Van Wassenaer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Wassenaer)
Ga naar: navigatie, zoeken

Van Wassenaer is de naam van het oudste adellijk geslacht in het graafschap Holland, dat voor het eerst vermeld wordt op 3 november 1200. Sinds 1814 behoren de leden ervan tot de Nederlandse adel van het koninkrijk.

Geschiedenis[bewerken]

De bewezen stamreeks begint met Filips van Wassenaer, ridder, die vermeld wordt tussen 1200 en 1223. Zijn kleinzoon Arent van DuvenvoirdeF noemde zich naar zijn in 1258 verworven kasteel en heerlijkheid Duivenvoorde. Pas zijn nazaat Johan van Duvenvoirde (†1645) nam weer de naam Van Wassenaer aan.

Bij diploma van Johann Wilhelm keurvorst van de Palts van 8 oktober 1711 werd Jacob van Wassenaer (1645-1714) verheven tot graaf des H.R.Rijks. Bij besluit van keizer Frans II van 12 december 1792 werd Willem Lodewijk van Wassenaer (1744-1833) verheven tot des H.R.Rijksgraaf.

Vanaf het Souverein Besluit van 28 augustus 1814 werden verschillende leden van het geslacht benoemd in ridderschappen. De tak Van Wassenaer-Starrenburg verkreeg daarbij de titel van graaf. In 1822 werd voor de laatste telg uit de tak Van Wassenaer-Obdam, namelijk Maria Cornelia van Wassenaer (1799-1850), de titel van gravin gehomologeerd. In 1822 werd voor de overige leden de titel van baron erkend.

Naam[bewerken]

De naam is misschien afgeleid van de halve (wassende) maan in het familiewapen, ontleend aan een Arabische banier die een telg van dit geslacht eens op een kruistocht zou hebben buit gemaakt.

Bezittingen[bewerken]

De landerijen van het geslacht Wassenaar omvatten onder meer het dorp Wassenaar, kasteel Twickel en het kasteel Duivenvoorde bij Voorschoten.

Bekende telgen[bewerken]

Wapen Huis en heerlijkheid Duivenvoorde. Breking door kleurwisseling.

Tak Duvenvoirde[bewerken]

Filips van Wassenaer, genaamd van Duvenvoirde (†1248), in 1226 erfelijk beleend met Duivenvoorde, gehuwd met F(lorentia) van Rijswijk Heer Arentsdochter

  • Arend I van Duvenvoirde (†1268), ridder, gehuwd met (Machteld) van Crayenhorst Heer Woutersdochter
    • Floris van Duvenvoirde (†1302), oudste zoon, bewoonde huis Duivenvoorde, was betrokken bij de moord op Wolfert van Borsselen. Hij was gehuwd met 1. een kleindochter van Dirk I van Brederode en 2. met Margriet (of Sophia) van der Woude Heer Jacobsdochter van het Huys te Warmont
      • 1ste: Arend van Duivenvoorde (†1343), gehuwd met Jolente van Noordwijk
        • Arend van Duivenvoorde (1344-1382), ridder (1343), ambachtsheer van Noordwijkerhout (gekocht in 1367), raad van Willem de Verbeider, baljuw van Rijnland en Woerden (1347-1340, raad van Margaretha II van Henegouwen, lid van Hoeks verbond (1350), zat in ballingschap van 1351 tot 1357, gehuwd met Simon Sophie dochter van Jan Brugge, bewoonde het huis Duivevoorde bij Voorschoten
          • Arend (1383-1424), oudste zoon, ambachtsheer van Noordwijkerhout, baljuw van Delfland en Schieland (vanaf 1382), kwam in ongenade met andere Hoekse edelen (1393-1394), meesterridder Willem VI van Holland, ter dagvaart (1408-1412, 1416, 1418), gehuwd met Elburg dochter van Ogier van Kralingen, bewoonde het huis Duivenvoorde bij Voorschoten
            • Arend, oudste zoon, vroeg overleden
            • Jan (1404-1462, gehuwd met Maria van Vianen
              • Arend (†1483), gehuwd met Maria van IJsselstein
              • Jan ('van Beverwairde') (†1477), gehuwd met Clara van Haaften
            • Badelog gehuwd met Floris Willemsz. van de Boekhorst
          • Dirk (1383-1426), ridder (1408), tweede zoon, was in ballingschap met andere Hoekse edelen van 1393-1396, baljuw Rijnland (1407-1409, balling in 1426, gehuwd met Maria van Zevender, bewoonde huis Duivestein in Voorburg
            • Arend Dirksz.
            • Jan
          • bastaardzoon: Klaas
      • 1ste: Machteld (†1349), abdis van Rijnsburg
      • 2de: Aleise, abdis van Leuwenhorst (uit 2e huwelijk)
    • Wouter van Duvenvoirde (†1302), werd samen met zijn broer Floris in mei 1301 in Veere doodgeslagen
    • Jan van Duvenvoirde (1306 - †1324)
  • Jan van Duvenvoirde (vermeld 1226-1248)
    • Filips (1291-1307), ridder (1305), oudste zoon, gehuwd met Elisabeth van Vianen
      • Jan I van Polanen (ca. 1285–1342), ridder, gehuwd met Catharina van Brederode. Hij is de stamvader van de tak Polanen
      • bastaardzoon: Willem (Snickeriene) van Duvevoorde (1311-†1353), ridder (1328), gelegitimeerd in 1328, gehuwd met Heilwich van Vianen, geen wettige kinderen, wel 12 bastaardkinderen

De tak Duvenvoirde is op een gegeven moment de hoofdtak van het geslacht Van Wassenaer geworden. Toen is men zich ook weer Van Wassenaer gaan noemen.

Van Polanen wapen (Breking door kleurwisseling)

Tak van Polanen[bewerken]

De tak Polanen voerde het Wassenaer-wapen (drie zilveren wassenaars op een rood veld), gebroken door kleurwisseling. Het Polanen-wapen voert drie zwarte wassenaars op zilver.

Wapen Van Duvenvoorde / Van Wassenaer Obdam

Tak van Wassenaer Obdam[bewerken]

Tak van Wassenaer van Catwijck[bewerken]

Tak van Wassenaer van Rosande[bewerken]

Tak Nederhemert[bewerken]

De tak Nederhemert ontstond na het huwelijk in 1896 van Ernst Willem baron van Wassenaer, heer van Nederhemert (1863-1954) met jkvr. Anne Maurice Adrienne van Kretschmar (1861-1920), vanaf 1910 vrouwe van Nederhemert en lid van de familie Van Kretschmar. De titel verbonden aan de heerlijkheid wordt nog tot nu gevoerd door nakomelingen van dit echtpaar.

  • Ernst Willem baron van Wassenaer, heer van Nederhemert (1863-1954), lid van provinciale staten van Gelderland
    • Jacob Constant baron van Wassenaer, heer van Nederhemert (1899-1928)
      • Maurits Ernst Leopold baron van Wassenaer, heer van Nederhemert (1929-2009), ondernemer, eigenaar van proefdierenbedrijven, landbouwer heerlijkheid Nederhemert, grondlegger en eigenaar van de Eista Werf

Literatuur[bewerken]

  • Heren van Stand - 800 jaar familiegeschiedenis Van Wassenaer. Stichting Hollandse Historische Reeks, 2001
  • J.C. Kort en R.C. Hol, Wassenaer, de oudste. Het archief van de familie Van Wassenaer van Duvenvoorde in Hollands archiefperspectief. Inventaris van het archief van de familie Van Wassenaer van Duvenvoorde, 1226-1996. Hilversum, Verloren, 2002.
  • Nederland's Adelsboek 97 (2012), p. 131-188.

Externe link[bewerken]

D'Ablaing van Giessenburg · Van Aerssen Beijeren · Alberda † · Van Alderwerelt † · Van Asbeck · D'Aulnis de Bourouill · Van Aylva · Van Balveren · Barbaix de Bonnines † · Baud · De Beijer † · Bentinck · De Bieberstein Rogalla Zawadsky · De Billehé de Valensart † · Van Boecop † · Van Boetzelaer · Van de Bogaerde · Du Bois † · Von dem Bongart · Van der Borch · Van Borssele · De Bounam de Ryckholt † · Van Brakell · Brantsen · Van Breinen I † · Van Breugel · Van Broeckhuysen † · Du Bus · Calkoen · Van der Capellen · De Casembroot † · Chassé † · Clifford † · Van Coeverden · Collot d'Escury · De Constant Rebecque · Coppin † · De Crassier · Creutz · Daelman · Dedel · Van Dedem · Van Delen † · Von Derfelden · Dibbets · Diert · Van Doorn I · Van Dopff † · Van Dorth tot Medler · Van der Duyn † · Van Eck · Van Erp · Fagel † · Van der Feltz · Forstner van Dambenoy † · Van Fridagh · Gansneb genaamd Tengnagel † · Van Geen · De Geer · Gericke · Von Geusau · Gevers · De Girard de Mielet van Coehoorn † · Van der Goes † · Van Goltstein † · De Graillet † · Groeninx van Zoelen · De Gijselaar † · Hacfort † · Van Haeften I † · Van Haersolte · Van Hall † · Van Hangest d'Yvoy · Van Hardenbroek · Van Haren † · Van Harinxma thoe Slooten · Van Heeckeren I · Van Heeckeren II (d'Anthès) · Van Heemstra · Van Heerdt · Van Heilmann van Stoutenburg † · Van der Heim † · Van Hemert tot Dingshof · Van Herzeele † · De Heusch · Van der Heyden · Van Hövell · Van Hogendorp · Hogguer † · Van Hugenpoth † · Huyssen van Kattendijke · Van Imhoff · Von Innhausen und Kniphausen † · D'Isendoorn à Blois † · Van Isselmuden · Van Ittersum · Van Keppel † · De Keverberg † · Kierck † · Van Knobelsdorff · De Kock · Krayenhoff · Van Laer † · De Lamberts de Cortenbach † · Lampsins † · Van Lamsweerde · Van Lawick · Lewe · De Liedel † · De Loë · Van Lynden · De Macar · Mackay · Von Maltzahn † · Van Massow † · De Meer d'Osen † · Melvill van Carnbee · De Mey † · Michiels · Mollerus · Mulert · Van Nagell · Nahuys · De Negri † · Nepveu † · Van Neukirchen genaamd Nyvenheim † · De Normal d'Audenhove † · Van Oldeneel tot Oldenzeel · D'Olne † · Van Omphal † · Van Pabst † · Van Pallandt · Van Panhuys · De Pélichy † · De Perponcher Sedlnitsky † · Van Plettenberg † · De Plevits · Du Pont † · De Posson † · Prissé · Von Quadt † · Quarles · Von Rade † · Van Raders · De Raet † · Van Randwijck · Van Reede · Rengers · Van Rhemen † · Von Riedesel d'Eisenbach † · Röell · Roest van Alkemade · De Rosen † · De Roye van Wichen / De Roy van Zuijdewijn † · Van Rijckevorsel · Von Saint-Remy † · De Salis † · Sandberg · Schimmelpenninck van der Oye · Thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg · De Senarclens de Grancy † · Sirtema van Grovestins · Six · Slicher † · Van Slingelandt · Sloet · De Smeth · Snouckaert van Schauburg · Van Spaen † · Speyart van Woerden · Steengracht · Straalman † · Stratenus · Van Styrum · Sweerts de Landas · Van Sytzama Taets van Amerongen · Van Tengnagell † · Testa · De Thier † · Van Till · Tindal † · Des Tombes † · Torck † · Du Tour † · Travers † · De Trevey de Charmail † · Van Tuyll van Serooskerken · Van Utenhove · Van Verschuer · Verstolk · Van Voerst † · Van Voorst tot Voorst · De Vos van Steenwijk · Van Vredenburch † · De Warzée d'Hermalle † · Van Wassenaer · De Watteville · De Weichs de Wenne · Van Westerholt † · Van Westreenen van Tielandt † · Van Wevelinchoven de Sittert † · Van Wickevoort Crommelin † · Von Wydenbruck · De Wijkerslooth · De Wymar † · Van Wijnbergen · Wittert · Van Zuylen van Nievelt † · Van Zuylen van Nijevelt
Geslachten die tot de adel van het Koninkrijk der Nederlanden behoren of hebben behoord. Lijst volgens opgave van de Hoge Raad van Adel. †: Geslacht uitgestorven of titel vervallen.