Vielsalm

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Vielsalm
Gemeente in België Vlag van België
Wapen van Vielsalm
Vielsalm
Vielsalm
Geografie
Gewest Vlag Waals Gewest Wallonië
Provincie Vlag Luxemburg Luxemburg
Arrondissement Bastenaken
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
139,76 km² (2011)
92,5%
2,25%
5,25%
Coördinaten 50° 17' NB, 5° 55' OL
Bevolking (Bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
7.821 (01/01/2018)
49,89%
50,11%
55,96 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
22,32%
60,81%
16,87%
Buitenlanders 3,78% (01/01/2013)
Politiek en bestuur
Burgemeester Elie Deblire (cdH)
Bestuur cdH, MAYEUR
Zetels
cdH
MAYEUR
GERER
Ecolo
19
7
7
3
2
Economie
Gemiddeld inkomen 14.688 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 12,52% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
6690
6690
6692
6698
Deelgemeente
Vielsalm
Bihain
Petit-Thier
Grand-Halleux
Zonenummer 080
NIS-code 82032
Politiezone Famenne-Ardenne
Hulpverleningszone Luxemburg
Website www.vielsalm.be
Detailkaart
Vielsalm Luxembourg Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Bastenaken
in de provincie Luxemburg
Portaal  Portaalicoon   België

Vielsalm (Waals: Li Viye Såm) is een plaats en gemeente in de provincie Luxemburg in België. Men spreekt "Vielsalm" uit als "Vjelsalm". De gemeente telt ruim 7.500 inwoners.

Zicht op het centrum van Vielsalm vanaf het meer van de Doyards

Toponymie[bewerken]

De naam Vielsalm dateert al uit de Romeinse tijd. Het betekent: Oude Salm(o), naar de gelijknamige rivier de Salm. Vielsalm ontleent zijn naam aan het gelijknamige graafschap. In 1163 werd het graafschap Salm verdeeld in Oppersalm (in de Vogezen) en Oudsalm (in de Ardennen).

Geschiedenis[bewerken]

Prehistorie[bewerken]

De oudste vondsten op het grondgebied van Vielsalm dateren uit de prehistorie. Naast ontdekte stenen is er ook een oude goudmijn van de Kelten aanwezig op het grondgebied van de gemeente, de trou des Massotais.

Graafschap Salm en Franse tijd[bewerken]

Het graafschap Salm, waartoe Vielsalm behoorde, is gesticht rond het jaar 1000. Het oudste document dat het bestaan van het graafschap bevestigt is gedateerd 1034-1035. In het document wordt comes Gisilbertus de Salm vernoemd, ofwel Giselbert van Luxemburg, een graaf die behoort tot de stichters van het in die tijd zeer belangrijke en uitgestrekte hertogdom Luxemburg.

In 1131 werd voor het eerst melding gemaakt van de ecclesia de Salmes, ofwel de kerk van Salm. Toen bestond de kerk echter al lang en de oprichting ervan is waarschijnlijk te danken aan het apostolisch werk van de monniken van de Abdij van Stavelot, waaraan de kerk ook belastingen verschuldigd was. De parochie Salm was redelijk groot en omvatte naast Vielsalm onder andere ook Grand-Halleux, Petit-Thier, Goronne, Cierreux en Commanster.

Over de eeuwen heen is de bevolking gestegen en dit maakte de parochiekerk te klein. Bovendien was het dorp te ver gelegen voor sommige parochianen. Dit zorgde voor een wens van de bevolking van andere dorpen om een eigen religieus gebouw op te richten, wat ook gebeurde. Grand-Halleux kreeg een kapel in 1430, Commanster in 1683, Goronne in 1691, Burtonville in 1703, Petit-Thier en Cierreux in 1704, Salmchâteau in 1725 en Ville-du-Bois in 1766.

Het hertogdom Salm heeft acht eeuwen overleefd. Op 1 oktober 1795 worden de Oostenrijkse Nederlanden per decreet bij Frankrijk gevoegd. Vielsalm werd deel van het Ourthedepartement.

In 1803 werd de parochie Vielsalm ingericht zoals het nu nog altijd zo is. De oude parochie werd opgedeeld in verschillende parochies door het Concordaat van 15 juli 1801. Vielsalm werd meteen ook de hoofdplaats van een decanaat. De nieuwe parochie bevatte Cierreux, Goronne, Grand-Halleux, Petit-Thier en Salmchâteau niet meer. Het verloor later ook nog Commanster in 1835, Ville-du-Bois in 1842 en Burtonville in 1913.

Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en België[bewerken]

In 1815, toen het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden werd opgericht, werd de plaats deel van de provincie Luik. Drie jaar later werd het bij de provincie Luxemburg gevoegd. De overstap van de parochie Vielsalm van het Bisdom Luik naar het Bisdom Namen volgde pas in 1843.

Rond 1900 was Vielsalm een vakantieoord en jachtplaats voor de burgerij van de Belgische zaken- en financiënwereld.

De huidige gemeente Vielsalm is het resultaat van de fusie van de voormalige gemeenten Vielsalm, Grand-Halleux, Petit-Thier en Bihain in 1977. Ook werden enkele afzonderlijke dorpen bij de nieuwe gemeente gevoegd, namelijk Commanster, Goronne, Provedroux, La Bedinne en enkele huizen van de dorpen Salmchâteau en Sart.

Geografie[bewerken]

Geologisch behoort Vielsalm tot het Massief van Stavelot en het gaf zijn naam aan het Salmien. Het grondgebied van Vielsalm behoort tot de Hoge Ardennen. Baraque de Fraiture (652 m) in Bihain is het hoogste punt van het plateau des Tailles. 's Winters kan hier bij voldoende sneeuw wintersport worden bedreven.

Hydrografie[bewerken]

Door Vielsalm stroomt het riviertje de Salm.

Kernen[bewerken]

Buiten Vielsalm zelf, heeft de gemeente nog andere kernen op haar grondgebied liggen: Bihain, Commanster, Fraiture, Farnières, Grand-Halleux, Hébronval, Jubiéval, Ottré, Petit-Halleux, Petit-Thier, Poteau, Provèdroux, Regné, Rencheux, Salmchâteau en Ville-du-Bois.

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

Het grondgebied van de gemeente Vielsalm is zeer uitgestrekt waardoor zij aan een veelvoud van andere gemeentes grenst, onder andere enkele van de provincie Luik. Zo grenst zij in het noorden aan de gemeente Trois-Ponts, in het oosten aan de gemeente Sankt Vith, in het zuiden aan de gemeentes Gouvy en Houffalize en in het westen aan de gemeentes Manhay en Lierneux.

   Aangrenzende gemeenten   
    Trois-Ponts    
 Manhay, Lierneux  Brosen windrose nl.svg  Sankt Vith 
    Gouvy, Houffalize    

Demografische evolutie[bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Cultuur[bewerken]

Evenementen[bewerken]

's Zomers, op 21 juli, trekt het plaatsje veel toeristen bij de "bosbessenfeesten". Wegens zijn bosrijke omgeving is Vielsalm immers "la capitale des Myrtilles". Er wordt altijd een carnavalesk defilé georganiseerd met de beroemde macrales, een soort heksen.

Bezienswaardigheden[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van beschermd erfgoed in Vielsalm

De gemeente Vielsalm heeft onder andere de volgende bezienswaardigheden:

Verkeer en vervoer[bewerken]

Wegennet[bewerken]

De gemeente is goed ontsloten door middel van de E25, Luik - Bastenaken, via de afrit bij Baraque de Fraiture. Tevens kan men Vielsalm bereiken door de oostelijker gelegen E42, Verviers-Prüm, bij Sankt Vith te verlaten.

De belangrijkste wegen in en rond Vielsalm zijn:

Trein[bewerken]

Station Vielsalm is gelegen aan spoorlijn 42 tussen Luik en Luxemburg. Inmiddels gesloten spoorwegstations zijn: station Grand-Halleux, station Rencheux en station Salmchâteau.

Politiek[bewerken]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[2] 14-10-2012[3]
Stemmen / Zetels % 17 % 17 % 17 % 17 % 19 % 19 % 19
PSC1/cdH2 - - 37,041 7 40,491 8 - 34,162 7 -
ECOLO - 4,19 0 4,26 0 4,5 0 8,57 1 15,11 2 15,13 2
RW - 0,48 0 - - - - -
Remacle 49,01 9 54,47 11 - - - - -
CN 21,04 3 - - - - - -
Ren Reg 29,95 5 - - - - - -
GN - 24,95 4 - - - - -
SC - 15,92 2 - - - - -
Int.Com. - - 14,13 2 - - - -
L.Bourg. - - 44,57 8 - - - -
IC - - - 6,81 0 - - 14,79 2
BOURGM - - - 48,2 9 - - -
POUR - - - - 36 7 - -
UNIS - - - - 55,42 11 - -
Mayeur - - - - - 33,3 7 25,46 5
GERER - - - - - 17,42 3 -
Bourgmestre - - - - - - 44,62 10
Totaal stemmen 4686 4754 4792 4879 4966 5125 5026
Opkomst % 94,72 93,84 92,53 93,30 88,83
Blanco en ongeldig % 1,81 3,53 4,01 4,88 6,77 5,37 6,23

Bestuur 2007-2012[bewerken]

Het bestuur van Vielsalm bestaat uit een coalitie van cdH en de lijst MAYEUR.

De volgende personen maken deel uit van het bestuur:

College van burgemeester en schepenen
Burgemeester Elie Deblire (cdH)
Schepenen Jacques Gennen (MAYEUR)
Joseph Remacle (cdH)
Raymond Lemaire (MAYEUR)
Stéphanie Heyden (MAYEUR)

Economie[bewerken]

In de gemeente ligt het bungalowpark Les Ardennes van de keten Center Parcs. Het werd in 1992 geopend onder de vlag van Sunparks, maar werd in 2017 overgenomen.

Stedenbanden[bewerken]

Geboren in Vielsalm[bewerken]

Trivia[bewerken]

Het Suske en Wiske-verhaal De macabere macralles speelt zich grotendeels af in Vielsalm, de bosbessen en Gustine Maca (een vermeende heks) spelen een belangrijke rol.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]