West-Filipijnse Zee

West-Filipijnse Zee
Zee	Grote Oceaan
Portaal    Geografie

De West-Filipijnse Zee (Engels: West Philippine Sea; Filipino: Kanlurang Dagat ng Pilipinas of Karagatang Kanlurang Pilipinas; afgekort als WPS) is de benaming die door de regering van de Filipijnen wordt gebruikt voor die delen van de Zuid-Chinese Zee die binnen de exclusieve economische zone van het land vallen. De term werd oorspronkelijk in de jaren 1960 gebruikt om te verwijzen naar het watergebied aan de oostkust van de Filipijnen. De naam werd later, in het midden van de jaren 2000, door de Filipijnen opnieuw gebruikt om te verwijzen naar het watergebied ten westen van het land rond de Spratly-eilanden en Scarboroughrif vanwege territoriale geschillen met de Volksrepubliek China. De Filipijnse regering stelde in 2012 het officiële gebruik van de naam West-Filipijnse Zee verplicht.

Geschiedenis

Achtergrond

De term West-Filipijnse Zee wordt sinds ten minste 1961 gebruikt door de internationale gemeenschap, onder meer in publicaties over geologie en oceanografie. De term verwees echter oorspronkelijk naar het westelijke deel van de Filipijnse Zee, dat ten oosten van de Filipijnse archipel ligt.

Huidig gebruik

De Strijdkrachten van de Filipijnen begonnen sinds 2006 de naam West-Filipijnse Zee te gebruiken voor het gebied rond de betwiste Spratly-eilanden. In 2011 begon de nationale regering van de Filipijnen onder het bestuur van president Benigno Aquino III het zeegebied ten westen van de Filipijnse archipel aan te duiden als de West-Filipijnse Zee. Het officieel verklaarde doel van de nieuwe benaming hield verband met het nationale kaartsysteem. Volgens andere overheidsbronnen was de naamswijziging echter het gevolg van meningsverschillen met China over territoriale rechten. Volgens Walden Bello, een lid van het Huis van Afgevaardigden van de Filipijnen, draagt de naam Zuid-Chinese Zee een onderbewuste connotatie van eigendom door China, en betekende het hernoemen van het gebied tot West-Filipijnse Zee een psychologische tegenslag voor China. De benaming was bedoeld om de territoriale aanspraken van de Filipijnen op de Spratly-eilanden te benadrukken en om het soevereiniteitsclaim van China op de gehele Zuid-Chinese Zee te weerleggen. Het Filipijnse leger gaf vergelijkbare redenen voor hun gebruik van de naam. Volgens marinewoordvoerder commodore Miguel Jose Rodriguez zendt de naam Zuid-Chinese Zee een onderbewuste boodschap uit, en heeft elk land zijn eigen benaming voor het gebied. Daarom, zo verklaarde hij, zouden de Filipijnen het West-Filipijnse Zee moeten noemen, wat het leger al sinds het midden van de jaren 2000 deed.

In het Huis van Afgevaardigden diende Akbayan-vertegenwoordiger Walden Bello in juni 2011 een resolutie in waarin hij de regering opriep om het proces te onderzoeken voor het wijzigen van de naam van de Zuid-Chinese Zee naar West-Filipijnse Zee (Western Philippine Sea). Volgens Walden Bello had de term West-Filipijnse Zee geen specifieke ruimtelijke afbakening of geografische precisie, maar was deze bedoeld om te benadrukken dat de Zuid-Chinese Zee niet uitsluitend het eigendom van China is. Het voorstel om een andere benaming voor de zee te gebruiken kreeg steun van de Strijdkrachten van de Filipijnen, die de term West-Filipijnse Zee al sinds het midden van de jaren 2000 hanteren.

Dat werd vastgelegd in een administratief besluit in september 2012, waarin het gebruik van die benaming werd verplicht voor de departementen, onderafdelingen, agentschappen en instrumenten van de Filipijnse regering. In september 2012 kondigde de Filipijnse regering aan dat zij de benaming zou gaan gebruiken om te verwijzen naar de wateren ten westen van de Filipijnen als West-Filipijnse Zee in overheidskaarten, andere vormen van communicatie en officiële documenten. Het gebruik van de term is verduidelijkt als zijnde beperkt tot de wateren binnen de exclusieve economische zone van de Filipijnen.

Arbitragehof-uitspraak van 2016

Op 12 juli 2016 heeft het Permanent Hof van Arbitrage een uitspraak gedaan ten gunste van de Filipijnen in een zaak die niet over de naamgeving ging. Het hof verduidelijkte dat: "Het tribunaal is niet verzocht, en pretendeert ook niet, om enige maritieme grens af te bakenen tussen de partijen of met betrekking tot enige andere staat die aan de Zuid-Chinese Zee grenst." Het tribunaal oordeelde ook dat China "geen historische rechten" heeft op basis van de kaart met de "negen-streepjeslijn".

Juridische reikwijdte

Er bestaat geen exacte afbakening van de grenzen van het gebied in de Zuid-Chinese Zee dat de West-Filipijnse Zee vormt. Het administratieve besluit dat het gebied officieel benoemde, definieerde het als volgt:

De maritieme gebieden aan de westzijde van de Filipijnse archipel worden hierbij aangeduid als de West-Filipijnse Zee. Deze gebieden omvatten de Luzonzee evenals de wateren in en rond het aangrenzende Kalayaan-eilandengroep en Bajo de Masinloc, ook bekend als het Scarboroughrif.
—Sec. 1, Administratief Bevel nr. 29 (2012)

In de Filipijnse wetgeving verwijst de West-Filipijnse Zee uitsluitend naar de delen van de Zuid-Chinese Zee die de Regering van de Filipijnen beschouwt als onderdeel van de exclusieve economische zone (EEZ) van het land. De naamgeving van het gebied werd officieel vastgelegd door Administratief Bevel nr. 29, uitgevaardigd door toenmalig president Benigno Aquino III op 5 september 2012. Het bevel verwijst ook naar Presidentieel Decreet nr. 1599, dat in 1978 werd uitgevaardigd tijdens de ambtsperiode van toenmalig president Ferdinand Marcos, waarmee de Filipijnse EEZ werd vastgesteld, evenals naar de Republiekwet nr. 9522 of de Baselineswet, die in 2009 werd aangenomen tijdens de regering van toenmalig president Gloria Macapagal Arroyo, waarmee de baselines van de Filipijnse archipel werden afgebakend.

Het Administratief Bevel nr. 29 bevestigt de Filipijnse aanspraak op haar exclusieve economische zone (EEZ) in de Zuid-Chinese Zee en geeft de positie van de Regering van de Filipijnen weer dat zij soevereine rechten bezit onder het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 1982 over het gebied van de West-Filipijnse Zee, evenals de "inherente bevoegdheid en het recht om haar maritieme gebieden te benoemen met passende nomenclatuur voor doeleinden van het nationale kaartensysteem".

Gebruik

Onofficiële kaart van de Nationale Dienst voor Kartografie en Ruimtelijke Informatie (NAMRIA) waarop de geografische kenmerken in de West-Filipijnse Zee worden weergegeven. De namen van de kenmerken zijn die welke door de Regering van de Filipijnen worden erkend.

Krachtens het Administratief Bevel nr. 29 is de Nationale Dienst voor Kartografie en Ruimtelijke Informatie (NAMRIA) belast met het gebruik van de benaming West-Filipijnse Zee op kaarten die door de overheidsinstantie worden geproduceerd en gepubliceerd. Andere overheidsinstanties zijn eveneens verplicht de term te gebruiken om het gebruik van de naam zowel binnenlands als internationaal te bevorderen.

Voorafgaand aan de uitvaardiging van het bevel nam het Filipijnse meteorologische instituut PAGASA in 2011 de naam West-Filipijnse Zee aan om te verwijzen naar de wateren ten westen van het land, terwijl het de naam Filipijnenzee bleef gebruiken voor de wateren ten oosten van de archipel.

De term West-Filipijnse Zee wordt soms gebruikt om te verwijzen naar de gehele Zuid-Chinese Zee, hoewel dit gebruik als onjuist wordt beschouwd.

De term West-Filipijnse Zee is vindbaar in Google Maps. In april 2025 werkte Google zijn kaart bij om een duidelijker label voor de West-Filipijnse Zee op te nemen. De aanduiding Zuid-Chinese Zee blijft zichtbaar ten noordwesten van het nieuwe label. De Regering van de Filipijnen en de Strijdkrachten van de Filipijnen prezen de maatregel, terwijl het Ministerie van Buitenlandse Zaken van China daar bezwaar tegen maakte. Het expliciete label werd echter tijdelijk verwijderd, voordat het later opnieuw zichtbaar werd.