Willem Holleeder

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Willem Holleeder
Cor van Hout en Willem Holleeder (rechts) in 1987
Cor van Hout en Willem Holleeder (rechts) in 1987
Volledige naam Willem Frederik Holleeder
Bijnaam De Neus/Wimpie
Geboren 29 mei 1958
Amsterdam
Nationaliteit Nederlands
Veroordeeld voor onder andere ontvoering, drugshandel, afpersing en mishandeling
Straf 11 jaar (1987), 9 jaar (2007)
Opleiding mavo
Handlanger(s) Senol Tuna en Dino Soerel

Willem Frederik Holleeder (Amsterdam, 29 mei 1958), bijgenaamd De Neus wegens de omvang van zijn neus, is een Nederlands crimineel. Hij kreeg in 1983 bekendheid als een van de ontvoerders van biermagnaat Freddy Heineken en diens chauffeur Ab Doderer. Na het uitzitten van zijn gevangenisstraf heeft hij zich opgewerkt tot de top van de Amsterdamse misdaadwereld. Eind december 2007 werd hij tot negen jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens afpersing van vastgoedhandelaren.[1] Op 3 juli 2009 werd hij in hoger beroep opnieuw tot negen jaar cel veroordeeld.[2] Op 27 januari 2012 werd Holleeder na het uitzitten van twee derde van zijn straf (= zes jaar) op vrije voeten gesteld door Justitie.[3] Hij had afgezien van proefverlof en dat werd gecompenseerd met een iets eerdere vrijlating. Holleeder bleef echter nog wel verdachte in een aantal zaken, die verder onderzocht werden door het OM. In april 2013 werd hij opnieuw gearresteerd, ditmaal wegens bedreiging van Peter R. de Vries, maar korte tijd later weer op vrije voeten gesteld.[4]

Biografie[bewerken]

Holleeder groeide op in de Jordaan. Zijn vader Wim Holleeder was in de jaren vijftig profwielrenner en werkte jarenlang bij de firma Heineken, onder meer als privéchauffeur van Freddy Heineken. Hij werd ontslagen, werd alcoholist, en ondernam in 1990 een zelfmoordpoging. Ook oom Gerrit Holleeder was profwielrenner.[5]

Start criminele loopbaan[bewerken]

Met zijn kompanen Jan Boellaard, Frans Meijer en latere zwager Cor van Hout vormde Willem Holleeder al in de jaren zeventig een bende.[6] In de Amsterdamse Kinkerbuurt waren de tieners betrokken bij knokploegen die in opdracht van huiseigenaren en projectontwikkelaars krakers te lijf gingen. Volgens oud-commissaris van politie in Amsterdam Joop van Riessen was de bende in 1974 verantwoordelijk voor een spectaculaire gewapende overval op het Gemeentegirokantoor aan het Singel, waarbij onder meer gebruik werd gemaakt van een speedboot.[7] De tieners zouden bij meer zware overvallen betrokken zijn geweest. Op 18-jarige leeftijd bleken ze al over enorm veel geld te beschikken en reden ze reeds rond in dure auto's.[bron?]

De jonge criminelen richtten vervolgens het eigen aannemersbedrijf Epan B.V. op, waarmee ze handel in een aantal horecagelegenheden dreven. Na het faillissement hiervan belandden ze in de wereld van koppelbazen, waarbij in de bouw op illegale wijze arbeidskrachten worden geleverd. Later stortten ze zich op de huizenhandel.[8]

Ontvoering van Freddy Heineken[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ontvoering van Freddy Heineken voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Toen de zaken bergafwaarts gingen, besloten Holleeder en Van Hout het grootser aan te pakken: samen met Frans Meijer, Jan Boellaard en Martin Erkamps ontvoerden ze op 9 november 1983 de biermagnaat Freddy Heineken en diens chauffeur, Ab Doderer.

Ze maakten samen 35 miljoen gulden losgeld buit.[9] Hiervan werd 15 miljoen verdeeld: drie miljoen per persoon. De resterende 20 miljoen, die begraven was in het Zeisterbos, werd door de politie teruggevonden. Van de drie miljoen van Holleeder is maar een klein deel teruggevonden.[10]

Holleeder week met mededader Cor van Hout uit naar Frankrijk, waar ze werden gearresteerd (zie verblijf van Van Hout en Holleeder in Frankrijk). Terug in Nederland werd Holleeder hiervoor uiteindelijk tot elf jaar celstraf veroordeeld.[11]

Na de vrijlating[bewerken]

Na zijn vrijlating begaf Holleeder zich net als Van Hout naar verluidt weer in het criminele circuit. Hij zou zich bezig hebben gehouden met grootschalige drugshandel en afpersingspraktijken, maar Justitie kon hiervoor geen bewijs op tafel krijgen. Met Van Hout en vastgoedhandelaar Rob Grifhorst kocht Holleeder in 1994 de erotische nachtclub Casa Rosso op de Amsterdamse Wallen. Ook investeerde het drietal in Alkmaarse prostitutiepanden op de Achterdam. In 1996 raakten Holleeder en Van Hout gebrouilleerd. Holleeder ging in zee met zijn jeugdvrienden John Mieremet en Sam Klepper, die kort daarvoor Van Hout en Holleeder hadden proberen af te persen en vermoedelijk verantwoordelijk waren voor een mislukte aanslag op Van Hout, in maart van datzelfde jaar. In dezelfde periode werd ook Grifhorst aan de kant gezet en ging Holleeder in zee met financieel adviseur en vastgoedhandelaar Willem Endstra.

Afpersingen[bewerken]

Eind 2002 kwam Holleeder in het nieuws toen het maandblad Quote in haar decembernummer een foto afdrukte van Holleeder in gezelschap van Endstra. Deze foto was in september van dat jaar heimelijk genomen. Endstra, die werd beschouwd als de 'bankier' van de Nederlandse onderwereld, had eerder verklaard Holleeder nauwelijks te kennen. Volgens John Mieremet echter was Holleeder de sterke arm van Endstra.

Holleeder zou vanaf deze periode Endstra hebben afgeperst. Zo zou de vastgoedhandelaar meermalen in het Amsterdamse Bos zijn mishandeld om hem tot betalen te dwingen. Begin augustus 2005 werd bekend dat het Openbaar Ministerie in Amsterdam in juli huiszoeking had verricht in de woning van Holleeder te Wassenaar in het kader van het onderzoek naar de moord op Endstra. Ook in de woning van Holleeders vriendin, Maike Dijkhuis (dochter van vastgoedhandelaar Chris Dijkhuis), en in die van één van zijn financiële adviseurs werden huiszoekingen verricht.

Op 2 juli 2003 werd Holleeder gearresteerd op verdenking van verboden wapenbezit. Drie dagen later werd hij opnieuw aangehouden en werd zijn auto in beslag genomen. Deze zou een geheime bergruimte bevatten waarin een wapen zou zijn aangetroffen. De auto kreeg hij niet terug. In mei 2004 werd zijn rijbewijs ingenomen wegens een snelheidsovertreding. Holleeder vertelde tijdens de rechtszaak dat zijn leven in gevaar was, en dat hij 'wegens de doodsbedreiging geen chauffeur kon vinden'. De rechter stelde Holleeder op 5 juli van datzelfde jaar in het gelijk en gaf hem zijn rijbewijs terug.

Op 20 september 2004 werden twee leden van Hells Angels Holland geroyeerd, onder wie voorzitter Willem van Boxtel. Van Boxtel en Willem Pijpker zouden in opdracht van vastgoedhandelaar Willem Endstra een complot beraamd hebben om Holleeder te vermoorden. Ze weigerden die opdracht, maar moesten later - onder druk van Holleeder - de motorclub verlaten. Holleeder werd, samen met Angels-vicepresident Harry Stoeltie, ook wel de ware leider van de Hells Angels genoemd.[bron?]

Begin 2005 werd Holleeder genoemd als de man die voor twee miljoen euro een zakelijk geschil tussen Erik de Vlieger en een groep Israëlische vastgoedhandelaren had geregeld. Hij zou ook - samen met De Vlieger en Endstra - betrokken zijn geweest bij bedreiging en afpersing van een café-uitbater.

Arrestatie[bewerken]

In de nacht van 29 op 30 januari 2006 werd Holleeder op verdenking van afpersing en mishandeling van onroerendgoedhandelaren aangehouden. Een van de slachtoffers zou de in 2004 geliquideerde Endstra zijn geweest. Naast Holleeder hield de nationale recherche nog dertien andere verdachten aan. De arrestaties werden in Amsterdam, Haarlem, Voorburg en Zandvoort verricht. Het onderzoek richt zich op een netwerk van Nederlandse en Joegoslavische verdachten. Bij deze acties werden computers en enkele tassen in beslag genomen. De nationale recherche voerde het onderzoek uit in samenwerking met de recherche in Amsterdam en de FIOD-ECD. Ook de reeks liquidaties in het criminele circuit in Amsterdam in de afgelopen jaren was onderdeel van dat onderzoek, maar het OM benadrukte dat de aanhoudingen daar geen direct verband mee hielden.

Op 21 maart 2006 meldde het Amsterdamse dagblad Het Parool dat Willem Endstra uitgebreid zou hebben gesproken met de Criminele Inlichtingendienst van de Amsterdamse recherche. De krant had de hand gelegd op een 254 pagina's tellend dossier van uitgewerkte bandopnamen. Endstra zou in de 15 gesprekken van 20 maart 2003 tot en met 28 januari 2004 onder meer hebben verklaard dat Holleeder verantwoordelijk was voor 25 liquidaties, onder andere die op diens zwager Cor van Hout en op Sam Klepper, Jan Femer, George Plieger, Magdi Barsoun, Jules Jie en Gijs van Dam jr. Hij zou Endstra vaak van tevoren hebben verteld dat er weer een liquidatie ging plaatsvinden. Endstra zou zo in 2002 John Mieremet voor een op handen zijnde liquidatie hebben proberen te waarschuwen.

Holleeder zou volgens Endstra ook plannen hebben gehad zijn eigen zuster - getrouwd met Van Hout - en haar kinderen te laten ombrengen, om te voorkomen dat zij wraak zouden nemen voor de moord op Van Hout. Om eventuele verdenking van zich af te schuiven, had Holleeder destijds 250 duizend euro voor de met pracht en praal omgeven begrafenis van Van Hout betaald. Vervolgens pikte hij via zijn zuster een serie winstgevende prostitutiepanden van Van Hout in Alkmaar in.

Holleeder zou Endstra voor vele tientallen miljoenen euro's hebben afgeperst. De rechercheurs hadden Endstra herhaaldelijk gevraagd aangifte te doen, maar dat had Endstra steeds geweigerd, bang dat Holleeder voor een kleinigheidje zou worden vastgezet en na zijn vrijlating wraak zou nemen. Endstra maakte notities over zijn gesprekken met de rechercheurs bij de CIE. Die verdwenen in november 2003 bij een inbraak uit zijn woning in IJmuiden, en vervolgens maakte Holleeder duidelijk op de hoogte te zijn van de inhoud van deze aantekeningen.

Naast Endstra zou Holleeder ook nog de vastgoedhandelaren Erik de Vlieger en John Wijsmuller hebben afgeperst. De afpersingen zouden volgens een vast patroon zijn verlopen: Holleeder liet doorschemeren dat de betreffende handelaar gevaar liep, maar dat hij tegen een flinke betaling de zaak wel kon regelen. Vervolgens werd de persoon in kwestie afgeperst. In het geval van De Vlieger zou het om zes miljoen euro zijn gegaan.

Holleeder ging van 30 oktober tot 10 november 2006 in hongerstaking, om zo te protesteren tegen het in zijn ogen te strenge regime in de EBI in Vught. Zo was hij van zijn advocaat, Bram Moszkowicz, gescheiden door een glazen wand tijdens hun besprekingen over de verdediging.[12] Sinds 10 november mocht hij zonder glazen wand met zijn advocaat spreken.

Moszkowicz maakte op 19 februari 2007 bekend dat hij Holleeder niet langer zou verdedigen.[13] Jan-Hein Kuijpers werd de nieuwe advocaat van Holleeder, met assistentie van Chrisje Zuur.

'Proces van de eeuw'[bewerken]

Op maandag 2 april 2007 begon de strafzaak tegen Willem Holleeder in de extra beveiligde rechtbank De Bunker in Amsterdam Nieuw-West. Dit proces werd in de media wel het Proces van de eeuw genoemd.[14][15][16] In de nacht voor het proces werd er een aanslag gepleegd op deze rechtbank: rond 3:00 uur.[17] De rechtszaak ging ondanks die explosies gewoon dezelfde dag door met enige uren vertraging, maar werd verplaatst naar het gebouw van Rechtbank Amsterdam, en het proces begon met de bezwaren van twee vrouwelijke verdachten tegen de dagvaarding: Holleeders ex-vriendin Maike Dijkhuis en Orminda Soerel (de zus van de in 2010 gearresteerde Dino Soerel, een vermeend handlanger van Holleeder). De twee vrouwen worden verdacht van witwassen en deelname aan een criminele organisatie. De bezwaren van deze twee vrouwelijke verdachten werden diezelfde dag nog door de rechtbank afgewezen, waarna ze ook in het proces tegen Holleeder betrokken werden. Naar aanleiding van informatie uit het proces tegen Holleeder werd er 3 april 2007 een verdachte gearresteerd in verband met de liquidatie van Kees Houtman.

Het proces tegen Holleeder werd een dag na de aanslag op de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam al weer voortgezet in De Bunker. Holleeders advocaat, Kuijpers, gaf op de zitting van donderdag 5 april aan dat zijn cliënt tekenen van uitputting vertoonde en dat zijn behandeling grensde aan marteling. Men liet op die dag ook fragmenten horen van de Endstra-tapes. Het was iedere aanwezige verboden dit naar buiten te brengen en commercieel te gebruiken. Diezelfde dag wees de rechter het verzoek om anonieme getuigen te horen af. Verder werd Holleeder die dag onwel in de rechtszaal, waarna het proces wel werd voortgezet.

Op maandag 9 april, tweede paasdag, werd Holleeder opgenomen in het LUMC. Hij lag op de intensive care en moest met spoed geopereerd worden: hij had lekkende hartkleppen en een nierkwaal. Op 10 april besloot de rechtbank het proces voor onbepaalde tijd uit te stellen in verband met de verslechterde gezondheidstoestand van Holleeder. Het was namelijk van belang dat hij – net als elke andere verdachte – het recht had zijn eigen proces bij te wonen. Verder zou Holleeder last hebben van een psychose, volgens zijn raadsman Kuijpers. Op 12 april werd hij aan zijn hart geopereerd. Daarna onderging hij zijn revalidatie in het gevangenisziekenhuis van Scheveningen. Uiteindelijk besloot de rechtbank op 7 mei dat het proces tegen Holleeder verder werd uitgesteld tot september 2007.[18]

De rechtszaak ging, met in totaal ruim twee maanden vertraging, op 9 juli van start met de pro-forma zitting.[19] Tijdens de zitting voor de rechtbank in Haarlem liet advocaat Kuijpers weten dat het herstel van Holleeder voorspoedig verliep. Hij was bij de inhoudelijke behandeling vanaf 10 september weer aanwezig. Een helikopter hield het transport van Holleeder naar de bunker vanuit de lucht in de gaten. Tijdens het proces droeg Holleeder een 'wit zendertje' waarmee zijn lichamelijke conditie constant in de gaten gehouden werd.[20]

Op 9 oktober werd het lichaam van de kroongetuige in het proces, ex-advocaat Bram Zeegers, dood aangetroffen in zijn woning in Amsterdam.[21] Zeegers, die bevriend was met Willem Endstra, zou "onder verdachte omstandigheden" zijn omgekomen. Later bleek het om een overdosis ecstasy te gaan. De vriendin van Zeegers kende Holleeder ook en heeft zich mogelijk op verzoek van Holleeder aan Zeegers opgedrongen.[22]

Op 5 november 2007 werd Holleeder opnieuw met spoed opgenomen in het LUMC, nadat hij opnieuw onwel geworden was, en verbleef een dag later in het gevangenisziekenhuis in Scheveningen.[23]

Op 12 november 2007 eiste het OM 12 jaar cel tegen Holleeder.

Veroordeling en hoger beroep[bewerken]

Op 21 december 2007 veroordeelde de rechtbank hem tot een gevangenisstraf van negen jaar, met aftrek van het voorarrest. Op 3 juli 2009 deed het hof van Amsterdam uitspraak in het hoger beroep.[2] Holleeder werd opnieuw tot negen jaar gevangenisstraf veroordeeld. Het gerechtshof vond hem schuldig aan afpersing van de twee doodgeschoten zakenlieden Willem Endstra en Kees Houtman. Ook de afpersing van vastgoedhandelaar Rolf Friedlander en de deelname van Holleeder aan een criminele organisatie achtte het Hof bewezen. Holleeder ging tegen het arrest in cassatie, maar de Hoge Raad verwierp dit beroep op 12 oktober 2010. Hiermee werd zijn veroordeling definitief.[24] Op 27 januari 2012, na het uitzitten van 2/3 van zijn straftijd, kwam hij vrij.[25]

Periode na de gevangenis[bewerken]

Van september 2012 tot 7 maart 2013 schreef Holleeder een wekelijkse column voor Nieuwe Revu.[26][27] In september 2012 was Holleeder te gast in de radioshow van Ruud de Wild op Radio 538. Rapper Lange Frans wijdde in deze zelfde periode een nummer aan hem, getiteld Willem is terug, dat hij samen met Holleeder opnam.[28] Op 3 oktober 2012 werd bekend dat Holleeder ook te gast zou zijn bij College Tour.[29] Holleeder zou hiervoor door meerdere Nederlandse media zijn benaderd: "'Ik vind het belachelijk. De hele commotie begrijp ik eigenlijk niet', zei Holleeder in het programma. Hij merkte op dat iedereen die kritiek leverde hem ook gevraagd had voor een interview. 'Er is niemand die het niet gevraagd heeft.'"[30] Zijn plotselinge populariteit in de media leverde Holleeder de ietwat gekscherende bijnaam knuffelcrimineel op, dat tevens als een nieuw woord in het Nederlands beschouwd werd.[31]

Op 13 december 2014 werd Holleeder opnieuw gearresteerd: het OM meldde dat hij werd verdacht van betrokkenheid bij de liquidatie van voornoemde Houtman en Thomas van der Bijl.[32] Op 25 maart 2015 begon het nieuwe proces tegen Holleeder. Twee zussen en de weduwe van Sam Klepper bleken al in 2013 bij de politie belastende verklaringen tegen Holleeder te hebben afgelegd. Begin juli 2015 verklaarde Holleeders zus Astrid tegenover het Openbaar Ministerie dat haar broer na zijn vrijlating in 2014 plannen had om acht mensen te liquideren, onder wie zijn andere zus Sonja en Peter R. de Vries.[33]

Trivia[bewerken]

  • Ter ere van hun vrijlating in 1992 na een gevangenisstraf voor de betrokkenheid bij de Heineken-ontvoering werden Holleeder en Van Hout door vastgoedhandelaar en vriend Rob Grifhorst onthaald met een feest in het Marriott Hotel. Bij binnenkomst van het tweetal speelde het aanwezige orkest de reclamemelodie van Heerlijk, helder, Heineken.
  • Op 18 juli 2006, vlak voor het grote proces waarin hem afpersing, wapenbezit en moord ten laste werd gelegd, werd Holleeder ook al veroordeeld tot een boete van tweehonderdvijftig euro wegens het negeren van een rood verkeerslicht op 13 januari 2005. Met zijn BMW had hij een meisje op een scooter geraakt, dat daardoor lichtgewond raakte.
  • Willem Holleeder verloor het kort geding om de bioscoopfilm De Heineken Ontvoering te verbieden.
  • De rechtbank bepaalde op 13 juli 2012 dat Holleeder een bedrag van circa 17,9 miljoen euro moest terugbetalen aan de Staat; Holleeder ging tegen deze uitspraak in hoger beroep.[34]
  • Bekend is het beeld van Willem Holleeder op een Vespa-scooter.
  • Willem Holleeder was in februari 2013 medeoprichter van de motorclub No Surrender MC. Hij was vice-president van de Amsterdamse afdeling.[35]
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Holleeder veroordeeld tot negen jaar voor afpersingen (op web.archive.org), rechtspraak.nl, 21 december 2007
  2. a b Holleeder krijgt ook van hof 9 jaar, NRC Handelsblad, 3 juli 2009
  3. Holleeder vrijgelaten, NU.nl, 27 januari 2012
  4. Holleeder vrij na verhoor om bedreiging De Vries, NU.nl, 27 april 2013
  5. De Burgerlijke Stand van 13 april
  6. De criminele carrière van Holleeder, tijdslijn in NRC Handelsblad
  7. Aan de wieg van een criminele carrière, Netwerk, 14 juli 2006
  8. Willem Holleeder: invloedrijk crimineel, NOS, 18 juli 2006 (via web.archive.org)
  9. Circa 16 miljoen euro.
  10. nrc - Graven naar de miljoenen van Freddy Heinken
  11. Heineken-ontvoerders: 11 jaar, Limburgsch Dagblad, 20 februari 1987
  12. Willem Holleeder in hongerstaking, De Telegraaf, 31 oktober 2006 (via web.archive.org)
  13. Moszkowicz treedt terug, Het Parool, 19 februari 2007 (via web.archive.org)
  14. Kennislink Communicatiewetenschap: Holleeder, de slechterik
  15. EenVandaag: Holleeder proces bijna ten einde
  16. Trouw.nl: Proces van de eeuw
  17. Rechtbank Osdorp getroffen door explosies, NU.nl, 2 april 2007
  18. Proces-Holleeder aangehouden tot september, NU.nl, 7 mei 2007
  19. Procedurele zitting zaak-Holleeder, Sp!ts, 9 juli 2007 (via web.archive.org)
  20. Eenvandaag: Proces Holleeder hervat
  21. Kroongetuige tegen Holleeder dood, NOS, 9 oktober 2007
  22. Beschermde Bram Zeegers zou 'verdwijnen', door Gerard Leistra, Elsevier, 8 oktober 2008
  23. Holleeder opnieuw in ziekenhuis, NU.nl, 6 november 2007
  24. Hoge Raad verwerpt cassatieberoep Holleeder, NU.nl, 12 oktober 2010
  25. Holleeder vandaag vrijgelaten, NOS, 27 januari 2012
  26. Holleeder in gesprek met Nieuwe Revu over column, Joop.nl, 24 juli 2012
  27. Nieuwe Revu stopt met columns Willem Holleeder, Het Parool, 20 februari 2013
  28. Willem is terug, zo heet plaat Holleeder en Lange Frans, Algemeen Dagblad, 5 septmeber 2012
  29. Crimineel Willem Holleeder te gast bij College Tour, Elsevier, 3 oktober 2012
  30. Holleeder vond vertrek Moszkowicz 'harde klap', NU.nl, 12 oktober 2012
  31. knuffelcrimineel, inl.nl
  32. Willem Holleeder gearresteerd, de Volkskrant, 13 december 2014
  33. 'Acht namen op dodenlijst Willem Holleeder', NOS, 3 juli 2015
  34. Holleeder moet bijna 18 miljoen terugbetalen, NU.nl, 13 juli 2012
  35. Holleeder start motorclub op, NOS, 25 februari 2013
Wikiquote Wikiquote heeft een collectie citaten gerelateerd aan Willem Holleeder.