Westerbork Synthese Radio Telescoop

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Westerbork Synthese Radio Telescoop
De parabolische antennes op een rij
De parabolische antennes op een rij
Organisatie ASTRON
Locatie Naast het Kamp Westerbork bij Hooghalen
Coördinaten 52° 55′ NB, 6° 36′ OL
Golflengte 3,6 - 92 cm
Gebouwd 1968 - 1970
Eerste licht 1970
Telescoop type radiotelescoop
Diameter 14 x 25m
Resolutie 2,2 - 55 boogseconden
Website Website
Westerbork Synthese Radio Telescoop
Westerbork Synthese Radio Telescoop
Portaal  Portaalicoon   Astronomie
WSRT 21cm-lijn metingen (paars) van NGC 4625 en NGC 4618 vergeleken met ultraviolette (groen en blauw) en optische metingen (rood)

De Westerbork Synthese Radio Telescoop (kortweg WSRT ook bekend als Radiosterrenwacht Westerbork c.q. Zwiggelte), is een uit veertien losse parabolische antennes bestaande radiotelescoop in de bossen nabij Hooghalen en Westerbork in Drenthe. De WSRT is in 1970 in gebruik genomen en wordt nog steeds voor sterrenkundige waarnemingen gebruikt.

Geschiedenis[bewerken]

Installatie radio-telescopen in 1968

Astronoom Jan Hendrik Oort speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van deze telescopen. Van het hele systeem uit 1970 stammen alleen nog maar de parabolische antennes, en grond coax kabels, uit 1970. Alle andere componenten zijn in 1999 geheel vervangen, waardoor de WSRT kan concurreren met andere radiotelescopen in de wereld.

Het terrein waar de antennes opgesteld staan ligt gedeeltelijk op het voormalige Kamp Westerbork. Om storing te voorkomen, is de bebouwing binnen twee kilometer van de radiotelescopen, waaronder het kamp, afgebroken.

Opstelling[bewerken]

De veertien stuks 25m diabool reflector antennes staan in oost-westrichting opgesteld over een lengte van 2,8 kilometer, met een onderlinge afstand van 144m. Door middel van de radiosynthese techniek kan op deze manier een telescoop met een van 2,8 kilometer (diameter) nagebootst worden (apertuursynthese). Tien antennes hebben een vaste positie, twee op een rail van 300m en twee op een rail van 200m, waarover deze vier verreden kunnen worden.(de rail is vlak van boven, van een kraanbaan). De telescopen staan in equatoriale opstelling: een van de draaibare assen wijst naar de Poolster. Hierdoor staat de x-y polarisatie stil t.o.v. de radiobron, tijdens de 12-uurs meting. De eerste twee radiotelescopen (rt) zijn voorzien van het MultiFrequentieFrontEnd (1998), dat cryogeen gekoeld is en voorzien is van 6 frequentie banden (verschillende feeds). Deze worden gebruikt voor VeryLongBaselineInterferrometry (samenwerking met andere telescopen en een sateliet) waarmee deze zo een onderdeel vormt van het Europese VLBI-netwerk, testen en Galileo (Europese GPS) calibratie metingen. De MFFE's hebben verschillende ontvangers die gevoelig zijn voor radiostraling tussen 350 MHz en 8,3 GHz (golflengtes tussen 92 cm en 3,6 cm).

Op 13 september 2018 wordt Apertif geopend. Apertif is gebouwd in de overige 12 rt's, en bestaat uit PhasedArrayFeed (PAF) antennes, elk frontend bestaat uit 121 dipolen waarmee electronisch 37 bundels gemaakt kunnen worden, voor een snelle hemel survey.

Naast Apertif is een opstelling van 40 supersnelle servers aangesloten: ARTS. Dit instrument neemt continue, in vele banden, de hemelsignalen op. In geval van een snelle gamma straling uitbarsting (Gamma Ray Burst) zijn de straling karakteristieken, voor de grootste uitbarsting, daarmee opgenomen.

De WSRT wordt beheerd door de ASTRON, in Dwingeloo.

Toegang[bewerken]

De radiotelescoop is gevoelig voor storingen door mobiele telefoons en gemotoriseerd verkeer. Het gebruik hiervan wordt dan ook tot een minimum beperkt. Hiervoor wordt gewaarschuwd met borden in de nabije omgeving en bij Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Enkele voertuigen hebben ontheffing om zich in de omgeving te bevinden. Voor het algemene publiek is de radiotelescoop alleen te voet of per fiets bereikbaar, en dat geldt ook voor het voormalige kamp Westerbork. De parkeerplaats is op ongeveer twee kilometer afstand bij Herinneringscentrum Kamp Westerbork.

Trivia[bewerken]

In de roman De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch speelt de uitbreiding van 12 naar 14 telescopen (1975) de rol dat hiermee de hemel ontdekt zou zijn. Hetgeen afgestraft wordt door de inslag van een komeet.

Externe links[bewerken]