Wikipedia:Wikiproject/Verzetskranten/Beginnetjes/Veritas (verzetsblad, Delft)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Hieronder zie je een beginnetje (opzetje, stub) van een Wikipedia-artikel over een Nederlandse verzetskrant uit de Tweede Wereldoorlog.

Dit beginnetje is aangemaakt in het kader van het Wikiproject Verzetskranten.

De informatie in het beginnetje is rechtstreeks overgenomen uit het boek De ondergrondse pers 1940-1945 van Lydia Winkel, in zijn geheel als PDF te vinden op Wikimedia Commons.

Onderstaand beginnetje is nog niet rijp voor de hoofdnaamruimte van Wikipedia, je kunt helpen om het te controleren of aan te vullen tot een volwaardig artikel.

In de handleiding voor deelnemers aan het Wikiproject Verzetskranten lees je hoe dit werkt.

Andere beginnetjes van verzetskrantenartikelen vind je in Wikipedia:Wikiproject/Verzetskranten/Beginnetjes

Veritas
Plaats(en) van uitgave Delft
Verschijningsfrequentie Tot juni 1944 3 maal per week, tot maart 1945 4 maal per week, daarna dagelijks
Inhoud Nieuwsberichten
Reproductiemethode Gestencild
Oplage Tussen de 100 en 5000
Datum eerste uitgave 7 februari 1944
Datum laatste uitgave eind mei 1945
Taal Nederlands
Vervaardigers/redacteuren Ary Manger, Gerard H.W. Meeder, Tjeerd Onverwagt
Andere betrokkenen Bep van Barneveld, Wanda Soetekouw, Gert Molenaar (door toeval ontsnapt aan arrestatie op 30 augustus in de Botaniestraat 1), behoorde ook tot de vriendengroep De Community, Truus Manger-Molenaar (bracht regelmatig een stapel krantjes naar een adres in de Schoolstraat bij juffrouw ? ; vandaar werd het verder gedistribueerd), Truus kreeg de krantjes van Zwarte An (Annie (Stelten) - van der Drift), die de krantjes aan de Rotterdamseweg had getypt en gestencild. Wim Manger, behoorde ook tot de vriendengroep De Community, Daan Molenaar (geen familie, ook gearresteerd op 30 augustus in de Botaniestraat 1), Leen Eijgenraam, behoorde ook tot de vriendengroep De Community, [[Boon, Johannes Salomon den, *, Hof van Delft, Elisa Dorusstraat 21, 02-04-1912, zn. van Boon, Dirk den en Clazina Vonk, timmerman, †, Lübeck, Schlutup, 09-04-1945, aangifte: 07-03-1947, (157) ereveld Lübeck, rouwadver. in Varitas, mei 1945, kortstondige ziekte, Eliza Dorusstraat 21 ; gaf mogelijk financiele steun aan Veritas (bron tante Truus)]], Freek v.d. Zee, behoorde ook tot de vriendengroep De Community
Gerelateerde kranten De waarheid; 'al is de leugen nog zo snel, de waarbeid achterhaalt haar wel...' De koptelefoon 'Het nieuws'
Nr. in DOP van L.E. Winkel 913
Beschrijving in catalogus 401020924
Portaal  Portaalicoon   Media

Veritas was een verzetsblad uit de Tweede Wereldoorlog, dat vanaf 7 februari 1944 tot eind mei 1945 in Delft werd uitgegeven. Het blad verscheen tot juni 1944 drie maal per week, tot maart 1945 vier maal per week en daarna dagelijks in een oplage tussen de 100 en 5000 exemplaren. Het werd gestencild en de inhoud bestond voornamelijk uit nieuwsberichten.

Betrokken personen[bewerken | brontekst bewerken]

Eind 1943 werd te Delft door G.H.W. Meeder (schuilnaam G. Kempers) en A. Manger (schuilnaam A. Steensma) het Haagse nieuwsblad De waarheid; 'al is de leugen nog zo snel, de waarbeid achterhaalt haar wel...' verspreid. Daar de verschijningsfrequentie en het transport naar Delft veel te wensen overlieten, besloten zij zelf een blad uit te geven. In juni 1944 werd De koptelefoon in Veritas opgenomen; de vervaardiger, Tjeerd Onverwagt, werd de voornaamste technische medewerker van Veritas. Op verzoek van de heer Onverwagt heeft de 20 jarige Annie (Stelten)- van der Drift, bijgenaamd Zwarte An, de redactionele bijdragen getypt, gestencild en naar het distributieadres gebracht. Het typen gebeurde op een zolderkamertje in een woning aan de Rotterdamseweg, in de buurt van de lijmfabriek. Het was er in de winter erg koud. Op de fiets met soms tuinslangen als banden bracht zij de krantjes weg. Ze fietste een keer tussen een cordon SS-ers met de fietstassen vol krantjes. Een soldaat adviseerde haar er tussen uit te gaan. Gelukkig heeft ze daar naar geluisterd en heeft uiteindelijk de leeftijd van 90 jaar gehaald. Op 23 mei 2014 is zij overleden. Zwarte An vond het niet rechtvaardig dat zij slechts een afdruk van het Veritas glas in loodraam kreeg voor alle gevaar dat zij heeft gelopen. Tja....

Daarnaast waren Bep van Barneveld en Wanda Soetekouw [1] bij Veritas betrokken.

Op 30 augustus 1944 werden de redacteuren en vijf medewerkers gearresteerd doch wellicht wegens de angstpsychose der Duitsers op Dolle Dinsdag weer vrij gelaten. Geleidelijk werden de plaatselijke verspreiders van het Parool-Bulletin, het Haagse 'Het nieuws' en de opgerolde Gids medewerkers van Veritas en werden hun verspreidingsgebieden door Veritas overgenomen. Onder toezicht van de na de oorlog in het leven geroepen 'Stichting Veritas' werd de uitgave na de bevrijding als nieuwsblad voor Delft en omstreken voortgezet.

Gerelateerde kranten[bewerken | brontekst bewerken]

Inhoudelijke beschrijving[bewerken | brontekst bewerken]

  • het raadsel van hun vrijlating
  • overgang na de oorlog naar een stichtingvorm van Veritas
  • het verdwijnen van Veritas

Beschikbaar archiefmateriaal, voorlopig in bezit van de familie Meeder[bewerken | brontekst bewerken]

  • originele exemplaren van Veritas, doorlopend tot na de oorlog
  • enkele schoolschriftjes met de afgeluisterde berichten van radio Oranje
  • ordners gevuld met alle gegevens van de periode na de oorlog
  • een Glas in lood-raam, geschonken door de Delftse burgerij aan de redactie na de oorlog [in bezit van de familie Meeder]
Glas in lood-raam geschonken aan de redactie van Veritas door de Delftse burgerij na de oorlog versie 1



Categorie:Illegale pers in de Tweede Wereldoorlog