Walter Scott (schrijver)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Walter Scott
Walter Scott door Henry Raeburn
Algemene informatie
Geboren 14 augustus 1771
Geboorteplaats Edinburgh[1][2]
Overleden 21 september 1832
Overlijdensplaats Abbotsford House[3][2]
Land Schotland
Werk
Genre Poëzie, historische roman
Bekende werken Ivanhoe (1820)
Dbnl-profiel
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Walter Scott (Edinburgh, 14 augustus 1771Abbotsford House, Abbotsford, 21 september 1832) was een Schots dichter en schrijver, vooral bekend door zijn historische romans. Met Waverley (1814), de eerste van een reeks waartoe ook Ivanhoe behoort, schreef hij de eerste historische roman.[4]

Leven[bewerken | brontekst bewerken]

Scott werd geboren als zoon van een advocaat. Op tweejarige leeftijd overleefde hij polio, maar bleef daardoor wel de rest van zijn leven verlamd aan het rechterbeen. Hij werd aanvankelijk voor een belangrijk deel opgevoed door zijn tante Jenny, die met hem meereisde naar diverse kuuroorden en hem ook belangstelling bijbracht voor oude Schotse verhalen en balladen. Na een privéopleiding begon Scott in 1783, op 12-jarige leeftijd met een klassieke studie aan de Universiteit van Edinburgh. Aansluitend studeerde hij rechten en begon in 1792, net als zijn vader, een loopbaan in de advocatuur.

Na een aantal niet beantwoorde liefdes, die hem zijn leven lang niet meer zouden loslaten, huwde hij in 1797 met Charlotte Mary Carpenter, de dochter van een Frans refugé. Hij werd in 1799 sheriff van Selkirkshire en later griffier van de hoogste Schotse rechtbank, posten die hij tot het einde van zijn leven zou bekleden.

Lucy en Ravenswood in The Bride of Lammermoor

Werk[bewerken | brontekst bewerken]

Scotts eerste literaire activiteiten betroffen vertalingen uit het Duits, onder andere Götz von Berlichingen van Goethe (1799). Zijn eerste succes had hij met poëtisch werk, met name met zijn driedelige The Minstrelsy of the Scottish Border (1802-1803) – een verzameling historische balladen – en de lange gedichten The Lay of the Last Minstrel (1805), Marmion (1808), The lady of the lake (1810), Rokeby (1813) en The lord of the isles (1815), alle over historische Schotse gebeurtenissen.

Met het verschijnen van The Lady of the Lake (1809), een geromantiseerd verhaal over de ontmoeting van koning James V met de dochter van zijn vijand Ellen Douglas,[5] begon zijn roem als romanschrijver en verhalenverteller. Deze roem steeg tot grote hoogten met het verschijnen van een lange reeks historische romans, die in twee categorieën verdeeld kunnen worden: op de eerste plaats de romans die zich bezighouden met de Schotse geschiedenis, door Scott Tales of my Landlord genaamd; hieronder vallen onder andere The Heart of Midlothian (1818, het verhaal van de valselijk van kindermoord beschuldigde Effie Deans tegen de achtergrond van de Porteous-oproer van 1736), en The Bride of Lammermoor (1819, het tragische liefdesverhaal van Lucy Ashton en de vijand van haar familie Edgar Ravenswood). Op de tweede plaats schreef hij een groot aantal romans die ontleend zijn aan de Engelse en continentale geschiedenis, de Waverley-romans genaamd, waarvan Ivanhoe (1820), Kenilworth (1821, over Amy Robsart) en Quentin Durward (1823) het meest bekend zijn.

In 1826 kreeg Scott te maken met een grote financiële schuld, ontstaan na het bankroet van de uitgeverij Ballantyne, waarvoor hij mede aansprakelijk was. Dit leidde tot een steeds snellere productie, waar de kwaliteit van zijn latere romans nadrukkelijk onder te lijden had. Er wordt wel gezegd dat zijn grote literaire productie aan het einde van zijn leven zijn dood mede heeft bespoedigd. Na zijn dood konden zijn erfgenamen evenwel zijn schuld volledig delgen met de verkoop van zijn auteursrechten.

Scott’s Abbotsford House

Sir Walter Scott is overleden in zijn huis Abbotsford House en ligt begraven – zoals het zijn wens was – in een tombe op het terrein van Dryburgh Abbey, gelegen aan de rivier de Tweed in de regio Scottish Borders.

Waardering[bewerken | brontekst bewerken]

Gravure van Scott, ca. 1830-1845.

Scott werd reeds tijdens zijn leven gezien als een der grootste schrijvers uit de wereldliteratuur. Hij heeft grote invloed gehad op latere literaire grootheden als Victor Hugo, Alexandre Dumas père, Aleksandr Poesjkin, Lev Tolstoj, Alessandro Manzoni en in België Hendrik Conscience. Naar hedendaagse maatstaven worden zijn romans vaak als te lang ervaren, met te veel zijpaden en wel erg conventionele, vaak aangeplakte eindes. Er is weinig aandacht voor suggestieve en psychologische aspecten. Ondanks de romantische context waarin hij zijn helden plaatst accepteert hij de mensen zoals ze zijn, zonder veel ontwikkeling. Zijn werken kenmerken zich daarentegen nog steeds door veel beweging en pathos. Scott is een rasverteller en met name ook in bewerkingen voor de jeugd en als basis voor verfilmingen hebben veel van zijn boeken de tand des tijds tot op de dag van vandaag weten te doorstaan.

Sinds 2010 wordt in Schotland jaarlijks de Walter Scott Prize for Historical Fiction toegekend aan de beste historische roman die het voorafgaande jaar verscheen in het Verenigd Koninkrijk, Ierland of het Britse Gemenebest.

Bibliografie[bewerken | brontekst bewerken]

Waverley romans[bewerken | brontekst bewerken]

  • Waverly, or 'T is sixty years since (1814). Vertaald als: Waverleij, of Zestig jaar geleden[a][b] (1824)
  • Guy Mannering (1815). Vertaald als: Guy Mannering, of De sterrewigchelaar[c] (1824-1825)
  • The Antiquary (1816). Vertaald als: De oudheidskenner[d] (3 delen, 1825)
  • Old Mortality (1816). Vertaald als: De oude pelgrim (Old mortalitij)[e] (1824)
  • Rob Roy (1817). Vertaald als: Robbert Roodhaar[f] (1826)
  • The Heart of Midlothian (1818). Vertaald als: Het hart van Mid-Lothian, of De gevangenis van Edenburg[g][h][i] (3 delen, 1825)
  • Ivanhoe (1819). Vertaald als: Ivanhoe, of De terugkomst der kruisvaarders[j][k][l] (3 delen, 1824)
  • The Monastry (1820)
  • Kenilworth (1821). Vertaald als: Het kasteel Kenilworth[m][n][o] (3 delen, 1825)
  • The Pirate (1822). Vertaald als: De zeeroover[p][q][r] (3 delen, 1825)
  • The Fortunes of Nigel (1822). Vertaald als: Lord Nigel, of de Schot in Londen[s][t] (1833)
  • Peveril of the Peak (1823). Vertaald als: Ridder Peveril van den bergtop[u] (4 delen, 1825-1827)
  • Quentin Durward (1823). Vertaald als: Quentin Durward, of De Schot aan het hof van Lodewijk XI[v][w] (1824)
  • St. Ronan's Well (1824). Vertaald als: St. Ronan's-bron[x][y] (3 delen, 1825)
  • Redgauntlet (1824). Vertaald als: Redgauntlet[z][aa][ab] (3 delen, 1825)
  • Tales of the Crusaders, bestaande uit The Betrothed (1825) (Vertaald als: Vertellingen van de kruisvaarders. De verloofde.[ac]) en The Talisman (1825) (Vertaald als: De talisman, of Richard Leeuwenhart in Palestina[ad][ae]. 2 delen, 1826-1827)
  • Woodstock (1826). Vertaald als: Woodstock. geschiedkundig tafereel uit de tijden van Cromwell[af][ag] (1831)
  • Chronicles of the Canongate (Vertaald als: Kronijken van de Kanoniks-poort[ah] (1828), 2e serie: The Fair Maid of Perth (1828)
  • Anne of Geierstein (1829). Vertaald als: Anna van Geyerstein, of Het meisje van den nevel[ai] (3 delen, 1830-1834)
  • Count Robert of Paris (1832). Vertaald als: Graaf Robert van Parijs[aj][ak] (2 delen, 1832)

Tales of My Landlord[bewerken | brontekst bewerken]

  • 1e serie: The Black Dwarf (Vertaald als: De zwarte dwerg. Een Schotsch verhaal uit de tijden van den pretendent (1701-1715)[al] (1817). 1824) en Old Mortality (1816)
  • 2e serie: The Heart of Midlothian (1818)
  • 3e serie: The Bride of Lammermoor. Vertaald als: De bruid van Lammermoor[am][an] en A Legend of Montrose (1819). Vertaald als: Montrose[ao] (1825)
  • 4e serie: Count Robert of Paris en Castle Dangerous (1832)

Benedictijnse verhalen[bewerken | brontekst bewerken]

  • The Monastery (1820)
  • The Abbot (1820). Vertaald als: De abt. Een tafereel uit den tijd van Maria Stuart[ap][aq] (2 delen, 1834)

Poëzie[bewerken | brontekst bewerken]

  • The Minstrelsy of the Scottish Border (1802–1803)
  • The Lay of the Last Minstrel (1805). Vertaald als: Het lied van den laatsten meistreel. Een gedicht[ar] (1840)
  • Ballads and Lyrical Pieces (1806)
  • Marmion (1808), daarin Young Lochinvar
  • The Lady of the Lake (1810)
  • The Vision of Don Roderick (1811)
  • The Bridal of Triermain (1813)
  • Rokeby (1813)
  • The Field of Waterloo (1815)
  • The Lord of the Isles (1815)
  • Harold the Dauntless (1817)
  • Poetical works complete in one volume (1826)
  • Bonnie Dundee (1830)
  • Patriotism
  • This Is My Own, My Native Land
  • The Lion of Scotland

Korte verhalen[bewerken | brontekst bewerken]

  • Chronicles of the Canongate (vertaald als: Kronijken van de Kanoniks-poort[as]. 2 delen, 1828), 1e serie (1827) – drie korte verhalen: The Highland Widow, The Two Drovers en The Surgeon's Daughter
  • The Keepsake Stories (1828) – drie korte verhalen: My Aunt Margaret's Mirror, The Tapestried Chamber en Death Of The Laird's Jock

Overig[bewerken | brontekst bewerken]

  • The Chase (vertaler) (1796)
  • Goetz of Berlichingen, with the iron hand. A tragedy, from the German of Goethe (vertaler) (1799)
  • Paul's Letters to his Kinsfolk (1816). Vertaald als: Pauls brieven, in 1815, van de velden van Waterloo en Quatre Bras tot Parijs, geschreven aan zijne vrienden.[at] (1817)
  • Provincial Antiquities of Scotland (1819–1826)
  • Lives of the Novelists (1821–1824). Vertaald als: Levens van de romanschrijvers[au] (1826)
  • Halidon Hill (1822)
  • The Letters of Malachi Malagrowther (1826)
  • The Life of Napoleon Buonaparte (1827-1828). Vertaald als: Het leven van Napoleon Buonaparte, keizer der Franschen, voorafgegaan van eene schets der Fransche omwenteling[av][aw][ax][ay][az][ba][bb][bc][bd][be] (9 delen in 10 banden, 1827-1828)
  • Religious Discourses (1828). Vertaald als: Godsdienstige redevoeringen[bf] (1828)
  • Saint Valentine's day, or The fair maid of Perth (1828). Vertaald als: St. Valentijns dag, of Het schoone meisje van Perth[bg][bh] (1828)
  • Tales of a Grandfather, 1st series (1828)
  • History of Scotland, 2 vols. (1829–1830). Vertaald als: Keur van gedenkwaardige tafereelen uit de geschiedenis van Schotland[bi][bj] (1732-1834)
  • Tales of a Grandfather, 2nd series (1829)
  • The Doom of Devorgoil (1830)
  • Wild Deception (1830)
  • Essays on Ballad Poetry (1830)
  • Tales of a Grandfather, 3rd series (1830)
  • Letters on Demonology and Witchcraft (1830). Vertaald als: Blikken in het gebied der geesten en geestenzieners[bk] (1836)
  • The Bishop of Tyre
  • Exposition of the Revelation of Jesus Christ (z.j.)

Literatuur en bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

  • A. Bachrach e.a.: Encyclopedie van de wereldliteratuur. Bussum, 1980-1984. ISBN 90-228-4330-0
  • Buchan, John: Sir Walter Scott, Coward-McCann Inc., New York, 1932
  • Duncan, Ian. Scott's Shadow: The Novel in Romantic Edinburgh. Princeton UP, 2007. ISBN 978-0-691-04383-8.
  • Lincoln, Andrew. Walter Scott And Modernity. Edinburgh UP, 2007.

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Gedigitaliseerde versies van Walter Scott's werken in het Nederlands (Niet van alle verhalen zijn alle delen gedigitaliseerd)

  1. Waverleij, of Zestig jaar geleden. Eerste deel op Google Books
  2. Waverley, of Zestig jaar geleden. Tweede deel op Google Books
  3. Guy Mannering, of De sterrewigchelaar op Google Books
  4. De oudheidskenner. Tweede deel op Google Books
  5. De oude pelgrim (Old mortalitij) op Google Books
  6. Robbert Roodhaar op Google Books
  7. Het hart van Mid-Lothian, of De gevangenis van Edenburg. Eerste deel op Google Books
  8. Het hart van Mid-Lothian, of De gevangenis van Edenburg. Tweede deel op Google Books
  9. Het hart van Mid-Lothian, of De gevangenis van Edenburg. Derde deel op Google Books
  10. Ivanhoe, of De terugkomst der kruisvaarders. Eerste deel op Google Books
  11. Ivanhoe, of De terugkomst der kruisvaarders. Tweede deel op Google Books
  12. Ivanhoe, of De terugkomst der kruisvaarders. Derde deel op Google Books
  13. Het kasteel Kenilworth. I. deel op Google Books
  14. Het kasteel Kenilworth. II. deel op Google Books
  15. Het kasteel Kenilworth. III. deel op Google Books
  16. De zeeroover. I. deel op Google Books
  17. De zeeroover. II. deel op Google Books
  18. De zeeroover. III. deel op Google Books
  19. Lord Nigel, of de Schot in Londen. Eerste deel op Google Books
  20. Lord Nigel, of de Schot in Londen. Tweede deel op Google Books
  21. Ridder Peveril van den bergtop. I. deel op Google Books
  22. Quentin Durward, of De Schot aan het hof van Lodewijk XI. Eerste deel op Google Books
  23. Quentin Durward, of De Schot aan het hof van Lodewijk XI. Tweede deel op Google Books
  24. St. Ronan's-bron. Eerste deel op Google Books
  25. St. Ronan's-bron. Derde en laatste deel op Google Books
  26. Redgauntlet. Eerste deel op Google Books
  27. Redgauntlet. Tweede deel op Google Books
  28. Redgauntlet. Derde deel op Google Books
  29. Vertellingen van de kruisvaarders. De verloofde op Google Books
  30. De talisman, of Richard Leeuwenhart in Palestina. Eerste deel, 1826 op Google Books
  31. De talisman, of Richard Leeuwenhart in Palestina. Tweede deel, 1827 op Google Books
  32. Woodstock. geschiedkundig tafereel uit de tijden van Cromwell. Eerste deel op Google Books
  33. Woodstock. geschiedkundig tafereel uit de tijden van Cromwell. Tweede deel op Google Books
  34. Kronijken van de Kanoniks-poort. Eerste deel op Google Books
  35. Anna van Geyerstein, of Het meisje van den nevel. Eerste deel 1830 op Google Books
  36. Graaf Robert van Parijs. Eerste deel op Google Books
  37. Graaf Robert van Parijs. Tweede deel op Google Books
  38. De zwarte dwerg. Een Schotsch verhaal uit de tijden van den pretendent (1701-1715) op Google Books
  39. De bruid van Lammermoor. (Eerste deel), 1826 op Google Books
  40. De bruid van Lammermoor. Tweede deel, 1826 op Google Books
  41. Montrose op Google Books
  42. De abt. Een tafereel uit den tijd van Maria Stuart. I. op Google Books
  43. De abt. Een tafereel uit den tijd van Maria Stuart. II. op Google Books
  44. Het lied van den laatsten meistreel op Google Books
  45. Kronijken van de Kanoniks-poort. Eerste deel op Google Books
  46. Pauls brieven, in 1815, van de velden van Waterloo en Quatre Bras tot Parijs, geschreven aan zijne vrienden op Google Books
  47. Levens van de romanschrijvers op Google Books
  48. Het leven van Napoleon Buonaparte, keizer der Franschen, voorafgegaan van eene schets der Fransche omwenteling. Eerste deel 1827 op Google Books
  49. Het leven van Napoleon Buonaparte, keizer der Franschen, voorafgegaan van eene schets der Fransche omwenteling. Tweede deel 1827 op Google Books
  50. Het leven van Napoleon Buonaparte, keizer der Franschen, voorafgegaan van eene schets der Fransche omwenteling. Derde deel 1827 op Google Books
  51. Het leven van Napoleon Buonaparte, keizer der Franschen, voorafgegaan van eene schets der Fransche omwenteling. Vierde deel 1827 op Google Books
  52. Het leven van Napoleon Buonaparte, keizer der Franschen, voorafgegaan van eene schets der Fransche omwenteling. Vijfde deel 1827 op Google Books
  53. Het leven van Napoleon Buonaparte, keizer der Franschen, voorafgegaan van eene schets der Fransche omwenteling. Zesde deel 1827 op Google Books
  54. Het leven van Napoleon Buonaparte, keizer der Franschen, voorafgegaan van eene schets der Fransche omwenteling. Zevende deel. Eerste stuk 1828 op Google Books
  55. Het leven van Napoleon Buonaparte, keizer der Franschen, voorafgegaan van eene schets der Fransche omwenteling. Zevende deel. Tweede stuk 1828 op Google Books
  56. Het leven van Napoleon Buonaparte, keizer der Franschen, voorafgegaan van eene schets der Fransche omwenteling. Achtste deel 1828 op Google Books
  57. Het leven van Napoleon Buonaparte, keizer der Franschen, voorafgegaan van eene schets der Fransche omwenteling. Negende en laatste deel 1828 op Google Books
  58. Godsdienstige redevoeringen op Google Books
  59. St. Valentijns dag, of Het schoone meisje van Perth. Eerste deel op Google Books
  60. St. Valentijns dag, of Het schoone meisje van Perth. Tweede deel op Google Books
  61. Keur van gedenkwaardige tafereelen uit de geschiedenis van Schotland. Eerste deel, 1832 op Google Books
  62. Keur van gedenkwaardige tafereelen uit de geschiedenis van Schotland. Tweede deel, 1834 op Google Books
  63. Blikken in het gebied der geesten en geestenzieners op Google Books
Zie de categorie Walter Scott van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.