Vrede van Nijmegen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Verdrag van Nijmegen
De ondertekening van de Vrede tussen Frankrijk en Spanje (Henri Gascard)
De ondertekening van de Vrede tussen Frankrijk en Spanje (Henri Gascard)
Verdragstype Vredesverdrag
Onderwerp einde aan Hollandse Oorlog
Ondertekend 10 augustus 1678 in Nijmegen
Ondertekenaars Republiek der Zeven Verenigde Provinciën en Frankrijk
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Met de Vrede van Nijmegen, ook wel het Verdrag van Nijmegen of de Verdragen van Nijmegen genoemd, wordt verwezen naar een reeks vredesverdragen die tussen augustus 1678 en oktober 1679 in Nijmegen en elders werden gesloten tussen de Europese staten die de Hollandse Oorlog hadden gevoerd. Gelijktijdig werden er vredesverdragen gesloten voor het beëindigen van de Schoonse Oorlog die ermee verwikkeld was.

Voor Nederland is het vredesverdrag van 10 augustus 1678 tussen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en het Koninkrijk Frankrijk het belangrijkst. Naar aanleiding van de door Willem III verloren Slag bij Kassel (1677) maakte de Vrede van Nijmegen een einde aan de vijandelijkheden tussen de Republiek en Frankrijk. Doordat Frankrijk en de Nederlandse Republiek vrede sloten, zagen ook Spanje en de Duitse keizer zich verplicht de Franse macht te erkennen en volgden er meer vredesverdragen.

Overzicht[bewerken | brontekst bewerken]

Aan het einde van de Hollandse en Schoonse Oorlog waren dit de strijdende partijen:

Anti-Franse coalitie
Frankrijk en bondgenoten
Originele werken bij dit onderwerp zijn te vinden op de pagina Friede von Nimwegen op de Duitstalige Wikisource.

Internationaal worden met de termen Vrede of Verdragen van Nijmegen meerdere samenhangende verdragen bedoeld die in 1678–79 uiteindelijk grotendeels in Nijmegen bekrachtigd werden om een einde te maken aan de Hollandse Oorlog en Schoonse Oorlog. Deze verdragen zijn (Oude Stijl tussen haakjes):

Verdragen van Nijmegen
Datum (Nieuwe Stijl / (Oude Stijl)) Verdrag Anti-Franse zijde Franse zijde Tekst Bron
10 augustus 1678 Vrede van Nijmegen Nederlandse Republiek Frankrijk Nederlands [2]
10 augustus 1678 (apart handelsverdrag) Nederlandse Republiek Frankrijk [3]
17 september 1678 Vrede van Nijmegen Spanje Frankrijk Frans [2]
5 februari 1679 Vrede van Nijmegen Heilige Roomse Rijk Frankrijk en Zweden Latijn/Zweeds, Duits [2]
5 februari 1679 (26 januari 1679) Verdrag van Celle Lüneburg (Celle) Zweden (en Frankrijk) [4]
19 maart 1679 Vrede van Nijmegen Münster Zweden [5][6]
29 juni 1679 (19 juni 1679) Vrede van Saint-Germain Brandenburg-Pruisen Frankrijk (en Zweden) [2]
2 september 1679 (23 augustus 1679) Verdrag van Fontainebleau Denemarken-Noorwegen Zweden (en Frankrijk) [2]
26 september 1679 (16 september 1679) Vrede van Lund Denemarken-Noorwegen Zweden (en Frankrijk) [2]
12 oktober 1679 (2 oktober 1679) Vrede van Nijmegen Nederlandse Republiek Zweden [2]

Als aandenken aan het sluiten van de vrede zouden een drietal robinia's geplant zijn in de tuin bij Kasteel Doorwerth nabij Wageningen.[7]

Territoriale veranderingen[bewerken | brontekst bewerken]

Aat, Binche, Charleroi, Gent, Kortrijk, Oudenaarde, Zoutleeuw, het Waasland, het hertogdom Limburg, en de Landen van Overmaas kwamen opnieuw toe aan de Spaanse Nederlanden.

Franche-Comté, Belle, Bavay, Bouchain, Kamerijk, Condé, Ieper, Kassel, Maubeuge, Menen, Poperinge, Saint-Ghislain, Sint-Omaars, Valencijn, Veurne, Waasten en Wervik bleven na de innames Frans bezit. Ook Nieuw Walcheren werd Frans.

Ook kwamen een hele reeks Duitse gebieden onder Franse invloed: de Elzas, Lotharingen, Bouillon, Freiburg, en andere.

De toegevingen aan Frankrijk werden in de daaropvolgende decennia, bij de Vrede van Rijswijk (1697) en bij de Vrede van Utrecht (1713), gedeeltelijk teruggenomen.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]