Wapen van Antwerpen (provincie)
| Wapen van Antwerpen | ||||
|---|---|---|---|---|
.png) | ||||
| Versies | ||||
_(schild).png) Wapen van Antwerpen (schild) | ||||
| Details | ||||
| Ingevoerd | 1997 | |||
| Helmteken | gravenkroon | |||
| Schildhouders | Links: een leeuw van goud, geklauwd en getongd van keel Rechts: een griffioen van goud, geklauwd en getongd | |||
| ||||
Het wapen van de provincie Antwerpen is het officiële wapenschild van de provincie. Het wapen is een soort mix van de verschillende wapens van de grootste gemeenten (of de 3 districten) van de provincie. Het wapen kreeg in 1837 de status als officieel symbool van de provincie.[1]
Ontwerp
[bewerken | brontekst bewerken]De beschrijving van het wapen (met heraldische kleuren):
Gedeeld 1. in keel een burcht met 3 geopende, gekanteelde torens van zilver, verlicht en gemetseld van sabel, de middelste toren in het schildhoofd vergezeld rechts van een schuingeplaatste rechterhand en links van een schuinlinksgeplaatste linkerhand, beide van zilver, een schildhoofd van goud met een dubbele adelaar van sabel, getongd en gepoot van keel en met nimbus van goud 2. in goud 3 palen van keel; hartschild: in goud een adelaar van sabel, getongd en gepoot van keel; Schildvoet: in zilver een paal van lazuur. Het schild getopt met de kroon van een soevereine markgraaf en gehouden rechts door een leeuw, en links door een griffoen
Het wapen van de provincie representeerd de 3 grootste gemeenten (of de hoofdsteden van de 3 districten) van de provincie Antwerpen. Links is het (oude) wapen van Antwerpen, een zilveren kasteel op een rode achtergrond met erboven de rijksadelaar (van het Heilig Roomse Rijk) op een geel veld. Dit was het wapen van het markgraafschap Antwerpen. Rechts is het wapen (en vlag) van de stad Mechelen, dit zijn 7 strepen van geel en rood, afwisselend met in het midden een schild met een adelaar. Onderaan is de oude vlag van de stad Turnhout, 3 gelijke banen van wit-blauw-wit.[1][2]
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Antwerpen (stad)
[bewerken | brontekst bewerken]Links, op het wapen van de provincie is het oude wapen van het markgraafschap Antwerpen te zien. Dit wapen bestaat uit (onderaan) het wapen van de stad Antwerpen en (bovenaan) de rijksadelaar, het wapen van het Heilig Roomse Rijk. De rijksadelaar symboliseerde de verwantschap tussen het markgraafschap en het rijk. Ondanks dat de stad, na de val van het Heilig Roomse Rijk, de rijksadelaar liet wegvallen uit haar wapen, koos de provincie er toch voor deze te incorpereren in haar wapen.[3][4][5]
Mechelen
[bewerken | brontekst bewerken]Rechts, op het wapen van de provincie is het wapen (en vlag) van de stad Mechelen te zien. Dit wapen is afkomstig uit de middeleeuwen uit het oude heerlijkheid Mechelen. In de 16e en 17e eeuw werd, zoals bij het wapen van het markgraafschap Antwerpen, de adelaar in het hartschild ook (soms) afgebeeld met twee koppen, gelijk aan de rijksadelaar. Deze voorstelling is echter nooit officieel gebruikt.[6]
Onder Habsburgse heerschappij voerde de heerlijkheid, als schildhouders, 2 griffioenen in, als verwijzing naar de Habsburgse dynastie en rijk. Hierdoor gebruikt de provincie Antwerpen ook een griffioen als 1 van de 2 schildhouders op haar wapenschild (rechter schildhouder).
Turnhout
[bewerken | brontekst bewerken]Onderaan, op het wapen van de provincie is de oude vlag (en wapen) van de stad Turnhout te zien. Deze bestond(en) uit 3 gelijke verticale banen met de klauren blauw en wit in de volgorde wit-blauw-wit. Dit oude wapen is nog te zien op het huidige wapen van de stad, gedragen door het hert op wapen.[7]
Brabant
[bewerken | brontekst bewerken]De provincie Antwerpen is historisch altijd deel geweest van het hertogdom Brabant, al sinds de 12e eeuw. Het symbool van het hertogdom was de Brabantse leeuw. De provincie koos daarom om de Brabantse leeuw te gebruik als 1 van 2 schildhouders te gebruiken (de linker schildhouder.[5]
Antwerpen (provincie)
[bewerken | brontekst bewerken]In 1816, onder het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden werd het wapen van de provincie voor het eerst (zo) gecombineerd, met vanboven het Nederlands wapenschild geplaatst, als verwijzing naar het koninkrijk.[1]
Na de Belgische onafhankelijkheid werden alle verwijzingen naar Nederland en het huis Oranje verwijderd en werd alleen nog het oorspronkelijke wapen gebruikt, zonder het Nederlandse wapen vanboven. In de 20e eeuw droeg het wapen een hertogenhoed, maar in 1997, toen het huidige wapen werd aangenomen, kwam de oorspronkelijke kroon weer terug.[1]
Historische wapens
[bewerken | brontekst bewerken]
Provincie Antwerpen (Verenigd Koninkrijk der Nederlanden)
[bewerken | brontekst bewerken]Het oude wapen van de provincie Antwerpen, onder het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden was bijna identiek aan het huidige wapen van de provincie met het enige verschil dat het wapen getopt is met het wapen van Nederland.
Parti, het eerste deel van keel, beladen met een burgt, hebbende van boven ter wederzijde eene uitgestrekte hand, alles van zilver en chef van goud, beladen met den Roomschen Rijksarend (zijnde Antwerpen). Het tweede van goud, beladen met drie palen van keel, waarop een surtout van goud, beladen met een arend van sabel, gebekt en geklaauwd van keel (zijnde Mechelen). En chef het opperste gedeelte van 's Rijks wapen, en en pointe van zilver, beladen met een pal van lazuur (zijnde Turnhout). Het schild gedekt met de Nederlandsche gravenkroon. - Koninklijk Besluit van 9 oktober 1816, nr. 102.
Het wapen was in gebruik tot de Belgische Revolutie, toen het wapen van Nederland en alle verwijzingen naar Nederland werden verwijderd in voorkeur voor de Belgische opstand.
_(1837).png)
Provincie Antwerpen (20e eeuw)
[bewerken | brontekst bewerken]Het oude wapen van de provincie Antwerpen tijdens de 20e eeuw was identiek aan het huidige wapenschild van de provincie, met enige verschil dat het wapen de kroon droeg van een hertog, in plaats van het wapen van een markgraaf.
Gedeeld 1. in keel een burcht met 3 geopende, gekanteelde torens van zilver, verlicht en gemetseld van sabel, de middelste toren in het schildhoofd vergezeld rechts van een schuingeplaatste rechterhand en links van een schuinlinksgeplaatste linkerhand, beide van zilver, een schildhoofd van goud met een dubbele adelaar van sabel, getongd en gepoot van keel en met nimbus van goud 2. in goud 3 palen van keel; hartschild: in goud een adelaar van sabel, getongd en gepoot van keel; Het schild getopt met de kroon van een soevereine hertog.
De kroon werd terug veranderd toen het huidige wapen in 1997 werd aangenomen, toen werden ook de schildhouders toegevoegd. De provincie koos hiervoor om te verwijzen naar het oude hertogdom Brabant waar de provincie vroeger onder toe behoorde, maar veranderde dit terug naar een markgravenkroon ter verwijzing naar het oude markgraafschap Antwerpen.
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Bronnen
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 3 4 Wapen van Antwerpen (provincie). hubert-herald.nl.
- ↑ Wapen van Antwerpen (landelijke politie). blog.seniorennet.be.
- ↑ Wapen van Antwerpen (stad). hubert-herald.nl.
- ↑ Wapen van Antwerpen (markgraafschap). hubert-herald.nl.
- 1 2 Ken jij de Brabantse leeuw al?. vrtnws.
- ↑ Wapen van Antwerpen (Mechelen). hubert-herald.nl.
- ↑ Wapen van Turnhout. web.archive.org.
.svg){kind=small}
· 
· 
