Naar inhoud springen

Vilsteren

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Vilsteren
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vilsteren (Overijssel)
Vilsteren
Situering
Provincie Vlag Overijssel Overijssel
Gemeente Vlag Ommen Ommen
Coördinaten 52° 31 NB, 6° 21 OL
Algemeen
Oppervlakte 11,34[1] km²
- land 11,05[1] km²
- water 0,29[1] km²
Inwoners
(2023-01-01)
380[1]
(34 inw./km²)
Woning­voorraad 153 woningen[1]
Overig
Woonplaats­code 2554
Foto's
St. Willibrorduskerk in Vilsteren aan de Börrinkdijk
St. Willibrorduskerk in Vilsteren aan de Börrinkdijk
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Vilsteren (Nedersaksische uitspraak: Vilstern) is een dorp in de gemeente Ommen, in de Nederlandse provincie Overijssel. Het is gelegen in een bosrijk gebied, aan de oude weg van Ommen naar Zwolle (de r 102), tussen Dalfsen en Ommen aan de zuidelijke Vechtoever. Op 1 januari 2023 telde het 380 inwoners, waarvan 195 in het dorp.[1] Vilsteren ligt op 17 kilometer ten oosten van Zwolle. Het dorpje is een katholieke enclave. De voornaamste gebouwen in het dorp zijn de katholieke Willibrorduskerk, de katholieke Willibrordusschool, herberg "De Klomp", Huis Vilsteren en de korenmolen De Vilsterse Molen. Het dorp is een beschermd dorpsgezicht.

In 1381 werd Herman van Vilsteren genoemd, hij was een leenman van de bisschop van Utrecht. Tijdens de reformatie bleef Vilsteren Katholiek, terwijl de directe omgeving protestants werd.

Landgoed Vilsteren

[bewerken | brontekst bewerken]

Het dorp Vilsteren behoort tot het 1035 hectare grote landgoed Vilsteren BV dat sinds 1850 in handen is van de familie Cremers. Op de plek van het huidige kasteel stond tot 1908 een oud landhuis’ zonder comfort, zoals elektriciteit, koud- en warm stromend water, waterclosets, e.d. De Amsterdamse architect Eduard Cuypers ontwierp het huidige kasteel in opdracht van mr. Gellius Franciscus Maria Pathuis Cremers (1855-1949), een rechter die, nadat hij het landgoed erfde, met zijn werk in Breda was gestopt. Cremers en zijn echtgenote Hermance Maria Vos de Wael (1859-1938), konden kiezen uit een optrek dat eruitzag als ‘landhuis’ dan wel als een ‘klein kasteel’, beide met een lage dienstwoning. Het echtpaar wenste het kasteel.[2] De architectuur in historische stijl sloot aan bij wat op dat moment overal in Europa in de mode was. De aanbesteding vond plaats op 23 mei 1907 in Vilsteren. Tijdens de bouw werd de inrichting voor een groot deel vervaardigd in de Rotterdamse meubelfabriek Voorheen Eckhart. De oplevering vond in 1909 plaats.[3] Het kasteel heette in de volksmond weldra "Groot Spijker" of Huis Vilsteren en is nu een rijksmonument. Het pand met bijgebouwen en het landgoed zijn nog steeds eigendom van de familie Cremer. De bewoners van het dorp betalen pacht. Huizen en boerderijen die op het landgoed staan zijn te herkennen aan de donkergroen-lichtgele luiken, het wapen van de familie Van Vilsteren. In 1973 werden het huis en het landgoed ondergebracht in Landgoed Vilsteren BV, dat vanuit de dienstwoning wordt bestuurd.

Kitty Verrips-Roukens schreef in 1982 het boek Over heren en boeren. Een Sallands landgoed. Dit boek gaat over de geschiedenis van het dorpje Eeckeren (lees: Vilsteren) tussen 1800 en 1977.

Over het landgoed en het dorp is door de KRO in 1972 een documentaire gemaakt "De trein stopt niet in Vilsteren" die in 2006 nog op de Nederlandse televisie is herhaald.[4] Het station van Vilsteren was toen al jaren gesloten. Dat was evenals het Huis Vilsteren, ontworpen door Eduard Cuypers en functioneerde van 1903 tot 1938. In 1980 verdween het haltegebouw.[5]

Zie de categorie Vilsteren van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.