in Vera te zien middels Freakwater (1995), Slobberbone (2003), Drive-by Truckers (2003), Carla Bozulich / Evangelista (2008), Richmond Fontaine (2011) en Daniel Romano (2014).

Artiesten met een lange carrière[bewerken | brontekst bewerken]

Ook traden er in Vera soms artiesten op die al een carrière achter de rug hadden, zoals Max Roach (1979), Sun Ra (1980), R.L. Burnside (1980), Ronald Shannon Jackson & the Decoding Society, met als gitarist Vernon Reid (1981), Nico (1982), Bo Diddley (1982), Junior Walker (1983), Alex Chilton (1986), Curtis Mayfield (1987), Flaco Jiménez (1989), Gary Lucas (1990), Moe Tucker (with Sterling Morrison) (1992), Link Wray (1997), Robert Crumb & his Cheap Suit Serenaders (1998), André Williams (1998) en T-Model Ford (1998). Helmet had Vera overgeslagen in de jaren negentig, maar stond in 2014 op het podium met Betty, 20th anniversary tour.

Van over de hele wereld[bewerken | brontekst bewerken]

De meeste optredens zijn van bands uit westerse landen. Sinds 2010 kwamen er verscheidene Afrikaanse artiesten naar Vera, uit onder meer Ethiopië (Getatchew Mekurya, 2007; Fendika, 2014; Etenesh Wassie, 2019), Zuid-Afrika (Gert Vlok Nel, 2010; Jack Parow, 2010), Mali (Donso, 2013; Tamikrest, 2017; Samba Touré, 2019), Niger (Mdou Moctar, 2015; Les Filles De Illighadad, 2017), Togo (Vaudou Game, 2015; Togo All Stars, 2017), Algerije (Imarhan, 2016) en Ghana (Pat Thomas & Kwashibu Area Band, 2016; Gyedu-Blay Ambolley, 2019).

Uit Latijns-Amerika kwamen verscheidene artiesten, uit landen als Brazilië (CSS, 2006), Puerto Rico (Davilla 666, 2011), Chili (Föllakzoid, 2013), Colombia (Meridian Brothers, 2014; Los Pirañas, 2017; Romperayo, 2018) en Mexico (Lorelle Meets The Obsolete, 2016; Mint Field, 2018).

Aziatische bands kwamen uit bijvoorbeeld Mongolië (Hanggai, 2010), Zuid-Korea (Jambinai, 2014), China (Carsick Cars, 2015) en Thailand (Khana Bierbood, 2019).

Eurosonic[bewerken | brontekst bewerken]

Jaarlijks is Vera een van de Eurosonic podia. Tijdens dat festival traden in Vera talrijke bands op die snel daarna doorbraken, waaronder Tahiti 80 (2000), Franz Ferdinand (2004), The Libertines (2005), Ben Howard (2011), Iceage (2012), Bastille (2013), Royal Blood (2014), Oscar and the Wolf (2015), Dua Lipa (2016), IDLES (2017), Viagra Boys (2017), Black Midi (2019), Fontaines D.C. (2019), Black Country, New Road (2020), Squid (2020) en Dry Cleaning (2020).

Nederlandse artiesten[bewerken | brontekst bewerken]

Tot de Nederlandse artiesten die in Vera optraden behoren: Doe Maar (1978), The Nits (1978), The Ex (1983), Claw Boys Claw (1984), Tröckener Kecks (1984), Urban Dance Squad (1989), Bettie Serveert (1992), Speedy J (1995), Osdorp Posse (1997), De Kift (1999), zZz (2005), Spinvis (2003), Elle Bandita (2006), Typhoon (2007), Lucky Fonz III (2008), De Staat (2009), Eefje de Visser (2010), John Coffey (2010), Kensington (2012), Mozes and the Firstborn (2012), Afterpartees (2013), Iguana Death Cult (2016), Dool (2017), Personal Trainer (2018), Altin Gün (2018) en Tramhaus (2021).

Lokaal talent[bewerken | brontekst bewerken]

Groningse bands die vaak in Vera optraden zijn: Boegies (1981), Moonlizards (1991), Firebirds (1992), Jammah Tammah (1993), Meindert Talma (1997), Green Hornet (1997), Junkie XL (1998), Traumahelikopter (2010), Joost Dijkema (2011), Avery Plains (2013) en The Vices (2019).

Poll[bewerken | brontekst bewerken]

Jaarlijks wordt er onder de bezoekers van Vera een poll gehouden. Door de jaren heen hebben verscheidene beroemde bands de poll gewonnen. In de Grote Zaal van Vera is een Wall of Fame met alle winnaars van de poll.[9] Er is geen buitenlandse artiest die zo vaak in de Vera heeft opgetreden als Fred Cole en zijn vrouw Toody. Ze hebben opgetreden met hun bands Dead Moon en Pierced Arrows maar ook als duo.[10] Bij hun debuut in 1990 wonnen ze de poll. Enkele bands wonnen de poll twee keer: The Jon Spencer Blues Explosion, Blonde Redhead, Protomartyr en Black Lips. Henry Rollins en Omar A. Rodriguez-Lopez wonnen de poll zowel solo als met, respectievelijk, the Rollins Band en At the Drive-In.

Jaar Beste concert Land
1981 Deutsch Amerikanische Freundschaft DEU
1982 Virgin Prunes IRL
1983 Kowalski GBR
1984 The Gun Club USA
1985 The Scientists AUS
1986 Giant Sand USA
1987 Henry Rollins USA
1987 Naked Prey USA
1988 Rollins Band USA
1989 Screaming Trees USA
1990 Dead Moon USA
1991 The Jesus Lizard USA
1992 The Gories USA
1993 The Jon Spencer Blues Explosion USA
1994 The Jon Spencer Blues Explosion USA
1995 Shellac USA
1996 Blonde Redhead USA
1997 Blonde Redhead USA
1998 Godspeed You! Black Emperor CND
1999 Mogwai GBR
2000 At the Drive-In USA
2001 Zen Guerilla USA
2002 Prong USA
2003 The Thermals USA
2004 The Hackensaw Boys USA
2005 Omar A. Rodriguez-Lopez PRI
2006 Two Gallants USA
2007 Black Lips USA
2008 The Dodos USA
2009 Health USA
2010 Villagers IRL
2011 Davila 666 PRI
2012 Triggerfinger BEL
2013 Parquet Courts USA
2014 together PANGEA USA
2015 Mike Krol USA
2016 Protomartyr USA
2017 Protomartyr USA
2018 IDLES GBR
2019 Jambinai KOR
2020 Otoboke Beaver JAP
2021 Black Lips USA
2022 Tropical Fuck Storm AUS

Publicaties[bewerken | brontekst bewerken]

  • Ricky van Duuren en Niek Schutter: Rockin on paper. The Vera club. A history in posters. Spoetnik & VERA Groningen, 2006. ISBN 90-90-21438-0 Met DVD Excerpts from the VERA video archives
  • P.A.J. Caljé: VERA. Vorming en vriendschap 1899-1974. 75 jaar gereformeerd studentenleven. Groningen, Holmsterland/SKF, 1989. (Uitg. ter gelegenheid van het 18e Vera lustrum, Groningen, 18 nov. 1989) ISBN 90-6247-302-4
  • Vera tien jaar jongerencentrum. 1974-1984. Redactie Anton Roek en anderen. Groningen, Vereniging Jongerencentrum Vera, 1984. Geen ISBN

V.E.R.A.-uitgaven[bewerken | brontekst bewerken]

  • Verakrant (1974-2013)
  • Vera Almanak (1959-1969)
  • Vera. Orgaan van het CSRG (1945-1950)

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Vera (Groningen) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.