Willem Vliegen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Willem Vliegen
Willem Vliegen. Tekening van Albert Hahn sr.
Willem Vliegen. Tekening van Albert Hahn sr.
Algemene informatie
Volledige naam Wilhelmus Hubertus (Willem) Vliegen
Geboren Gulpen, 20 november 1862
Overleden Bloemendaal, 29 juni 1947
Partij SDB, SDAP, PvdA
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Nederland
Aankondiging van Vliegen als spreker op een SDB-bijeenkomst in Amsterdam

Wilhelmus Hubertus (Willem) Vliegen (Gulpen, 20 november 1862 - Bloemendaal, 29 juni 1947) was een Nederlands journalist en politicus.

Levensloop[bewerken]

Vliegen geldt als één van de grote voormannen van de sociaaldemocraten in de eerste helft van de twintigste eeuw. Vliegen was typograaf en propagandist in Limburg en werd later redacteur van Het Volk. Als politicus was hij een pragmatisch reformist en in 1913 daarom voorstander van regeringsdeelname van de SDAP. Hij keerde zich in 1918 ook tegen Troelstra's revolutiepoging. Naast Eerste- en Tweede Kamerlid en partijvoorzitter was Vliegen tevens wethouder in de gemeente Amsterdam. Hij was eenvoudige arbeider, die zich door zelfstudie opwerkte tot een welsprekende afgevaardigde die goed gedocumenteerde betogen hield. Daarnaast werd hij de geschiedschrijver van de vooroorlogse sociaaldemocratie.

Als jonge man in Maastricht redigeerde Vliegen het blad De Volkstribuun waarin hij een recept afdrukte voor het maken van dynamiet. Hij bood ook revolvers en patronen te koop en wekte socialistische meisjes op hun vrijers met Sinterklaas te verrassen met een vernikkelde of geëmailleerde revolver met een doos patronen.

In de Tweede Kamer hield Vliegen zich met name bezig met arbeid, volksgezondheid, financiën, koloniën en binnenlandse zaken. Hij diende in 1913 een initiatiefvoorstel in over verlenging van de openstelling van stembureaus; dit voorstel werd door de Tweede Kamer verworpen. In 1925 interpelleerde hij minister Colijn over de afgraving van de Sint-Pietersberg in de gemeente Maastricht. In 1926 was hij de voornaamste woordvoerder van de voorstanders in zijn fractie van het Verdrag met België. In 1933 interpelleerde hij minister Deckers over diens order waardoor militaire ambtenaren der land- en zeemacht werd verboden aangesloten te zijn of steun te verlenen aan sociaaldemocratische verenigingen. In 1934 interpelleerde hij minister Van Schaik over de uitzetting op last van de burgemeester van Laren (NH) van vier Duitsers naar Duitsland en de toepassing van de Vreemdelingenwet daarbij.

Vliegen leidde op 26 augustus 1894 de oprichtingsvergadering van de SDAP en in 1909 het SDAP-congres in Deventer waar de linkse oppositie onder leiding van Wijnkoop zich afscheidde van de partij. Uit die afscheiding ontstond later de CPN. Als medeoprichter van de SDAP mocht hij in 1946 bij de opheffing van de partij de 'lijkrede' uitspreken. Aanvankelijk vereerde Vliegen de anarchistenleider Ferdinand Domela Nieuwenhuis en noemde daarom zijn oudste zoon Ferdinand.

Overzicht loopbaan[bewerken]

Beeld van Vliegen (door Jack Poell) in Maastricht

Partijlidmaatschappen[bewerken]

Overzicht partijpolitieke functies[bewerken]

Nevenfuncties[bewerken]

Gedelegeerde commissies[bewerken]

  • Lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1923 tot januari 1924 (voorzitter vijfde afdeling)
  • Lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1925 tot april 1925 (voorzitter derde afdeling)
  • Lid Huishoudelijke Commissie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van december 1926 tot 8 juni 1937

Woonplaatsen en adressen[bewerken]

Ridderorde[bewerken]

Publicaties[bewerken]

  • De dageraad der volksbevrijding. Schetsen en tafereelen uit de socialistische beweging in Nederland (1905), 2 delen
  • Die onze kracht ontwaken deed. Geschiedenis der Sociaaldemocratische Arbeiderspartij in Nederland gedurende de eerste 25 jaren van haar bestaan (1924-1938), drie delen
  • Kapitalisme in Nederland
  • Oorsprong, geschiedenis en hedendaagse stand van de socialistische beweging

Bibliografie[bewerken]

  • D. Hans, W.H. Vliegen, in: Parlementsfilm (1927)
  • A.A. de Jonge, Vliegen, Wilhelmus Hubertus (1862-1947), in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 620
  • A.F. Mellink, Vliegen, Wilhelmus Hubertus, in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel I, 141
  • A.F. Mellink, W.H. Vliegen, politikus-geschiedschrijver, in: Vijfde jaarbroek voor de geschiedenis van socialisme en arbeidersbeweging in Nederland" (1981)
  • J. Perry, De voorman. Een biografie van Willem Hubert Vliegen (1994)
  • P. Hofland, Leden van de raad. De Amsterdamse gemeenteraad 1814-1941
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)