Verhanglijn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De verhanglijn (waterspiegelverhang) of lengteprofiel die optreedt in een rivier is het verloop van de waterspiegel in lengterichting. Voor een gegeven rivier kunnen de mogelijk optredende verhanglijnen bepaald worden. Dit gebeurt door de vergelijking van Bresse op te lossen, rekening te houden met randvoorwaarden zoals instroom in een reservoir. Afhankelijk van de helling van de rivier (sterk of zwak) zijn er telkens vier mogelijke verhanglijnen.

De verhanglijnen worden theoretisch bepaald met de vergelijking van Bélanger. De vergelijking van Bélanger drukt namelijk het behoud van impuls uit en hiermee kan men bepalen waar er al dan niet een watersprong optreedt. Een watersprong is de overgang van superkritsche stroming (Fr>1) naar subkritische stroming (Fr<1), hierbij treedt er plots een sprong op in de hoogte van het wateroppervlak.

Zwakke helling[bewerken]

Deze schuif forceert een opwaarts bepaalde verhanglijn. Wordt de schuif te veel naar boven gebracht, dan verliest ze het contact met het water, en is de verhanglijn niet meer opwaarts bepaald.

De meeste bevaarbare rivieren en kanalen hebben een zwakke helling, het scheepstransport over een te sterke helling zou een te hoog vermogen vragen. Op deze rivieren kunnen vier verschillende verhanglijnen voorkomen, de meeste eigenschappen ervan kunnen uit de onderstaande figuur afgelezen worden:

  • A1
  • A2
  • A3
  • Au

De A3-verhanglijn is de enige verhanglijn die "opwaarts bepaald" is, bijvoorbeeld doordat het water onder een schuif door moet lopen. De beginhoogte van de andere wordt afwaarts bepaald, bijvoorbeeld uit een reservoir (meer, andere rivier). Het type verhanglijn is dan afhankelijk van de hoogte van het water in het afwaartse reservoir.

Wanneer de A2 en A3-verhanglijnen de "kritische hoogte" HK bereiken, staat de verhanglijn theoretisch loodrecht op de kritische hoogte. Dit geldt enkel theoretisch. In de praktijk betekent dit dat de verhanglijn daar doodloopt, en een andere begint.


Verhanglijnen zwakke helling.png