Vlaamse identiteit

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Geplaatst:
10-06-2022

Genomineerd   Deze pagina is genomineerd voor verwijdering

Ten minste een van de mensen die meewerken aan Wikipedia vindt dat deze pagina in deze vorm niet binnen de Wikipedia-encyclopedie past.

De pagina is daarom aangedragen op de beoordelingslijst. Daar is mogelijk ook een meer gedetailleerde reden voor de beoordelingsnominatie te vinden.

Na plaatsing op de beoordelingslijst blijft dit artikel minstens twee weken staan, zodat eventuele bezwaren ingebracht kunnen worden. Als u het artikel zodanig kunt verbeteren dat daarmee de redenen voor verwijdering komen te vervallen, aarzel dan vooral niet om het te verbeteren. Vergeet niet om dit op de genoemde lijst te vermelden.

Indien u van mening bent dat het artikel dusdanig is verbeterd en aangepast dat het wel binnen Wikipedia past, vraag dan op de lijst (of aan de nominator) of dit sjabloon verwijderd mag worden.

NB: deze melding dient te blijven staan tot de beoordelingsdiscussie afgesloten is.
Algemene informatie is te vinden op Wat Wikipedia niet is en de uitleg bij "te beoordelen pagina's".

(//)

De Vlaamse vlag: de Vlaamse leeuw

De Vlaamse identiteit of Vlaamse bewustzijn omvat de sociologische, politieke en culturele identiteit van de inwoners van de huidige Belgische deelstaat Vlaanderen. Een identiteit betreft het identificeren tot een bepaalde groep of cultuur.

Ontstaan[bewerken | brontekst bewerken]

Kaart van het Graafschap Vlaanderen

Het ontstaan van de Vlaamse identiteit of van het Vlaamse bewustzijn gaat terug tot de oorsprong van het graafschap Vlaanderen, ongeveer de huidige provincies West-Vlaanderen en Oost-Vlaanderen. De inwoners van het graafschap identificeerde zich als Vlaming. De koning van Frankrijk, Filips IV van Frankrijk, wilde Vlaanderen definitief veroveren en startte de Frans-Vlaamse Oorlog, met als hoogtepunt de Guldensporenslag bij Kortrijk in 1302 en de Slag bij Pevelenberg in 1304. Deze geschiedenis zou Hendrik Conscience in 1838 uitbrengen in zijn roman De leeuw van Vlaanderen. In het roman voerde Conscience het pleidooi om de Vlaamse eigenheid te verzoenen met de toen nieuwe Belgische staat.[1]

Bij het ontstaan van de Belgische staat in 1830 werden er verschillende taalproblemen vastgesteld waaruit in 1898 de gelijkheidswet werd goedgekeurd. Deze wet zou het Nederlands (Vlaams) erkennen als gevoerde taal binnen België.[2] De bestuurlijke elite van België was overwegend Franstalig wat ervoor zorgde dat een taalstrijd ontstond. Hieruit ontwikkelde zich de Vlaamse beweging die een politieke beweging zou worden. Men streefde toen voor de volledige vernederlandsing van het onderwijs en het openbaar leven in de Vlaamse provincies. Deze beweging werd ook opgepikt in artistieke milieus door onder andere Hendrik Consience, Albrecht Rodenbach en Guido Gezelle, het zogenoemde cultuurflamingantisme. Echter behoorden deze kunstenaars en intellectuelen doorgaans zelf tot de bourgeoisie.

In 1980 werd door de regering-Martens de unitaire staat België in gewesten en gemeenschappen onderverdeeld, waardoor de unitaire staat België per definitie verdween. Het zijn telkens autonome delen met een soms verregaande vorm van zelfbestuur. De gewesten nemen economische bevoegdheden voor hun rekening, terwijl de gemeenschappen over taal en cultuur beslissen. In 1993 was er opnieuw een wijziging van de grondwet (het Sint-Michielsakkoord onder Jean-Luc Dehaene). België werd een federale staat, samengesteld uit de gemeenschappen (de vroegere cultuurgemeenschappen) en gewesten (Vlaams Gewest, Waals Gewest en Brussels Gewest).[3]

Evolutie[bewerken | brontekst bewerken]

Vlaanderen Feest! op de Vlaamse feestdag

Uit de nieuwe federale structuur werd de huidige deelstaat Vlaanderen gevormd, dit maakt dat het Vlaams bewustzijn en identiteit in feite een recente ontwikkeling is. Zo zijn West- en Oost-Vlamingen historisch altijd 'Vlamingen' geweest, maar zijn de inwoners van de provincies Antwerpen (Brabant), Vlaams-Brabant en Limburg pas recent zich beginnen identificeren als Vlaming. Dit door de splitsing van de Belgische media in Vlaamse en Waalse media, maar ook door de splitsing van de meeste politieke partijen in een Vlaamse en Waalse vleugel.[4]

Er zijn hevige voor- en tegenstanders van de evolutie van het Vlaamse bewustzijn, dit omdat het beleven van een identiteit vaak rechtstreeks een aanleiding is tot een politieke discussie. De Vlaamse Beweging en de Vlaams-nationalistische partijen zijn duidelijke aanhangers van de Vlaamse identiteit. Doorgaans focust de Vlaamse media zich vaker op Vlaanderen zoals bijvoorbeeld 'Vlaanderen Vakantieland' of 'The Voice van Vlaanderen'. Een voorbeeld hiervan zijn de strategische doelstellingen van VRT waarbij men 'relevant voor en dichtbij Vlaanderen' wil zijn en de 'Vlaamse cultuur en creativiteit wil stimuleren'.[5] Ook middenveldorganisaties zoals Voka (Vlaams netwerk van ondernemingen is een Vlaamse werkgeversorganisatie), Chirojeugd Vlaanderen of Rode Kruis-Vlaanderen beperken hun werkingsgebied tot het Vlaams gewest. De Vlaamse overheid is een actieve promotor van de Vlaamse identiteit.[6] De regering-Jambon kwam bij de regeringsonderhandelingen in 2019 tot het akkoord om in navolging van de Nederlandse canon nu ook een Vlaamse canon te ontwikkelen.[7] Hiermee wil men de geschiedenis van Vlaanderen sterker in de verf zetten. Bart De Wever publiceerde in 2019 een boek over de Vlaamse identiteit en leidcultuur.[8]

De tegenstanders van deze evolutie hebben verschillende motieven maar zijn veelal voorstander van de Belgische identiteit of belgitude. Men beschouwd het Vlaams bewustzijn vaak als 'rechts' of 'extremistisch', dit vanuit het collaboratie verleden van de Vlaamse beweging. Zo ontstond er in 2019 een maatschappelijke discussie over het gebruik van de Vlaamse vlag die door de organisatie van Pukkelpop werd verwijderd.[9] De organisatie van festival Pukkelpop beschouwde de Vlaamse strijdvlag als een 'collaboratievlag', wat echter foutief bleek.[10] Deze gebeurtenis toont aan hoe gevoelig het identiteitsonderwerp is in Vlaanderen en België, regelmatig wordt het onderwerp besproken in de media.[11] [12] [13]

Onderdelen van Vlaamse identiteit[bewerken | brontekst bewerken]

Het is doorgaans onmogelijk om een identiteit vast te leggen omdat een identiteit voortdurend in evolutie is en steeds anders beleefd wordt, het is een individuele en emotionele beleving.

Verlichtingswaarden[bewerken | brontekst bewerken]

Romeinen brengen offers Titelpagina voor W. du Choul, Godsdienst, Legerschikking en Badstoven der Oude Romeinen, 1684, RP-P-1984-147.jpg

Doorgaans beschouwd men de Vlaamse identiteit als onderdeel van de Europese leidcultuur waarbij de Westerse waarden volgens de verlichting, zoals vrijheid van meningsuiting, gelijkheid tussen man en vrouw, scheiding tussen kerk en staat, gelden. Enkele modernere en recentere waarden zijn bijvoorbeeld ook dierenwelzijn, racisme bestrijding en recht op vrije seksuele voorkeur en identiteit.[14]

Nederlandse taal[bewerken | brontekst bewerken]

De Nederlandse taal is een belangrijk onderdeel van het Vlaamse bewustzijn omdat het Nederlands de officiële bestuurstaal is in Vlaanderen.[15] Ook is het Nederlands verplicht in het onderwijs, gerechtszaken, openbaar gezag (politiediensten) maar ook in het bedrijfsleven bij contact tussen werknemer en werkgever. Algemeen hecht men in Vlaanderen veel belang aan de Nederlandse taal omdat men historisch door de taalstrijd lang gestreden heeft voor het gebruik van het Nederlands.[16] Vlaanderen behoort mee bij de Nederlandse Taalunie van 24 miljoen Nederlandssprekenden samen met Nederland, Suriname, Aruba, Curaçao en Sint-Maarten.[17]

Vlaamse cultuur[bewerken | brontekst bewerken]

Pieter Bruegel the Elder - The Tower of Babel (Vienna) - Google Art Project - edited.jpg

De Vlaamse cultuur en gewoonten zijn uiteraard ook een onderdeel van de Vlaamse identiteit. De symbolen zoals het volkslied, de Vlaamse feestdag en de Vlaamse vlag zijn de officiële onderdelen van de Vlaamse cultuur. Maar ook de Vlaamse kunstenaars, media, muziek en keuken zijn onderdeel van de Vlaamse cultuur. Verder zijn er nog streekgebonden gewoontes zoals tradities, feesten en dialecten die Vlaanderen typeren.[18]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

  1. Literaire Canon, De Leeuw van Vlaenderen. Literaire Canon (18 juni 2015). Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  2. LOI - WET. www.ejustice.just.fgov.be. Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  3. Vierde staatshervorming (1993) - Sint-Michielsakkoord. De Standaard. Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  4. André Alen, Interuniversitair Studiecentrum voor Federalisme, Federalisme: staatkundig, politiek en economisch. Maklu (1994). ISBN 978-90-6215-344-2.
  5. VRT, Beheersovereenkomst | VRT.be. www.vrt.be. Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  6. Het Vlaams Parlement en de Vlaamse identiteit | Vlaams Parlement. www.vlaamsparlement.be. Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  7. Regeringsakkoord Vlaamse regering 2019. Vlaamse overheid, pp. 107.
  8. Over identiteit | Bart De Wever | Sociologie | 9789089315953 | Standaard Boekhandel. www.standaardboekhandel.be. Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  9. VRT NWS, De zwarte Vlaamse Leeuw: een "collaboratievlag" of niet?. vrtnws.be (17 augustus 2019). Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  10. Hoe zwart is de zwarte vlaamse leeuw. www.hln.be. Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  11. Jacques Van Keymeulen, 'Wat de Vlaamse identiteit precies inhoudt, wordt voor mij steeds geheimzinniger'. Knack (7 september 2019). Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  12. Mattias Theys, 'De Vlaamse canon zal divers zijn of niet zijn'. Knack (11 april 2021). Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  13. VRT NWS, Bart De Wever in #BelRiadh: "Als mensen uit twee gemeenschappen met elkaar naar bed gaan, zit het goed". vrtnws.be (11 mei 2022). Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  14. Jorre Vannieuwenhuyze, prof. dr. R. Van Rossem, [https://www.scriptiebank.be/sites/default/files/f4d21fff3f993ccf314e3aa28822451b.pdf Culturele Modernisatie in het Westen en de Islamwereld]. Universiteit Gent (2006-2007).
  15. De taalwetgeving in Vlaanderen. www.vlaanderen.be. Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  16. VRT NWS, Drie op de vier Vlamingen willen dat migranten onze cultuur overnemen en taal leren. vrtnws.be (10 mei 2022). Geraadpleegd op 28 juni 2022.
  17. Nederlandse Taalunie | Vlaams Parlement. www.vlaamsparlement.be. Geraadpleegd op 27 juni 2022.
  18. Cultuur. www.vlaanderen.be. Geraadpleegd op 27 juni 2022.