Zaans Museum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zaans Museum
Zaans Museum - Entree
Zaans Museum - Entree
Locatie Zaandam, Noord-Holland,
Nederland
Opgericht 1994
Personen
Directeur Jan Hovers [1]
Conservator Hester Wandel
Lid van OAM, ICOM, Museumvereniging
Website
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Het Zaans Museum is een cultuurhistorisch museum op de Zaanse Schans in de Nederlandse gemeente Zaanstad. Het museum is opgericht in 1998 en toont cultuurhistorische en streekgebonden collecties over de woon- en industriële cultuur van de Zaanstreek. Naast het hoofdgebouw heeft het museum drie locaties met levende geschiedenis op de Zaanse Schans: de Kuiperij, het Jisperhuisje en Wevershuis. Een andere dependance van het Zaans Museum is het Czaar Peterhuisje in het centrum van Zaandam.

Gebouw[bewerken]

Het Zaans Museum is gevestigd in een modern gebouw van 16.500 m³ ontworpen door architect Cor van Hillo. In 2001 kreeg het museum een vermelding bij de uitreiking van de jaarlijkse European Museum of the Year Award. De jury prees vooral de eigentijdse en open architectuur van het gebouw, de situering van het gebouw ten opzichte van de historische reconstructie op de Zaanse Schans en de educatieve programma's en de presentatie van de vaste collectie. Het lichtontwerp in de presentatie won daarnaast twee prijzen: de Award of Merit van de Edison Award 2000 en de International Illumination Design Award 2001.

Collectie[bewerken]

De collectie is voortgekomen uit de Zaanlandse Oudheidkundige Verzameling van Jacob Honig Janszoon Junior.[2] Het museum bevat cultuurhistorische en streekgebonden collecties over woon- en industriële cultuur. Het museum heeft twee deelcollecties, wooncultuur en industriële cultuur. Binnen de collectie wooncultuur toont het museum streekdracht, Zaans beschilderd meubilair en gebruiksvoorwerpen uit Zaanse woonhuizen. De industriële collectie omvat erfgoed afkomstig van grote Zaanse bedrijven als Bruynzeel, Honig, Albert Heijn en Lassie. Het museum is sinds 11 maart 2009 uitgebreid met een nieuwe vleugel, de Verkade Experience. In deze vleugel wordt de bedrijfscollectie van Verkade getoond. In 2015 verwierf het museum een schilderij van de Franse impressionist Claude Monet uit zijn Zaanse periode (4 juni - 8 oktober 1871), getiteld De Voorzaan en de Westerhem.

Locaties[bewerken]

Wevershuis[bewerken]

Het 18e eeuwse weverhuis is afkomstig uit Assendelft en in 2016 overgeplaatst.[3] In het Wevershuis staat de ambacht van het zeildoek weven in de negentiende eeuw centraal. In de achttiende eeuw woonden er twee gezinnen en stonden er vijf weefgetouwen. De huidige expositie toont de woonsituatie van één gezin met twee weefgetouwen. Het Wevershuis heeft tot het begin van de twintigste eeuw dienstgedaan als thuisweverij. Het huis stond destijds aan de Dorpsstraat te Assendelft. In 2015 is het huis op de Zaanse Schans heropgebouwd.

Kuiperij[bewerken]

Kuiperij

In de Kuiperij staat de ambacht van het kuipen omstreeks 1960 centraal. Het interieur van de kuiperij is afkomstig van kuiperij en vatenhandel S.R. Tiemstra en Zonen uit Oostzanerwerf. Bij zijn overlijden droeg de laatste kuiper, Jaap Tiemstra, de kuiperij en inboedel in 1999 in zijn geheel over aan het Zaans Museum die het in 2011 plaatste op de Zaanse Schans.[4] De gekuipte vaten deden dienst als verpakkingsmateriaal voor boter, melk, azijn, olie, vis, vruchten, groenten, jenever, rum en alle soorten bieren en wijnen.

Jisperhuisje[bewerken]

In het Jisperhuisje, een vissershuis uit Jisp, toont het Zaans Museum het leven van een vissersvrouw van voor de industriële revolutie (halverwege de negentiende eeuw). Kinderen en volwassenen kunnen hier een stap terug in de tijd zetten door zich te hullen in Zaanse klederdracht uit de desbetreffende periode. Het huisje is een replica, het origineel dateert uit 1860 en is te zien in het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen.

Honig Breethuis[bewerken]

Een deel van de collectie van het Zaans Museum is in het Honig Breethuis te zien. In het Honig Breethuis kunnen bezoekers ervaren hoe een Zaanse koopmansfamilie van papiermakers woonde en leefde anno 1830. Het museum ligt aan de Lagedijk in Zaandijk.

Czaar Peterhuisje[bewerken]

Het Czaar Peterhuisje, in het centrum van Zaandam, is een van de oudste houten huisjes van Nederland. Het werd in 1632 als arbeidershuisje gebouwd van oud scheepshout. In dit huisje logeerde de Russische tsaar Peter de Grote toen hij in 1697 het vak van scheepstimmerman kwam leren. Om het huisje te beschermen, is er in 1823 een omhulsel omheen gebouwd. De huidige stenen ombouw dateert van 1895. Veel mensen, waaronder Russische tsaren, Nederlandse vorsten en zelfs Napoleon, brachten een bezoek aan het Czaar Peterhuisje. De talloze namen, die in de ramen en houten wanden geschreven en gekerfd staan, herinneren daar nog steeds aan. Het Czaar Peterhuisje is een dependance van het Zaans Museum.

Externe link[bewerken]