Westerborkfilm

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Westerborkfilm
Breslauer aan het filmen in de vliegtuigsloperij voor de Westerborkfilm
Breslauer aan het filmen in de vliegtuigsloperij voor de Westerborkfilm
Producent Rudolf Breslauer
Genre documentaire
Speelduur 70 minuten
Land Vlag van Nederland Nederland
Opnamelocatie Kamp Westerbork, Midden-Drenthe
Portaal  Portaalicoon   Film

De Westerborkfilm is een filmdocumentaire uit 1944 over het doorgangskamp Westerbork in Midden-Drenthe. De film bevat zeldzame beelden van deportaties naar de vernietigingskampen.

Productie[bewerken]

De film is gemaakt door de Joodse kampgevangene en fotograaf Rudolf Breslauer in opdracht van de kampcommandant Albert Konrad Gemmeker. Als reden voor de film verklaarde Gemmeker in zijn strafproces dat hij de film had laten maken als herinnering. Een andere mogelijkheid voor het laten produceren van de film zou kunnen zijn om het industriële belang van het kamp aan te tonen aan zijn meerderen om zodoende overplaatsing naar het Oosten te voorkomen[1].

De film bestaat uit vier losse delen. Daarnaast zijn er nog twee filmdelen met restmateriaal gevonden tussen 1994-1996 tijdens een onderzoek naar de Westerborkfilm.

Inhoud[bewerken]

In de film is onder meer een later iconisch fragment te zien van een meisje dat uit een trein kijkt terwijl die naar Auschwitz vertrekt. Lang werd gedacht dat dit een Joods meisje was, uit onderzoek van journalist Aad Wagenaar uit 1994 bleek uit analyse van de filmbeelden dat het transport van 19 mei 1944 gefilmd was. Haar identiteit bleek Settela Steinbach, een Roma-meisje dat deel uitmaakte van een gedeporteerde groep Roma[2][3].

Erfgoed[bewerken]

De filmrollen zijn bij het NIOD terechtgekomen. In de jaren vijftig zijn ze vanwege conservering in bewaring genomen bij het Filmmuseum. In de jaren tachtig zijn ze bij de RVD in bewaring gegeven[4]. Ze worden tegenwoordig voor het NIOD bewaard in het archief van Beeld en Geluid[5]. In 2016 is het filmmateriaal voorgedragen voor het Memory of the World-register voor documentair erfgoed van UNESCO[6]. In oktober 2017 vond de toekenning hiervan plaats.[7]

Van de film die zich sinds 2015 in het publiek domein bevindt zijn zowel de filmscripts als correspondentie over de technische middelen bewaard gebleven[8].

Bewerkingen[bewerken]

De filmfragmenten zijn de meestgevraagde fragmenten voor hergebruik bij Beeld en Geluid.[9] Met name de transporten zijn in veel documentaires over de Jodenvervolging gebruikt. De Duitse regisseur Harun Farocki maakte in 2007 op basis van de films de 40 minuten durende film Aufschub. Hij monteerde daarin tekstbeelden met commentaar tussen de beelden van Breslauer. Farocki voegde geen geluid toe.[10] In mei 2011 kwam op basis van het filmmateriaal Kamp Westerbork, de film uit in een samenwerking tussen Herinneringscentrum Kamp Westerbork en NOS[11].