Wereldkampioenschappen turnen
| Wereldkampioenschappen turnen | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Sport | _pictogram.svg){kind=small} Artistieke gymnastiek | |||
| Regio | Mondiaal | |||
| Bond/organisator | 1903-1921: FEG 1921-2025: FIG 2025-heden: WG | |||
| Eerste editie | 1903 | |||
| ||||
De wereldkampioenschappen turnen, ook wel artistieke gymnastiek genoemd, zijn door World Gymnastics georganiseerde kampioenschappen voor turners.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]In 1931 vierde de Fédération Internationale de Gymnastique (FIG) haar 50e verjaardag met een feestelijk "onofficieel" toernooi, dat de naam "eerste wereldkampioenschap turnen voor mannen" meekreeg. Op het FIG-congres van een jaar eerder (1930) te Antwerpen werd besloten om ter gelegenheid van dit jubileum de edities tussen 1903 en 1930 retrospectief te erkend als "wereldkampioenschappen".[1] Hierdoor werd het 'Tournois International Gymnastique d'Anvers' officieel de eerste editie.[2][3] Het werd ingericht door het bureau van de Fédération Européenne de Gymnastique (FEG) en er waren enkel mannelijke deelnemers. Vrouwen mochten niet deelnemen aan de wedstrijd, hoewel er wel turnsters waren die optraden als deel van de ceremonies.[4][5]
Het toernooi werd aanvankelijk om de twee jaar georganiseerd, tot en met 1913. Vanwege de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) vond er vervolgens pas in 1922 opnieuw een editie plaats. Dit was tevens de eerste sinds de omvormving van de FEG naar FIG. Vanaf dan werd er overgestapt op een interval van vier jaar (tot 1978). In 1934 vond de eerste deelname van vrouwen aan het wereldkampioenschap plaats. Er was toen ook een turnteam uit Mexico aanwezig,[6] het eerste niet-Europese land in de geschiedenis dat deelnam aan de wereldkampioenschappen. In 1942 en 1946 was er een onderbreking vanwege de Tweede Wereldoorlog. In 1950 was het eerste Afrikaanse land present: Egypte. In de daarop volgende editie in 1954 waren Japan, de Verenigde Staten, de Sovjet-Unie en Iran voor het eerst aanwezig. In hetzelfde jaar werden ook de eerste niet-Europese medailles gewonnen: Japan veroverde er vier.[2]
Van 1979 tot 1991 waren de WK's een tweejaarlijks evenement. Vanaf 1992 werd de stap gemaakt naar een jaarlijkse organisatie. In 1994 vonden twee WK's plaats, de individuele competities waren in Australië en de landenwedstrijd was in Duitsland. Vanaf het jaar 2000 werd er besloten om de wereldkampioenschappen turnen niet meer te organiseren in de jaren waarin er ook Olympische Spelen plaatsvinden. Het jaar nà de Olympische Spelen zijn er enkel individuele wedstrijden, geen teamcompetities. Een uitzondering hierop ontstond door de COVID-19-pandemie: de Olympische Spelen in Tokio gingen pas door in 2021, de wereldkampioenschappen turnen echter behielden hun ritme van vóór de pandemie. Daardoor was er in 2021 een turnwedstrijd op wereldniveau zowel op de Spelen als op het WK.
Het wereldkampioenschap bestaat uit meerdere events: de kwalificaties, de teamfinale, de individuele meerkampfinale en de toestelfinales. Er is slechts één kwalificatieronde die telt voor alle finales. De beste vierentwintig individuele gymnasten, met een maximum van twee per land, plaatsen zich voor de meerkampfinale. De gymnasten turnen op alle toestellen en hun totaalscore bepaalt de eindstand. Voor de toestelfinales geldt dezelfde regel van kwalificaties. De beste acht landen plaatsen zich voor de teamfinale. Een landenteam bestaat uit vier gymnasten waarvan er drie op elk toestel turnen. De vrouwen turnen op sprong, brug met ongelijke leggers, evenwichtsbalk en vloer. De mannen turnen op vloer, paardvoltige, ringen, sprong, brug met gelijke leggers en rekstok.
De landen met de meeste medailles zijn de Sovjet-Unie en Rusland, China, de Verenigde Staten, Japan en Roemenie. Bij de mannen is de Wit-Rus Vitali Tsjerbo de recordhouder van meeste medailles en meeste gouden medailles. Het absolute record ligt echter bij de vrouwen, waar de Amerikaanse Simone Biles met kop en schouders boven iedereen uitsteekt (figuurlijk).
Edities
[bewerken | brontekst bewerken].svg){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
Organiserende landen
[bewerken | brontekst bewerken]| Aantal | Land | Organisaties |
|---|---|---|
| 5 |  Duitsland |
1968, 1989, 1994, 2007, 2019 |
 Frankrijk |
1905, 1913, 1926, 1978, 1992 | |
| 4 | .svg){kind=small} België |
1903, 2001, 2013, 2023 |
 Verenigd Koninkrijk |
1993, 2009, 2015, 2022 | |
| 3 |  Hongarije |
1934, 1983, 2002 |
 Japan |
1995, 2011, 2025 | |
 Verenigde Staten |
1979, 1991, 2003 | |
| 2 |  Australië |
1994, 2005 |
.svg){kind=small} Canada |
1985, 2017 | |
 China |
1999, 2014 | |
 Denemarken |
2006, 2021 | |
 Italië |
1911, 1954 | |
.svg){kind=small} Joegoslavië |
1922, 1970 | |
 Luxemburg |
1909, 1930 | |
 Nederland |
1987, 2010 | |
 Sovjet-Unie |
1958, 1981 | |
 Tsjecho-Slowakije |
1938, 1962 | |
.svg){kind=small} Zwitserland |
1950, 1997 | |
| 1 |  Bulgarije |
1974 |
| Oostenrijk-Hongarije | 1907 | |
 Puerto Rico |
1996 | |
 Qatar |
2018 |
Medaillewinnaars uit België en Nederland
[bewerken | brontekst bewerken]België
[bewerken | brontekst bewerken]| Jaar | Onderdeel |  |  |  |
|---|---|---|---|---|
| Mannen | ||||
| 1903 | Team allround | Team | ||
| Allround | Georges Wiernickx | |||
| Brug | Eugène Dua | |||
| Rekstok | Charles Van Hulle | |||
| Ringen | François Walravens | |||
| 1905 | Team allround | Team | ||
| 1907 | Team allround | Team | ||
| 1911 | Brug | Jules Labeeu | ||
| 1913 | Rekstok | A. Demol | ||
| Vrouwen | ||||
| 2017 | Brug ongelijk | Nina Derwael | ||
| 2018 | Brug ongelijk | Nina Derwael | ||
| 2019 | Brug ongelijk | Nina Derwael | ||
| Totaal | 2 | 4 | 6 | |
Nederland
[bewerken | brontekst bewerken]| Jaar | Onderdeel | | | |
|---|---|---|---|---|
| Mannen | ||||
| 1903 | Voltige | Henricus Thijsen | ||
| 1905 | Team allround | Team | ||
| 2005 | Ringen | Yuri van Gelder | ||
| 2006 | Ringen | Yuri van Gelder | ||
| 2007 | Ringen | Yuri van Gelder | ||
| 2009 | Rekstok | Epke Zonderland | ||
| 2010 | Rekstok | Epke Zonderland | ||
| 2013 | Rekstok | Epke Zonderland | ||
| 2014 | Rekstok | Epke Zonderland | ||
| 2017 | Rekstok | Epke Zonderland | Bart Deurloo | |
| 2018 | Rekstok | Epke Zonderland | ||
| Vrouwen | ||||
| 2001 | Brug ongelijk | Renske Endel | ||
| 2002 | Vloer | Verona van de Leur | ||
| 2005 | Vloer | Suzanne Harmes | ||
| 2015 | Balk | Sanne Wevers | ||
| Totaal | 5 | 8 | 3 | |
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]- (en) SCHERBO Vitaly & UCHIMURA Kohei, The gymnastics lesson: highlights of the International Gymnastics Federation, FIG, 2016
- (en) (fr) (de) HUGUENIN André, 110e Anniversaire: objectif an 2000, FIG, 1991
- (en) 125th Anniversary - The story goes on..., FIG (2006), ISBN 2-9700110-2-6
- (en) Gymnastics Artistic - Medallists from previous World Championships - Men - Team, IIS
- ↑ (en) 125 years International Gymnastics Federation F.I.G., GymMedia, 30 oktober 2006
- 1 2 (en) GROSSFELD Abie, Changes during the 110 years of the world artistic gymnastics championships, Science of Gymnastics Journal, 2014
- ↑ (en) HUGUENIN Andre, 100 years of the International Gymnastics Federation, FIG, 1981
- ↑ (en) 1903: Women’s Gymnastics at the First World Championships, Gymnastics History, 27 januari 2022
- ↑ (en) History, World Gymnastics
- ↑ (en) 1934: Math Problems and Two Perfect 10s during the Men’s Competition at the World Championships, Gymnastics History, 29 maart 2022
· 
· 