Wikipedia:Humor en onzin/Lijst met catchphrases uit Nederlandstalig taalgebied

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Aangezien er al een lijst met Engelstalige catchphrases bestaat (weliswaar in het Engels) beperken we ons hier tot een lijst met alle bekende uitspraken, stopwoorden, zinnen, uitdrukkingen, uitroepen uit Nederlandstalig taalgebied en hun herkomst.

  A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z  


A[bewerken]

B[bewerken]

  • "Baas in eigen buik." - Feministische slogan uit de jaren '70, om vrouwen het recht te geven zelf te beslissen of ze abortus willen of niet.
  • "Bal gehakt." -Harry Touw als Fred Haché.
  • "Barbertje moet hangen." - Verwijzing naar het "onuitgegeven toneelstuk" in Multatuli's boek "Max Havelaar" (1859). De zin wordt gebruikt in situaties waarbij men terecht of onterecht een spreekwoordelijk zwart schaap zoekt.
  • "Bareuh." - Meestal de kolonel in Sjors en Sjimmie (de versie van Robert van der Kroft), maar ook andere personages uiten deze verzuchting.
  • "Bedàààànk' voor die bloemen." - Typische slotzin uit het pauselijke dankwoord aan de Nederlandstalige landen tijdens zijn jaarlijkse Paasboodschap. Paus Johannes-Paulus II had destijds moeite met de uitspraak "Bedankt voor de bloemen" en sprak de zin altijd op deze manier uit. Vlaamse en Nederlandse komieken gebruiken deze uitspraak nog steeds als ze de paus nadoen.
  • "Bedankt voor uw wàààndacht." - Herman Brusselmans in Het Huis Van Wantrouwen
  • "Behalve den man die de Sarpathistraat de mooiste plek van Europa vond heb ik nooit een wonderlijker kerel gekend dan den uitvreter." - Openingsregels uit Nescio's roman "De Uitvreter" (1911)
  • "België Barst!" - Separatistische slagzin. (In het Frans luidt het: "La Belgique qu'elle crève!")
  • "Belgikske nikske" - Citaat uit Hugo Claus' boek "Het Verdriet van België" (1983).
  • "Ben ik nou degene die zo slim is of ben jij zo dom?" - Voetbaltrainer Louis van Gaals beroemd geworden tegenvraag toen verslaggever Ted van Leeuwen hem in 1996 vroeg welk belang VVCS-voorzitter Theo van Seggelen kon hebben bij het laten uitlekken van het nieuws dat Michael Reiziger en Edgar Davids naar AC Milan zouden vertrekken.
  • "Beter geen gitaar, dan helemaal geen gitaar!" - Sjef van Oekel
  • "Biertjûuhhh?" - reclamekreet van een biermerk
  • "Bim, Bam Beieren. De koster lust geen eieren." -Openingsregels van een kinderlied over een koster die liever spek in de pan lust.
  • "Bij de muts van mijn grootje!" - Jan Zonder Vrees in Constant de Kinders gelijknamige kinderboek (1910).
  • "Boem! Paukeslag!" - De openingsregels van een gedicht uit de dichtbundel, "Bezette Stad" (1921) door de Antwerpse dichter Paul van Ostaijen.
  • "Boven Gent rijst..." - De openingsregels van het Gentse stadslied Klokke Roeland (1877), geschreven door Albrecht Rodenbach over de gelijknamige Gentse klok.
  • "Bij leven en welzijn" - Jos Ghysen toen hij het radioprogramma "Te Bed of niet te Bed" presenteerde. Het is ook de titel van een boek dat hij in 1975 schreef.
  • "Bij Toutatis." - De Galliërs in Asterix. (In de oorspronkelijke Franstalige versie luidt het: "Par Toutatis.")
  • "Busje komt zo" - oorspronkelijk een gezegde als je iemand voor gek verklaart, namelijk het busje van het gekkenhuis. Later als lied/phrase uit Busje komt zo van Höllenboer gebruikt.
  • "Buziness is buziness!" - Marijn Devalck als Balthazar Boma in F.C. De Kampioenen. De uitspraak is een verbastering van de Engelse term: "Business is business."

C[bewerken]

D[bewerken]

E[bewerken]

  • "Een dagschotel!" - Johny Voners als Xavier Waterslaeghers in F.C. De Kampioenen. Ook andere personages in de serie gebruiken deze zin.
  • "Een eenvoudige, doch voedzame maaltijd." - De woorden waarmee Joost Olivier B. Bommels eten serveert in de strip Tom Poes.
  • “Een kind kan de was doen”- Reclameslogan voor “Hollandsche wasmachines”. De toestellen werden destijds aangeprezen als dingen die zo gemakkelijk te gebruiken waren “dat zelfs een kind haar in beweging kan brengen.” De uitspraak bleef hangen en wordt tegenwoordig gebruikt m.b.t. een eenvoudig werk, iets dat zo gemakkelijk gaat dat zelfs een kind het kan doen.
  • "Een leeuw is eigenlijk iemand, die bang is voor niemand." - Openingsregels van het gedicht "De Leeuw" door De Schoolmeester.
  • "Een nieuwe lente en een nieuw geluid." - Herman Gorter in zijn gedicht Mei (1889)
  • "Een probleem moet je pas oplossen als het zich stelt." - De Belgische premier Jean-Luc Dehaene.
  • "Eén twee drie vier. Hoedje van papier." - Openingsregels van het gelijknamige kinderlied.
  • "Eén uur van onbedachtzaamheid kan maken dat men wekeen schreit." - Voorlaatste regel uit Hieronymus van Alphens gedichtje "De onbedagtsaamheid" (1778).
  • "Een wonderkind of een "total loss"". - Titel van het tweede boek uit W.F. Hermans' bundel uit 1967.
  • "Eendracht maakt macht." - De Belgische wapenspreuk (In het Frans: "L' Union fait la force.")
  • "Effe wachten.... pizza!" - Versregel uit het pizzalied van Andre van Duin
  • "Efficiënt en discreet wordt de waarheid compleet. Want al is het mysterie nog zo groot, Merlina legt de waarheid bloot." - Het motto van detectivebureau Merlina in de gelijknamige tv-reeks.
  • "Egidius waer bestu bleven?" - Openingsregel van het Middelnederlandse gedicht Egidiuslied door Jan Moritoen (14de eeuw)
  • "Eigen volk eerst!" - Slogan van het voor racisme veroordeelde Vlaams Blok en het eveneens veroordeelde CP'86. (In feite een Nederlandse vertaling van de slogan "Les Français d' abord!" van de Franse politieke partij Front National.)
  • "Elk nadeel heb' zijn voordeel" - Johan Cruijff
  • "En dan is er koffie..." - Slogan van het koffiemerk Douwe Egberts, later titel van een roman van Hannes Meinkema.
  • "En dat we toffe jongens zijn en dat willen we weten. En daarom komen wij, overal. Overal, overal, waar de meisjes zijn, waar de meisjes zijn. Overal, overal, waar de meisjes zijn daar is het bal."- De bekendste regels uit het lied "De Populaire Feestmars" (1929), oorspronkelijk gezongen door Kees Pruis. Dit lied wordt nog steeds geregeld bij drinkgelegenheden aangeheven. In sommige versies zingt men: "En daarom drinken wij overal."
  • "En de boer: hij ploegde voort." - J.W.F. Werumeus Buning in het gedicht "Ballade van de Boer" uit zijn bundel "Negen balladen" (1935).
  • "En met een één twee drie in godsnaam ging het ketelbinkie overboord." - Regel uit het Nederlandse zeevaarderslied Ketelbinkie (1940) op tekst van Anton Beuving en muziek van Jan Vogel, gezongen door Frans van Schaik.
  • "En we gaan nog niet naar huis, bijlange niet, bijlange niet." - Vlaams drinklied ("bijlange niet" betekent zoveel als "absoluut niet". In Nederland zingt men "nog lange niet")
  • "En we voeren met een zucht, daarboven in de lucht..." - Openingsregels van een bekend Nederlandstalig lied over de zeppelin.
  • "En wijle weg..." - Urbanus wanneer hij een nummer inzette op zijn gitaar
  • "...En ze leefden nog lang en gelukkig" - Standaard sprookjes happy end.
  • "Er komt dus een man bij de bakker. Die man vraagt: "Verkopen jullie hier ook carré confiturekes? Die bakker trekt zijn muts af en die zegt:...." - Running gag uit het Vlaamse televisieprogramma Schalkse Ruiters. Bart De Pauw en Tom Lenaerts vertelden regelmatig deze mop zonder pointe aan hun speciale gast, meestal als die hun programma nooit bekeken had. Op het moment dat ze de laatste zin zeiden en iedereen de pointe verwachtte, zwegen ze, en keken hoopvol naar de gast. Die begreep er dan volledig niks van, wat het publiek keer op keer in lachen deed uitbarsten.
  • "Er staat een paard in de gang." - Refrein uit een carnavalskraker (1981) door André van Duin
  • "Er was eens..." - Standaard openingsregels van een sprookje.
  • "Ernie, er zit een banaan in je oor!" - Bert (stem van Paul Haenen) uit Bert en Ernie, Sesamstraat
  • "Even Apeldoorn bellen..." - Reclameslogan voor de verzekeringsmaatschappij Centraal Beheer Achmea (1986)
  • "Excuseer, mag ik u eens iets vrageuuuuh? Verkoopt u hier ook hamerkééés en zaagskééés?" -Bart Peeters als de verwijde homofiele klant die de doe-het-zelf-zaak "Gamma" bezoekt in "Het Peulengaleis".
  • "Ezeltje strek je" - Toverspreuk uit het sprookje Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak

F[bewerken]

G[bewerken]

  • “Gaan met die banaan” – Titel van een Nederlands verborgen camera-programma op RTL Veronica. (1989). De uitdrukking wordt tegenwoordig gebruikt als een aanmoediging, vaak in seksuele context.
  • "Gaat het weer een beetje, Mr. Dröge?" -De zin waarmee het Nederlandse societyprogramma "Glamourland" altijd afsloot. De presentator, Gert-Jan Dröge, lag hierbij in een ziekenbed te bekomen van alle kitsch en schone schijn die hij die aflevering gezien had. Elke keer opnieuw kwam een sexy verpleegstertje langs om hem te vragen of het “alweer een beetje ging?”
  • "Gaat u allen rustig slapen." - De Nederlandse minister-president Hendrik Colijn op 11 maart 1936 in een geruststellende radiotoespraak tot het Nederlandse volk, nadat Hitler tegen het Verdrag van Versailles (1919) in troepen legerde in het Rijnland. Deze uitspraak wordt vaak geciteerd als "Gaat u maar rustig slapen." en meestal ook gedateerd alsof Colijn dit de avond voor de Duitse inval van 1940 zou hebben gezegd, wat in beide gevallen foutief is.
  • "Gans het raderwerk staat stil, als uw machtige arm het wil." - Nederlandse vertaling van Georg Herwegh in zijn boek "Bundeslied" (1863). Tijdens de Nederlandse spoorwegstakingen van 1903 werd deze slagzin gepopulariseerd doordat Pieter Jelles Troelstra ze ook gebruikte en cartoonist Albert Hahn er een iconische cartoon rond maakte.
  • "Gatverpielekes, da's pas lekker!" - Reclameslogan voor Hougaerdse Das
  • "Geen commentaar" - De Belgische premier Jean-Luc Dehaene tijdens heel wat persconferenties.
  • "Geen Vlaams, geen centen." - Oude Vlaams-nationalistische uitdrukking waarvan de herkomst onbekend is.
  • "Geen gezeik, iedereen rijk" - Van Kooten en de Bie als Jacobse en Van Es.
  • "Gelukkig hebben we de foto's nog" - presentator Harm Edens' woorden aan het einde van het satirische programma Dit was het nieuws, waarna een aantal foto's getoond worden waarover hij een grapje maakt.
  • "Geschiedens is de geestelijke vorm waarin een cultuur zich rekenschap geeft van haar verleden." - De Nederlandse historicus Johan Huizinga tijdens een toespraak tot de Koninklijke Academie van Wetenschappen op 17 juni 1929.
  • "Gewéldig!" - Eén van de bekendste stopwoorden van de Vlaamse zanger Eddy Wally.
  • "Glaasje op. Laat je rijden." -Lied van Sjakie Schram uit 1966.
  • "GOAAAAAAAAAAL!GOAL!GOAL!" - De Belgische sportjournalist Rik De Saedeleers legendarisch enthousiaste schreeuw toen voetballer Erwin Vandenbergh in 1982 België wereldkampioen Argentinië versloeg. Deze uitspraak wordt nog steeds met hem geassocieerd en werd ook de titel van zijn autobiografie uit 1990.
  • "Godgeklaagd!" - Jean-Pierre Van Rossem. Ook bekend als: "Dat is toch godgeklaagd".
  • "Godmiljaar!" - Jonas Geirnaert als Kabouter Wesley
  • "Goed gedaan jochie!" - Rijk de Gooijer in een reclamespotje voor Paturain
  • Goede tijden, slechte tijden - Titel van een populaire Nederlandse soapserie uit 1990. De door Reg Watson en Bert van der Veer bedachte titel werd nadien een gevleugelde uitspraak.
  • "Goedenavond, beste ouders, beste opvoeders, mijn naam is professor doctor Alsvanouds van de Universiteit van Harderwijk" - Aart Staartjes als Fetze Alsvanouds in Het Klokhuis
  • "Goeiemoggel" - Verwijzing naar SMS-taal in KPN-commercial uit 2007
  • "Goeiesmôrges", steevast gevolgd door "Goeiemorgen deze morgen" - uit de sketch Debiteuren Crediteuren in Jiskefet
  • "Goej'ndaag" - Rijk de Gooyer als zijn typetje Bartels.
  • "Gompie" - stopwoordje van Gompie, de walrus, uit de Nederlandse poppen tv serie Gompie en zijn vriendjes. Uitgezonden van 1966 tot 1972 door de NCRV.
  • "Groot onderhoud en nieuwe banden" - Kamagurka als Garagist Verkest in zijn radiosketchshow "Studio Kafka" in 1999.
  • "Grootmoeder, wat hebt u grote oren?" - Roodkapje.
  • "Grrrrrrretverdrrrie Guust!" - Pruimpit in Guust Flater (In de oorspronkelijke Franstalige versie zegt hij: "Rognnnntudju, Gaston!").
  • "Grrrrrutjes-nog-aan-toe! Wat een geheim agent al niet moet doen om incognito op zijn kantoor te komen!" - Agent 327 in de gelijknamige stripreeks door Martin Lodewijk, nadat hij zijn vermomming aan het begin van ieder album weer kan uittrekken. Soms zegt hij ook wel eens: "Goeie grutjes" en heeft het over zijn "bureau" of "werk" in plaats van zijn kantoor.

H[bewerken]

  • "Ha, ik lach bij het zien van mijn schoonheid in deez' spiegel!" - Bianca Castafiore in Kuifje wanneer ze de Juwelenaria uit Charles Gounods opera Faust zingt. (In de oorspronkelijke Franstalige versie zingt ze: "Ah, je ris de me voir si belle dans le miroir.")
  • "Haboe!" - De Boeboeks in Marc de Bels gelijknamige boekenreeks.
  • "Hai hai" - Groningse uitdrukking die zoveel betekent als "nou nou" en gebruikt wordt om ongeloof, medelijden, afkeuring of zelfs geschoktheid weer te geven. Niet-Groningers interpreteren de uitspraak vaak foutief als een begroeting.
  • "Hallo Boppers" - Paul de Leeuw als Bob de Rooij
  • "Hallo! Daar zijn we weer!" -Standaard-begroeting uit het programma "Glamourland". Deze zin verscheen altijd op het tv-scherm telkens wanneer Gert-Jan Dröge interieurontwerper Jan des Bouvrie tegenkwam.
  • "Hallo, wie spreekt mij?" - Opa Knots in De Familie Knots.
  • "Hallokidoki" - Kabouter Klus in Kabouter Plop
  • "HHHHallo met HHHHeidi" - Tine Embrechts in Het Peulengaleis als Heidi (2004).
  • "Hallo, ik ben van de Duyvis en nou hoort ik dat er hier een fuif is..." - Nederlandse reclamespot waarin Gerard Cox als besnorde kerel in glitterpak altijd één of ander feest kwam verstoren om borrelnootjes van het merk Duyvis aan te prijzen
  • "Hallo? Een kieken op een velo!" - Bellers naar de Jongerenfoon in Buiten De Zone. (Vertaling in het ABN: "Hallo? Een kip op een fiets!")
  • "Hé Sjakie, ouwe rukker!" - Johnnie Flodder als hij Sjakie begroet.
  • "Heb je nog geneukt?" - De Lullo's in Jiskefet
  • "Hebban olla vogala nestas hagunan hinase hic (e)nda thu uu(at) unbida(n) (uu)e nu " - Oudst bekende Nederlandse gedicht en tekst uit 1100. Meestal worden enkel de eerste drie woorden geciteerd. (Vertaling: "Alle vogels hebben hun nesten gebouwd, behalve jij en ik, waar wachten we op?".)
  • "Hee, schoen wijveken. Gij wit da'k a geren zie." - De overbekende eerste regel uit Ivan Heylens lied "De Wilde Boerndochtere" (1973). (Vertaling in het ABN: "Hee, mooi meisje, je weet dat ik je graag zie.")
  • "Heeft aangebrand ook voetjes, moeder Aagt?" - Laatste regel uit A.C.W. Starings gedicht "Aangebrand" (1827).
  • "Heer Halewijn zong een liedekijn. En al die dat hoorde wou bij hem zijn." - Openingsregels van het middeleeuwse gedicht Halewijn, later op muziek gezet door onder meer de Vaganten.
  • "Hel en verdoemenis"- Harry Touw als Fred Haché.
  • "Heine heet gezegd: als de wereld vergaat, ga ik naar Nederland, want daar gebeurt alles vijftig jaar later." - Uitspraak die Frits Kiefe in 1939 deed. Onderzoek heeft echter uitgewezen dat Heinrich Heine dit desbettrefende citaat echter nooit heeft gezegd.
  • "Helaas pindakaas." - Onder meer gebruikt door Paul de Leeuw, maar bestond al langer in dagelijks spraakgebruik.
  • "Het hemelse gerecht heeft zich ten langen leste erbarremt over mij, en mijn benauwde veste." - Citaat uit Joost Van den Vondels toneelstuk Gijsbrecht van Aemstel (1637).
  • "Het is allemaal erg betreurenswaardig, met uw welnemen." - Joost in Tom Poes
  • "Het is een bijzonder kind en dat is-ie" - De vader van Dik Trom over zijn kind in C. Joh. Kieviets gelijknamige boek.
  • "Het is een echt vrouwtje." - De Belgische prins Filip toen in 2001 zijn dochter Elisabeth werd geboren.
  • "Het is 21 september, de eerste dag van de herfst. Het vallen van de bladeren. De regering is ook gevallen." -De Belgische premier Mark Eyskens op 21 september 1981 toen hij het ontslag van zijn regering aanbood.
  • "Het is gezien (...) het is niet onopgemerkt gebleven." - Frits van Egters in de op één na laatste zin uit Gerard Reves De Avonden (1947)
  • "Het is niet moeilijk, het is gemakkelijk." - Chris Van den Durpel als Kamiel Spiessens
  • "Het is ochtend in de Gouden Kooi en Natasia is haar bovenlip aan het harsen." - Voice-over van De Gouden Kooi
  • "Het is wetenschappelijk niet verantwoord." - Adhemar in Marc Sleens strip Nero (Soms zegt hij ook: "Dat is wetenschappelijk niet verantwoord" of: "...absoluut niet wetenschappelijk verantwoord.")
  • "Het plok is over." - Wim Sonneveld in de door Simon Carmiggelt geschreven conference Dienstmededelingen op het Centraal Station.
  • "Het Spaanse graan heeft de orkaan doorstaan." - Nederlandse taaloefening op de 'a'-klank. (De Engelse uitdrukking: "The rain in Spain stays mainly in the plain" is vooral beroemd geworden dankzij de musical My Fair Lady)
  • "Het verdriet van België" - Titel van Hugo Claus' gelijknamige boek uit 1983. De titel wordt vaak geparafraseerd, soms ook door het woord "België" door een ander begrip te vervangen.
  • "Het waren twee koninghs kinderen. Sij hadden malkander so lief." -Openingsregels van een middeleeuws liedje. (Vertaling in hedendaags Nederlands: "Het waren twee koningskinderen. Ze hadden elkaar zo lief.")
  • "Het zal nooit meer worden als vroeger." - Joop den Uyl op 1 december 1973 in een toespraak over de toenmalige oliecrisis. (Deze uitspraak is op verschillende manieren geherformuleerd, o.m. als: "Het wordt nooit meer zoals vroeger.")
  • "Heyoplahoi!" -Dj Nico en Saskia in Willy's en Marjetten.
  • "Hier ligt Poot. Hij is dood." Grafschrift (1859) van de Nederlandse dichter Hubert Kornelisz. Poot, geschreven door de dichter De Schoolmeester of zijn vriend Aart Veder.
  • "Hihihi, wat enigjes." - Wammes Waggel in Tom Poes
  • "Hi ha hondelul." -Nederlands voetbalsupporterslied, gebaseerd op een scheldwoord dat voetballer Piet Romeijn op 7 december 1969 gebruikte tegen scheidsrechter Van Gemert. Romeijn zou later beweren dat hij hem geen "hondelul", maar "onbenul" noemde. Een meer gekuiste versie van het lied is "Hi ha hondebaan."
  • "Hij leerde zijn volk lezen." Uitspraak over de Belgische schrijver Hendrik Conscience die zo beroemd werd dat ze spontaan met hem geassocieerd wordt.
  • "Hoeba Hoeba!" - De Marsupilami in de strips van André Franquin. (In de oorspronkelijke Franstalige versie luidt het: "Houba Houba")
  • "Hoe heet de hond van Keizer Karel" - Oud grapje dat er op neer komt dat het geen vraag is, maar dat "Hoe" de naam van de hond is.
  • "Hoe Lang is een Chinees" - Oud grapje dat er op neer komt dat het geen vraag is, maar dat "Hoe Lang" de naam van de Chinees is.
  • "Hoe warm het was en hoe ver." - Titel van een hoofdstuk uit Nicolas Beets' roman "Camera Obscura" (1839). De zin is later ook in het dagelijks taalgebruik verzeild geraakt.
  • "Hoeperdepoep zat op de stoep." - Aftelrijmpje.
  • "Hoger, lager!" -De kreten waarbij het publiek en de kandidaten in het populaire Vlaamse tv-spelprogramma Hoger, lager (1983-1989) moesten schatten of een bepaald getal hoger of lager zou zijn dan het gesuggereerde getal.
  • "Hoi, pipeloi." - Jeroen in de strip Jan, Jans en de kinderen door Jan Kruis.
  • "Hoor wie klopt daar kinderen?" - Regel uit een Sinterklaasliedje
  • "Hou je d'r buiten Cock!" - Kees van Kooten als Cor Van Der Laak, telkens wanneer zijn vrouw Cock hem onderbrak.
  • "Hup Holland Hup" -Nederlands voetballied, geschreven door Jan de Cler in 1950.

I[bewerken]

J[bewerken]

  • "Jaja, den trein zit vol!" - De clou van een sketch uit de aflevering "Afscheid" uit de Vlaamse sketchserie Buiten De Zone, waarbij Bart De Pauw en Mathias Sercu herhaaldelijk de slappe lach kregen.
  • "Ja, lap zeg." - Gert Verhulst in Samson.
  • "Jamaar ja, als ge dat allemaal kunt." Jakob Beks als Franske in de Buiten De Zone-aflevering "Spanning".
  • "Jantje zag eens pruimen hangen, o, als eieren zo groot" - Openingsregels uit het gedicht "De Pruimenboom" (1779) door Hiëronymus van Alphen
  • “Je bent jong en je wilt wat” – Slogan waarmee de Nederlandse televisiezender Veronica zich sinds 1978 profileerde. Ze wordt wel eens toegeschreven aan de directeur van de omroep, Rob Out, maar is in werkelijkheid bedacht door Jan Morriën (toenmalig perschef VOO)
  • "Jemig de pemig!" - Kees van Kooten als Koos Koets
  • "Je was een beetje dom" - De reactie van de Nederlandse prinses Máxima tegen Willem-Alexander toen ze op 30 maart 2001 hun verloving aankondigden. Willem-Alexander verklaarde dat zijn ingezonden lezersbrief over het Videla-regime, naar aanleiding van de controverse over Máxima's vader, een dom idee was.
  • "Jongens waren we, maar aardige jongens" - Openingszin uit Nescio's boek Titaantjes (1915)
  • "Joske Vermeulen: Trammesantlei 122, Schoten" - Gaston Berghmans als het kind Joske Vermeulen in de gelijknamige Gaston en Leo- sketch uit 1981.
  • "Jupiler...Mannen weten waarom." - Oude slogan voor het biermerk Jupiler die inmiddels veranderd is in "Waarom? Daarom." om minder seksistisch te klinken

K[bewerken]

L[bewerken]

  • "Laat de leeuw niet in zijn hempie staan." -Tweede regel uit het Nederlandse voetbalsupporterslied "Hup Holland Hup", geschreven door Jan de Cler in 1950.
  • “Laat ie fijn zijn” –Reclameslogan uit de jaren ’40 voor de wasserette “One Hour Cleaning Service”. De oorspronkelijke tekst luidde: “Ook uw kleding wordt zo opvallend mooi indien gereinigd en geperst door: One Hour Cleaning Service. Laat ie fijn zijn.”
  • "Lang zal hij leven" - Verjaardagslied.
  • "Langs berg en dal klinkt hoorngeschal." -Openingsregels van het lied "De Waldhoorn", in feite een vertaling van het gedicht "Wie lieblich schallt durch Busch und Wald" (1816) door de Duitse componist Friedrich Silcher. Deze zin werd ook in het alledaagse taalgebruik overbekend tot ze een al even groot cliché werd als "een nieuw lente, een nieuw geluid."
  • "Leg neer die bal" - Toon Hermans in zijn conférence "High Society" uit 1963
  • "Leuven Vlaams" -Slogan uit de jaren '60 voor de vernederlandsing van de Leuvense Universiteit.
  • "Lieve kijkbuiskinderen", uit de Fabeltjeskrant - (Meneer de Uil)
  • "Liever heimwee dan Holland." -Uitspraak van dichter Leo Vroman uit 1955.
  • "Liever langharig dan kortzichtig!" - Hippie- en Provoslogan.
  • "Liever Turks dan paaps" - Strijdkreet van de Geuzen, ten tijde van de Antwerpse hagepreken in 1566. Deze leuze werd ook gegraveerd op diverse geuzenpenningen. Ze wilden hiermee aangeven dat ze nog liever met de niet-christelijke Turken van het Ottomaanse Rijk omgingen dan met de paus, de katholieke Spaanse koning Filips II en het ganse rooms-katholicisme.
  • "Luierdelui" - Kabouter Lui in Kabouter Plop
  • "Lust je soms een broodje poep?" - Edwin Rutten in De film van Ome Willem

M[bewerken]

N[bewerken]

  • “Nederland is vol.” – Hans Janmaat, later zou ook Pim Fortuyn deze uitspraak overnemen, ondermeer in zijn beruchte interview met De Volkskrant op 9 februari 2002. Het was één van de redenen dat hij uit zijn partij, Leefbaar Nederland, werd gezet en een eigen partij, Lijst Pim Fortuyn oprichtte.
  • "Nee nou wordt 'ie mooi!!! Nee nou wordt 'ie fraai!!!" - André van Duin als het typetje Ome Joop in de Dik Voormekaar Show, dat na deze uitroep meestal de boel kort en klein slaat.
  • "Nee, we noemen geen namen." - Refrein van een liedje uit een eindejaarsconférence van Wim Kan, medegeschreven door Seth Gaaikema (1963).
  • "Niemand weet, niemand weet dat ik Repelsteeltje heet!" - Repelsteeltje in het gelijknamige sprookje.
  • "Niveau nihil jong, nihil". Sammy Tanghe in "Het eiland"
  • "Nog nen welgemeende "fuck you"" - Flip Kowlier in het nummer, Welgemeende fuck you
  • "Nog zó gezegd geen bommetje!!!" - Een drijfnatte acteur Peer Mascini in een reclamespotje voor Melkunie, rond 1995. In het spotje sprong een koe zogezegd buiten beeld in een zwembad waardoor Mascini helemaal nat werd.
  • "Nou moe" - Guust Flater in de gelijknamige strip van André Franquin (De oorspronkelijke Franstalige uitspraak luidt: "M' enfin.")

O[bewerken]

  • "O krinkelende winkelende waterding met 't zwarte kabotseke aan." - Openingsregels van het gedicht, "Het Schrijverke" door Guido Gezelle uit diens dichtbundel "Kerkhofblommen" (1858).
  • "Oant Moarn" - Vaste afsluiting door SBS6 TV-weerman Piet Paulusma.
  • "Oesje!" - Chris Van den Durpel als Kamiel Spiessens.
  • "Ollekebolleke rebusolleke ollekebolleke knol." - Kinderlied
  • “O man van smarte met de doornenkroon” - Openingsregel van Albert Verwey's gedicht Christus aan het kruis” (1885).
  • "Omgevallen boekenkast." - Frank Van der Goes' omschrijving van Israël Querido's "Meditaties over literatuur en leven", in een recensie uit 1900.
  • "Ondanks alles geloof ik in de innerlijke goedheid van de mens." - Anne Frank in het laatste hoofdstuk van haar dagboek. Neergepend in 1944, pas gepubliceerd in 1947.
  • "Onder moeders paraplu." - Kinderlied
  • "Onnozel manneke!" - Luk Wyns als Vader Backeljau in de Familie Backeljau
  • "Oogjes dicht en snaveltjes toe" - Vaste afsluitzin van Meneer de Uil in De Fabeltjeskrant
  • "Op de prairiiiiie!" - Seksuele kreet in Schalkse Ruiters
  • "Oranje boven." - Nederlands royalistisch lied.
  • "Ozewiezewozewieze walla kristalla wis/Ozewiezewoze wieze wis wis wis." -Kinderlied

P[bewerken]

Q[bewerken]

R[bewerken]

  • "Rare jongens, die Romeinen." - Obelix in de strip Asterix. Hij past de uitdrukking ook toe op andere volkeren. De Nederlandse vertaling werd bedacht door Myrian Barenbrug. (In de oorspronkelijke Franstalige versie zegt hij: "Ils sont fous, ces Romains")
  • "Raymond kan het niet aan!" - De protestkreet van de Sint Lambertusvrienden tegen het beleid van Raymond, hun voorzitter, uit een sketch van In de Gloria.
  • "Reeds" - Dolf Brouwers als Sjef van Oekel (dit woord werd als stopwoord gebruikt en bestond ook in variaties als "pardon reeds" en "reeds alweer")
  • "Roepie roepie" - Toon Hermans als ornitholoog tijdens een van zijn conférences uit 1979
  • "Roept u maar!" - Willy Alfredo's zin waarmee hij vanaf 1935 op publiek verzoek live snelgedichten improviseerde.
  • "Rust nu maar uit - je hebt je strijd gestreden." - Openingsregels van Nel Benschops gedicht "In memoriam voor een vriend" (1973).
  • "Ruten ach(t)enne(g)entig" - Wim Opbrouck in een sketch van Alles kan beter waarin hij de West-Vlaamse versie van "Windows '98" uitlegt. (Vertaling uit het West-Vlaams: "Ruiten '98")

S[bewerken]

T[bewerken]

U[bewerken]

  • "U kijkt toch ook?" -Emiel Goelen in de trailers voor het Vlaamse consumentenprogramma "Op de koop toe" (1991-1997).
  • "Uche, uche, uche!" - Slogan die Robert Jasper Grootveld tijdens zijn happenings in de jaren '60 gebruikte. Hij imiteerde hierbij een rokershoest om tegen roken te protesteren. Gezien hij zelf roker was kwam deze ludieke actie erg bizar over, maar hij wilde hiermee protesteren tegen de hypocrisie van mensen die ergens tegen zijn en het uiteindelijk toch zelf doen.
  • "Uithuilen en opnieuw beginnen." - Refrein van een lied van Wim Kan uit zijn eindejaarsconférence uit 1960.
  • "Uug spele" - De Belgische voetbaltrainer Raymond Goethals' typische advies voor elke match. (Vertaling uit het Marols: "Hoog spelen")

V[bewerken]

W[bewerken]

  • "Wàààterverf!" - Het woord waarmee Wim Sonneveld als Willem Parel aangaf dat dingen niet veel voorstellen. Bijvoorbeeld: "De politiek is waterverf."
  • "Waar gaat het eigenlijk over, Thé?" - Inleidende, lijzig uitgesproken zin van Theo en Thea, waarmee in elke aflevering van het gelijknamige kinderprogramma (1985-1989) het onderwerp van die aflevering werd ingeleid
  • "Waar men gaat langs Vlaamse wegen, komt men geluk en schoonheid tegen." - Vlaamse dichtregels uit het lied "Onze Lieve Vrouw van Vlaanderen" (1910). Deze zin wordt vaak geparodieërd waarbij men de woorden "geluk" en "schoonheid" vervangt door andere begrippen.
  • "Waar moet je op letten?" - Van je AF snijden!" - Arjan Ederveen en Tosca Niterink in Kreatief met Kurk
  • "Waar werd oprechter trouw dan tussen man en vrouw ooit ter wereld gevonden?" - Joost van den Vondel in zijn toneelstuk Gijsbrecht van Aemstel (1637)
  • "Wat blijft komt nooit terug." -Gedicht van Jan Eijkelboom uit 1979
  • "Wat dacht je wat?"- Vaste uitroep in het cabaretprogramma Farce Majeure
  • "Wat er ook gebeurt: altijd blijven lachen." - Adriaan in Bassie en Adriaan
  • "Wat hebben we vandaag geleerd? Eén! (...) Twee! (...) Drie!" - De typische zin waarmee de Vlaamse kok Piet Huysentruyt elke aflevering van zijn kookprogramma SOS Piet afsluit. Hij vraagt hierbij aan de persoon die hij geholpen heeft om de drie dingen op te sommen die hij van hem heeft bijgeleerd tijdens de uitzending.
  • "Wat ruist er door het struikgewas?" - Toon Hermans tijdens één van zijn conférences in 1979. Hij speelde hierbij een zanger die nooit verder kwam dan deze regel en dan verwonderd nadacht wat er nu eigenlijk door dat struikgewas ruiste?
  • "Wat u en ons opviel in de media." - Jack Spijkerman in het programma Kopspijkers vlak voor het vertonen van veelal hilarische televisiefragmenten.
  • "Wazeggie?" - B2 in Bassie en Adriaan
  • "Wees kalm en rap een beetje" - Gerben Zonderland in de Friese jeugdserie De Kameleon.
  • "Wel alle penselen in een pot vernis!" - Tante Til in De Familie Knots.
  • "Werkelijk." - Stopwoord dat Bart De Pauw vaak gebruikte als hij de Man Van Melle speelde.
  • "Wie is de koning van Wezel?" - Zinnetje dat gebruikt wordt om in een echoput te roepen.
  • "Wie is van hout?"- Boektitel van Jan Foudraine (1971), die later een populaire uitdrukking werd.
  • "Wie werk zoekt, zal werk vinden. En wie niet werken wil, die komt op de koffie." Ed en Willem Bever uit de Fabeltjeskrant.
  • "Wien Neêrlands bloed door d' aderen vloeit, van vreemde smetten vrij." - Openingsregels uit Hendrik Tollens' gedicht "Volkslied" (1817).
  • "Wij zijn zo stoned als een garnaal." -Refrein uit de gelijknamige carnavalskrakerparodie door Van Kooten en De Bie uit 1976 (N.B.: de originele titel/tekst luidt Stoont als een garnaal)
  • "Willempie hoor je overal!" -Carnavalskraker van André van Duin (1976).
  • "Woeha!" - Kreet van verbazing of angst uit Suske en Wiske.
  • "Wordt het toch nog gezellig" - Dolf Brouwers als Sjef van Oekel.
  • "Wreed accident!" -Urbanus in een sketch waarin hij een kettingbotsing heeft veroorzaakt. (Vertaling: "Wreed ongeluk!")

X[bewerken]

Y[bewerken]

Z[bewerken]

  • "Zakdoek leggen. Niemand zeggen." -Rijmpje dat bij een kinderspelletje hoort. In Nederland zingt men eerder "zakdoekje" dan "zakdoek". In Engelstalige landen staat dit spel bekend als "Duck duck goose".
  • "Zal 't gaan, ja?!" - Jacques Vermeire als DDT in F.C. De Kampioenen
  • "Ze zijn zo lief, mijnheer." - Titel van Chris De Stoops boek over de vrouwenhandel (1992).
  • "Ze zullen hem niet temmen..." - Regel uit het Vlaamse volkslied; De Vlaamse Leeuw
  • "Zeg kwezelken wilde gij dansen?" -Kinderlied. In het Nederlands gaat de regel als volgt: "Zeg, kwezeltje, wil jij dansen?"
  • "...zeg ik u..." - Zinnetje dat Jos het debiele ei in de cartoons van Jeroom gebruikt om iets debiels dat hij net gezegd heeft kracht bij te zetten.
  • "Zeg dat Van Het Groenewoud het gezegd heeft!" - Regel uit Raymond van het Groenewouds lied "Meisjes".
  • “Zeg het met bloemen.” –Een vertaling van een in 1917 gelanceerde Amerikaanse reclameboodschap: “Say it with flowers”, gelanceerd door Henry Penn, voorzitter van de Amerikaanse bloemistenvereniging en Patrick O’ Keefe, leider van een reclamebureau.
  • "Zeg maar nee, dan krijg je er twee." - Bart de Graaff in een reclamespot voor chocoladekoekjes.
  • "Zeg ne kjir oe loat'est? -'Kè der gin gedag van." - De openingsregels van het nummer; Dommestik en levrancier door de West-Vlaamse hiphopgroep het Hof van commerce. (Vertaling: "Zeg eens hoe laat het is?" - "Ik zou het niet weten."). Deze regels waren eind jaren '90 bij de Vlaamse jeugd vrij populair.
  • "Zeg niet te gauw: "'t is weer een vrouw!" - Feministische slogan uit de jaren '60-'70.
  • "..., zei Pierlala, ha ha..." -De vaakst voorkomende regel in het volksliedje Pierlala (voor het eerst opgeschreven in 1675). Naargelang de situatie wordt er bijvoorbeeld gezongen: "'T is bon, zei Pierlala, ha ha, 't is bon, zei Pierlala."
  • "Zegt u nou zelf!" - Slotzin in veel taalbeschouwingen van Driek van Wissen.
  • "Zet die plaat af!" - De Vlaamse politicus Bart De Wever na zijn verkiezing tot burgemeester van Antwerpen op 14 oktober 2012 toen hij zijn overwinningstoespraak wou houden, maar de deejay van dienst maar verder bleef spelen. Na een poosje verloor hij zo zwaar zijn geduld dat hij hardop en in zijn Antwerps dialect eiste dat de muziek moest worden uitgezet. Hij had hierbij niet door dat iedereen deze boze opmerking had kunnen horen.
  • "Zever, gezever!" - Franky Loosveld in "Het eiland"
  • "Zie de maan schijnt door de bomen, makkers staakt uw wild geraas..." - Openingsregels van het gelijknamige Sinterklaasliedje, in 1843 door Jan Pieter Heye en Joannes Josephus Viotta geschreven en gecomponeerd.
  • "Zie ginds komt de stoomboot..." - Sinterklaasliedje, meestal het eerste lied dat wordt gezongen als hij weer het land aandoet. Het werd in 1850 door Jan Schenkman geschreven en gecomponeerd.
  • "Zij zijn groot en ik is klein, en dat is niet eerlijk." - Corry van der Linden als Calimero in de Nederlandstalige versie van de gelijknamige Italiaans/Japanse tekenfilmreeks. In de oorspronkelijke Italiaanse versie zegt het personage: " Tutti mi vogliono male perché sono piccolo e nero...".
  • "Zijn we er toch ingetuind." - Voetbalcommentator Herman Kuiphof op 7 juli 1974 toen Duitsland Nederland in de finale van het wereldkampioenschap voetbal versloeg.
  • "Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder" - Het refrein uit Ramses Shaffy's gelijknamige lied (1971).
  • "Zo mooi, zo blond en zo alleen." - Regel uit het gelijknamige lied van Jimmy Frey
  • "Zoef Zoef!" - Zoef de Haas in De Fabeltjeskrant
  • "Zoveel soorten van verdriet. Ik noem ze niet. Maar één, het afstand doen en scheiden. En niet het snijden doet zo'n pijn. Maar het afgesneden zijn." - Bekendste regels uit Vasalis' gedicht "Sotto Voce" (1954).
  • "Zwanst na ni hé" - Inwoner in een bruin volkscafé in de Antwerpse volkswijk De Seefhoek, ten tijde van een "Panorama"-televisieuitzending (1988) rond de opmars van extreemrechts. De man deed erg racistische uitspraken en gebruikte deze uitdrukking herhaaldelijk om elke kritiek op wat hij zei de kop in te drukken.

Lijst met stopwoorden in een andere taal, maar wel afkomstig uit België of Nederland[bewerken]

  • "Apparemment, les francophones ne sont pas en état intellectuel d'apprendre le néerlandais." ("Blijkbaar zijn de Franstaligen intellectueel niet in staat Nederlands te leren.)" - Yves Leterme in de Franse krant Libération op 17 augustus 2006, verwijzend naar de taalfaciliteiten in de Vlaamse rand rond Brussel. De uitspraak zorgde toen voor heel wat heisa in Wallonië.
  • “At your service.”- ("Tot uw dienst.") Politieke slogan , gelanceerd door Pim Fortuyn in 2002. Hij bracht hierbij een saluut.
  • "Ceci n'est pas une pipe" - ("Dit hier is geen pijp.") Uitspraak op een schilderij van de Belgische surrealistische schilder René Magritte, onder de afbeelding van een pijp. Vaak wordt ook bij andere voorwerpen ter verwijzing gezegd: "ceci n'est pas un(e)..."
  • "I'm a poor lonesome cowboy and I'm a long, long way from home..." - ("Ik ben een arme eenzame cowboy en ik ben ver, ver weg van huis.") Lucky Luke in de gelijknamige strip van Morris, telkens wanneer het verhaal afgelopen is.
  • "Il n' y a plus des Belges." - ("Er zijn geen Belgen meer.") -Uitspraak van politicus Jules Destrée in 1912 tegen Albert I. Wat hij werkelijk zei was: "Il y a des Flamands et des Wallons. Il n' y a pas des Belges." ("Er zijn Vlamingen en Walen. Er zijn geen Belgen.") (Zie ook lager bij "Sire, il n'y a pas des Belges")
  • "Je maintiendrai"- ("Ik zal handhaven") Nederlandse wapenspreuk.
  • "Je suis le ministre du milieu." - ("Ik ben de minister van de onderwereld.") - Taalkundig foutieve uitspraak die onterecht wordt toegeschreven aan de Nederlandse minister van milieu Irene Vorrink. Ze heeft dit namelijk nooit gezegd.
  • "Je veux de l'amour" - Titel van een lied gezongen door Raymond van het Groenewoud (1980), oorspronkelijk geschreven en gezongen in het Frans door de Canadese chansonnier Robert Charlebois.
  • "La Belgique de papa à vécu!"- ("Het unitaire België is achterhaald.") - Premier Gaston Eyskens op 18 februari 1970 na de eerste Belgische staatshervorming.
  • "Let the beast go!" - De Belgische premier Jean-Luc Dehaene in 1995 tijdens zijn bezoek aan de VS terwijl hij in cowboypak op een mechanische stier zat en een lasso smeet.
  • "Madame, ce ne sont que des gueux." -Advies van Karel van Berlaymont aan Margaretha van Parma in 1566 toen een groep edelen, waaronder de graaf Egmont haar een verzoekschrift indienden tegen de politiek van Filips II. Hij zou haar toen smalend gezegd hebben: "Mevrouw, het zijn maar bedelaars." Hiervan is het woord geus afgeleid.
  • "Mon dieu, ayez pitié de mon âme et de ton pauvre peuple." - ("Mijn God, heb medelijden met mijn ziel en Uw arme volk.") Laatste woorden toegeschreven aan Willem van Oranje toen die in 1584 door Balthasar Gerards vermoord werd.
  • "Ne me quitte pas." - ("Verlaat me niet.") Jacques Brels beroemdste lied (1959). De regel is met de jaren een eigen leven gaan leiden.
  • "Nuts!" - (Dichterlijke vertaling: "Vergeet het!") De legendarisch geworden uitspraak waarmee generaal Anthony McAuliffe in 1944 in Bastenaken/Bastogne, in de Ardennen, de Duitsers liet weten dat de Amerikanen zich niet zouden overgeven.
  • "Pour les Flamands la même chose" - ("Voor de Vlamingen hetzelfde") - Uitspraak waarmee de Franstalige hoge officieren hun bevelen zouden hebben gegeven aan de Vlaamstalige soldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog. In plaats van hun Franstalige bevelen naar het Nederlands te vertalen zouden zij telkens met deze uitspraak hebben afgesloten, waardoor veel Frans onkundige Vlamingen niet begrepen wat ze moesten doen.
  • "Si on me laisse faire!" - ("Als men mij laat begaan!") - Het antwoord van de Belgische onderzoeksrechter Michel Bourlet toen barones Marie-France Botte hem vroeg of alle schuldig verklaarde prominente figuren in de Zaak-Dutroux daadwerkelijk vervolgd zouden worden? Hij deed deze uitspraak tijdens een rechtstreekse tv-uitzending van de RTBF op 23 augustus 1996.
  • "Sire, il n' ya plus des Belges." - ("Sire, er zijn geen Belgen meer.") Gaston Eyskens in 1961, die Jules Destrées uitspraak uit 1912 tegen Albert I; "Il n' y a pas des Belges" ("Er zijn geen Belgen.") parafraseerde.
  • "Vive la République!" - ("Leve de republiek") - het Belgische communistische parlementslid Georges Glineur in 1950 tijdens de eedaflegging van koning Boudewijn. Een week later werd Julien Lahaut, een andere communistische volksvertegenwoordiger aan wie de uitroep ten onrechte werd toegeschreven, door koningsgezinde extremisten vermoord. In 1993 parafraseerde Jean-Pierre Van Rossem deze uitspraak, tijdens de eedaflegging van koning Albert II.
  • "Wo ist der Bahnhof?" -("Waar is het station?")- Van Kooten en De Bie als Gé en Arie Temmes in een legendarische televisieuitzending op 5 mei 1985. Arie beweerde tijdens de Tweede Wereldoorlog een patrouillewagen met Duitse soldaten te zijn tegengekomen, die hem vroeg "waar het station was?". Hij had hen dan de verkeerde richting opgestuurd ("Do ist der Bahnhof") en hechtte nogal veel belang aan zijn "verzetsdaad".