Winterreise (Schubert)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Begin van het eerste lied, Gute Nacht

Winterreise (Winterreis) is een cyclus van 24 liederen van Franz Schubert (op. 89, D. 911). De eerste "Abtheilung" van twaalf liederen werd voltooid in februari 1827, de tweede met de overige twaalf in oktober van dat jaar.

Het zijn 24 getoonzette gedichten van Wilhelm Müller voor zangstem en piano. Het verhaal lijkt betrekkelijk eenvoudig. Een jonge man wordt afgewezen en gaat daarop op reis. In het 24e lied ontmoet hij de Leiermann, de speelman met de draailier, een verpersoonlijking van de dood. In zijn boek Willst zu meinen Liedern deine Leier drehn? maakt de Duitse componist Wolfgang Hufschmidt een uitgebreide muzikaal-semantische analyse. Volgens hem zit de Winterreise in feite vol politiek-maatschappelijke kritiek. In feite symboliseert de winterreis de zoektocht van de mens naar zichzelf.

Ook historicus en zanger Ian Bostridge plaatste in zijn boek Winterreise (Amsterdam, 2016) de cyclus in een politiek-maatschappelijk kader. Elke liedtekst heeft hij voorzien van een cultuur-historische beschouwing en een korte musicologische kanttekening vanuit de eigen uitvoeringspraktijk.[1]

Bewerking[bewerken]

In 1993 werd een bewerking van deze cyclus gemaakt door Hans Zender voor tenor en klein orkest: Winterreise, eine komponierte Interpretation. De dove acteur Horst Dittrich vertaalde de tekst van de liederencyclus in 2007 in de Oostenrijkse gebarentaal en nam hem in de jaren 2008 en 2009, in Wenen, Salzburg en Villach in een productie van ARBOS - Vereniging voor muziek en theater met pianist Gert Hecher en bariton Rupert Bergmann, gefilmd door Olgierd Koczorowski (PZG Szczecin, 2009). Jan Rot maakte een zogenaamde hertaling in het Nederlands van de liederen onder de titel Winterreis, opgenomen in 2001 door bariton Maarten Koningsberger en pianist Roger Braun.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Wikisource Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Winterreise (Duitse tekst met Nederlandse berijmde metrische vertaling van August Agasi) op Wikisource
Wikisource Meer bronnen die bij dit onderwerp horen, kan men vinden op de pagina Die Winterreise op de Duitstalige Wikisource