Verkiezing

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bij verkiezingen wordt er in veel landen gestemd met een stempotlood op een stembiljet
Verkiezingen
Onderdeel van Politiek
Termen:
Onderdelen van verkiezingen:
Portaal  Portaalicoon  Politiek

Een verkiezing is een methode waarbij een aantal personen, de kiesgerechtigden, door middel van een stemming bepaalt aan wie een bepaalde functie, post of titel moet worden toegekend.

Door middel van verkiezingen wordt bijvoorbeeld uitgemaakt wie of wat "de beste" is, bijvoorbeeld bij het Eurovisiesongfestival of bij de Miss Worldverkiezingen.

In democratische landen worden de vertegenwoordigers (van het volk) die de wetgevende organen uitmaken, en soms van uitvoerende organen, door middel van verkiezingen aangeduid.

Politieke verkiezingen[bewerken]

In het staatsrecht wordt bepaald wat de waarde is van politieke verkiezingen, m.a.w. wat het staatsrechtelijke gevolg is van de uitslag van de politieke verkiezing. In de meeste landen vinden de verkiezingen periodiek plaats, tenzij er zich bijzondere omstandigheden hebben voorgedaan, zoals de val van een kabinet. Een uitzondering vormt de verkiezing voor het Lagerhuis in het Verenigd Koninkrijk. De zittende regering kan namelijk de datum van deze verkiezing binnen bepaalde grenzen zelf vaststellen.

In België worden de meeste politieke verkiezingen periodiek georganiseerd (gemeente, provincie, regionale en Europese verkiezingen). Alleen voor het Federale Parlement is er een maximumduur van 4 jaar voor een legislatuur (regeerperiode tussen 2 verkiezingen) voorzien maar kan het parlement vervroegd ontbonden worden waardoor de verkiezingen sneller moeten georganiseerd worden.

In een aantal landen dient er een pre-electorale stilte in acht genomen te worden. Dat betekent dat er tijdens een bepaalde periode voorafgaand aan de verkiezingen geen campagne gevoerd mag worden, en vaak is ook overige berichtgeving over de verkiezingen tijdens deze periode aan banden gelegd.

Directe en getrapte verkiezingen[bewerken]

De meeste politieke verkiezingen zijn directe verkiezingen. Hierbij worden de vertegenwoordigers door de bevolking rechtstreeks gekozen. Dit betekent dat die leden worden gekozen die de meeste stemmen hebben behaald.

  • Nederlandse voorbeelden van directe verkiezingen zijn de gemeenteraden, Provinciale Staten en de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. De leden van de gemeenteraad, Provinciale Staten en Tweede Kamer worden rechtstreeks (direct) door de bevolking gekozen.
  • Belgische voorbeelden van directe verkiezingen zijn de gemeenteraden, provincieraden, de leden van de regionale parlementen, de volksvertegenwoordigers en een deel van de senaat waarin de vertegenwoordigers rechtstreeks (direct) worden door de bevolking gekozen.

Bij getrapte verkiezingen worden de vertegenwoordigers gekozen door de leden van een (lager) bestuurlijk orgaan die zelf verkozen vertegenwoordigers zijn.

Europa[bewerken]

In de Europese Unie worden elke vijf jaar Europese verkiezingen gehouden voor het Europees Parlement.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Wikisource Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Hoofdportaal:Verkiezingsgegevens op Wikisource
Zoek dit woord op in WikiWoordenboek