Westmeerbeek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Westmeerbeek
Deelgemeente in België Vlag van België
Westmeerbeek
Westmeerbeek
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Gemeente Vlag Hulshout Hulshout
Fusie 1977
Coördinaten 51° 4′ NB, 4° 50′ OL
Algemeen
Oppervlakte 5,03 km²
Inwoners (31/12/2010) 1987
Overig
Postcode 2235
NIS-code 13016(B)
Oude NIS-code 13050
Detailkaart
Westmeerbeek
Westmeerbeek
Portaal  Portaalicoon   België

Westmeerbeek is een dorp in de Belgische provincie Antwerpen en een deelgemeente van Hulshout.

Geschiedenis[bewerken]

Nadat Graaf Ansfried in 994 Bisschop van Utrecht werd, gaf hij een deel van de goederen die hij in de Kempen bezat aan het kapittel van de Domkerk van Utrecht. De bewaard gebleven schenkingsakte vermeldt volgende dorpen: OdloBolo (= Olen), Myerbeke(= Westmeerbeek), Honbeke en Burente. Alhoewel Westmeerbeek volgens archeologische vondsten reeds ten tijde van de Franken en de Merovingers zou bestaan hebben, is dit tot nog toe het eerste officiële papieren document waarin melding gemaakt wordt van het dorp. Het Frankische driehoekige plein (dries) is thans niet meer direct waarneembaar, maar op oude kaarten is het zeer duidelijk terug te vinden. Het strekte zich uit van de Netestraat tot het Hoogzand, waar het in een punt eindigde (een pleintje waarop zich thans het beeldje van manneke pis bevindt).

Wegens de te grote afstand met Utrecht werden de kapittelgronden aan verscheidene families uitgeleend. Deze leenmannen werden zo leenheer of kortweg "Heer" der Heerlijkheid genoemd. Westmeerbeek was zo onder Utrecht een "Heerlijckheid". De Westmeerbeekse Heerlijkheid omvatte toen Westmeerbeek, Houtvenne, Hoog Heultje en een deel van Hulshout tot aan het Dijkseinde. Heultje-Rixendonck met het laathof op de Stippelberg werd in 1764 van Westmeerbeek gescheiden. Het werd door dame Josina Martina Van Cauwegom gratis aan de markgraaf van Merode te Westerlo afgestaan "als geen inkomsten gevende". De laatste Heer van Westmeerbeek was Jean-Jacques Beeckmans de West-Meerbeeck (ARA oud gemeentearchief Westmeerbeek bundel 19).

Westmeerbeek bezat reeds voor 1600 een water- en een windmolen. In 1946, tijdens een hevige storm, waaide de houten standaardwindmolen omver. De molen werd volledig verbrijzeld. De molenaar, die zich op dat ogenblik nog boven in de molen bevond, bleef echter ongedeerd.

In 1864 werd er een treinverbinding Leuven-Aarschot-Herentals-Turnhout aangelegd. Het spoor voorzag op dit traject 4 stations: Aarschot, Westmeerbeek, Morkhoven en Herentals. Dit spoor deed meer dan een eeuw dienst als personen- en goederenvervoer. Door de aansluiting met een tramlijn Mechelen-Geel, was Westmeerbeek tot na de Tweede Wereldoorlog een centraal ontsluitingspunt voor de Kempen. De tramlijn werd tijdens WO II door de Duitsers opgebroken. De treinsporen verdwenen in 1988. Enkele jaren later kreeg de spoorwegbedding een andere bestemming. Door asfaltering werd het een toeristisch fiets- en wandelpad: "De Hageland-Kempenroute".

Geografie[bewerken]

Sint-Michielskerk
De serres van Kasteel Ter Borght of Nieuw Hof
het natuurgebied Het Goor Asbroek

Hydrografie[bewerken]

Het dorp ligt aan de Grote Nete, tussen Heist-op-den-Berg en Westerlo.

Demografie[bewerken]

Evolutie van het inwoneraantal[bewerken]

19e eeuw[bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 458 501 531 546 589 627 621 577 659
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 727 883 948 1042 1224 1444 1381 1327
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De Sint-Michielskerk. Tegen de nieuwe kerk (gebouwd in 1939) staat nog een ruïne van de oude kerk die dateert uit de dertiende eeuw. Ze is een beschermd monument.
  • Het kasteel "Hof ter Borght" en het kasteelpark zijn beschermd als monument, net als de bijhorende aalmoezenierswoning. In 1831 is Hof ter Borght een commandopost geweest van Leopold I, de eerste koning van België.
  • Westmeerbeek wordt door inwoners van naburige dorpen "Klein Brussel" genoemd, omdat Westmeerbeek vooral een 'passantendorp' was. Vele reizigers hielden halt in het station van Westmeerbeek. Westmeerbeek was dan ook gekend voor zijn vele herbergen en afspanningen. Deze meestal rijke bezoekers zorgden voor meer welvaart in het dorp. Men probeerde in die tijd ook zo veel mogelijk Frans te spreken om de bezoekers te onthalen. Men vindt nu nog een 'manneken pis' op het pleintje in 'Hoogzand'.
  • De patroonheilige van Westmeerbeek is Sint Michael, net als deze van Brussel, opnieuw de reden voor de bijnaam.
  • Het Goor, een beschermd natuurgebied ten oosten van het dorp.
  • Villa Janssens. Deze woning stond op de wereldtentoonstelling van 1910 in Antwerpen. Het bouwwerk werd in 1912 heropgebouwd in Westmeerbeek. Deze woning stond op de wereldtentoonstelling als voorbeeld van een sociale woning. De heer Janssens was gespecialiseerd in rocaille, ofwel kunstbeton. De bewijzen zijn terug te vinden in de woning zelf waar een grot is nagebouwd. Momenteel vecht het gebouw tegen het verval.

Sport[bewerken]

Voetbalclub KVC Zwarte Duivels Westmeerbeek was sinds de jaren 30 aangesloten bij de KBVB, maar verdween in 2007. In 2009 werd met Racing Westmeerbeek een nieuwe club opgericht en aangesloten bij de Belgische Voetbalbond.