Winsum (dorp in Groningen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Winsum (Winsum))
Ga naar: navigatie, zoeken
Winsum
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Winsum (dorp in Groningen)
Winsum (dorp in Groningen)
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Gemeente Vlag Winsum Winsum
Coördinaten 53° 20′ NB, 6° 31′ OL
Algemeen
Inwoners (2011) 14.051 (gemeente)
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Winsum (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) (Gronings: Wìnzum) is een dorp in Noord-Nederland, in de provincie Groningen. Het is de hoofdplaats van de gemeente Winsum. In 2006 telde het dorp 7.690 inwoners. Winsum in Groningen moet niet worden verward met Winsum in de provincie Friesland.

Het dorp bezit drie wierden, die van Winsum zelf, Bellingeweer en Obergum.

Obergum wordt soms nog als een apart dorp gezien, omdat het aan de overkant van het Winsumerdiep ligt. Het heeft er ook mee te maken dat het dorp twee hoofdstraten heeft, de Hoofdstraat-W (W is van Winsum) en de Hoofdstraat-O (O is van Obergum), soms abusievelijk West en Oost genoemd. De beide kernen vormen samen sinds 1982 een beschermd dorpsgezicht.

Winsum en Obergum zijn van oorsprong verbonden via een stenen boogbrug, De Boog genaamd en een hoogholtje (een hoge voetbrug), de Jeneverbrug. De brug dankt zijn naam aan het drukke verkeer erover. De inwoners van Obergum gebruikten de brug om in Winsum naar het café te gaan, die van Winsum gingen naar Obergum voor hun borrel, drinken in je eigen dorp deed je niet, over de brug, dat was wat anders.

Winsum bezit een kerk, de Torenkerk (naam gegeven in 2004), waarvan de trap naar de toren aan de buitenkant is gelegen.

Het dorp bezit ook nog twee achtkante stellingmolens. De oudste is De Vriendschap in 1801 als pelmolen in gebruik genomen en halverwege de 20e eeuw als korenmolen omgebouwd. Iets meer richting de dorpskern vlak bij het dorpsplein staat op de molenberg de uit 1851 daterende koren- en pelmolen De Ster. Beide molens zijn recentelijk gerestaureerd en draaien zeer regelmatig dankzij enkele vrijwillige molenaars.

Het Pieterpad loopt door zowel Obergum als door Winsum.

Geschiedenis[bewerken]

De Hunze liep vroeger langs Winsum. Doordat de Fivel langzaam maar zeker steeds verder verzandde werd de handelsroute via de Hunze steeds belangrijker. Als gevolg daarvan zal al in de vroege middeleeuwen Winsum een handelsnederzetting geweest zijn. Dat blijkt ook uit een oorkonde uit 1057 waarbij de Duitse koning Hendrik IV onder regentschap van zijn moeder de grafelijke rechten over de gouwen Hunsingo en Fivelingo aan de aartsbisschop van Hamburg schenkt, met daarbij onder andere het recht een markt te stichten in Winsum en het recht om munten te slaan. Van enige daadwerkelijke macht van de bisschop is overigens niets bekend. Dat er echter daadwerkelijk Winsumer munten in deze tijd zijn geslagen, blijkt uit vondsten in het Oostzeegebied. Ondanks het oude markt- en muntrecht heeft Winsum, mede dankzij de dominante positie van Groningen, zich echter niet ontwikkeld tot stad.

In 1276 werd in het dorp een klooster door de dominicanen gesticht. Hoewel het in vergelijking met Aduard een betrekkelijk bescheiden vestiging was, heeft het in de zestiende eeuw dienstgedaan als vergaderplaats voor de Staten van de Ommelanden. Na de Reductie van Groningen in 1594 werd het klooster gesloten. Er resteert niets meer van, zelfs de precieze locatie is niet meer bekend.

Op 25 juli 1980 vond er een treinramp bij Winsum plaats, waarbij twee treinen op elkaar botsten. Er vielen daarbij negen doden en tientallen gewonden. In 2005 werd ter gelegenheid van de herdenking van 25 jaar na de treinramp een monument onthuld door de voormalig burgemeester van Winsum, mr. H.J. Bruins Slot.

Op 14 oktober 2014 heeft er weer een dodelijk trein ongeluk plaatsgevonden bij de onbewaakte spoorwegovergang Voslaan. Daarna zijn er veel gesprekken geweest omdat mensen het een gevaarlijk punt vinden.

Op 18 november 2016 vond er een ongeluk plaats in Winsum bij een onbewaakte spoorwegovergang toen een Arriva-trein tegen een melkwagen botste en ontspoorde. Er vielen achttien gewonden.

Monumenten[bewerken]

Sport en vrije tijd[bewerken]

Voetbal
Korfbal
  • DWA (De Witte Anjer)
Hockey
Tennis
Atletiek
Hardlopen
Volleybal
Tafeltennisclub
Scouting
Wielrennen

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Beluister

(info)