Watersnood van 1809

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Watersnood van 1809
Jaar 1809
Datum Januari (Louwmaand)
Regio Midden-Nederland
Doden 275
Kaart uit 1809, met in blauw aangegeven de overstroomde gebieden.
Prent uit 1809, het instorten van huizen en het omkomen van mensen en dieren in Erichem.

De watersnood van 1809 was een overstroming waarbij grote delen van Midden-Nederland in het gebied van Maas, Waal, Merwede en IJssel overstroomden. De overstroming maakte naar schatting 275 slachtoffers.

Door een zeer strenge winter waren de killen in de Biesbosch dichtgevroren. Hierdoor ontstond de situatie dat rivierwater langs Dordrecht naar de zee werd afgevoerd. Er ontstonden grote ijsdammen waarachter het waterpeil razendsnel steeg met dijkdoorbraken als gevolg. In de vroege morgen van 13 januari 1809 ontstonden er twee doorbraken bij Loo in Oud-Zevenaar. Ten gevolge van deze doorbraken kwamen gehele streken onder water te staan, waarbij veel mensen om het leven kwamen. Grote delen langs Maas, Waal en Merwede overstroomden daardoor in januari 1809. Het is een van de grootste rampen die zich in het rivierengebied heeft voltrokken. Het water nam een grotere hoogte aan dan de watervloed van 1784.

In Meteren verdronken 12 mensen. Te Geldermalsen verdronken 17 mensen, in Neerijnen 23. De ramp was ook groot in de dorpen Beusichem, Zoelmond, Buurmalsen en Tricht. In deze vier dorpen kwamen 37 mensen om het leven. In het kleine dorp Erichem verloren 15 mensen het leven. 33 huizen werden geheel verwoest.

Tuil en Haaften beleven ternauwernood gespaard. Geheel anders was de toestand te Hellouw en te Herwijnen. In deze twee plaatsen werden grote verwoestingen aangericht. Te Herwijnen verloren zeven inwoners het leven. Van de 77 huizen die Hellouw rijk was, werden er 18 geheel verwoest en circa 50 zwaar beschadigd.

Evenals bij de Leidse buskruitramp in 1807 en de watervloed bij het Zeeuwse Wolphaartsdijk in 1808, bezocht Lodewijk Napoleon in 1809 ook dit rampgebied. De deelneming in het land bij deze ramp was groot, naast de geschonken goederen werd er voor een bedrag van ruim 985.000 gulden geschonken, toendertijd een groot bedrag.

Alleen al in de Tielerwaard werden 331 huizen volledig verwoest en 573 zwaar beschadigd. Er verdronken hier 395 runderen, 303 schapen, 105 paarden en 95 varkens. Het meeste indruk maakte het grote aantal doden: in het gehele getroffen gebied ongeveer 275 waarvan 92 in de Tielerwaard.

Zie de categorie 1809 floods van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.