Beluister (info)

Zeewolde

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zeewolde
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Locatie van de gemeente Zeewolde (gemeentegrenzen CBS 2016)
Situering
Provincie Vlag Flevoland Flevoland
Coördinaten 52° 20′ NB, 5° 32′ OL
Algemeen
Oppervlakte 268,86 km²
- land 247,23 km²
- water 21,63 km²
Inwoners
(31 januari 2022)
23.417?
(95 inw./km²)
Bestuurscentrum Zeewolde
Belangrijke verkeersaders N302 N305
Politiek
Burgemeester (lijst) Gerrit Jan Gorter
Bestuur Leefbaar Zeewolde
ChristenUnie
Zetels
Leefbaar Zeewolde
ChristenUnie
VVD
CDA
Actief Zeewolde
D66
19
10
4
2
1
1
1
Economie
Gemiddeld inkomen (2012) € 39.200 per huishouden
Gem. WOZ-waarde (2014) € 254.000
WW-uitkeringen (2014) 39 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 3890-3899
Netnummer(s) 036
CBS-code 0050
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 10012
Website www.zeewolde.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Zeewolde
Bevolkingspiramide (2022)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Zeewolde en omgeving (2009)

     Gemeentegrenzen

     Wijkgrenzen

     Buurtgrenzen

     Autosnelweg

     Secundaire weg

     Spoorweg

 

██ Geselecteerde gemeente

██ Bebouwd gebied

██ Bos of park

██ Binnenwater, rivier of kanaal

Topografische gemeentekaart van Zeewolde, september 2022

Zeewolde (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een van de zes gemeenten van de Nederlandse provincie Flevoland, die drooggelegd is in de jaren 60 van de 20e eeuw. De gemeente telt 23.417 inwoners (31 januari 2022, bron: CBS) en heeft een relatief grote landoppervlakte van 248,76 km² (bijna twee keer zoveel als de buurgemeente Almere). Zeewolde werd in 1984 een zelfstandige gemeente en is daarmee de jongste, niet door samenvoeging ontstane, gemeente van Nederland.

Ligging[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Zeewolde bevindt zich in het zuidelijke gedeelte van de provincie Flevoland. Het dorp Zeewolde ligt aan het Wolderwijd, waaraan het (op voorstel van Godfried Bomans [1]) zijn naam heeft gegeven, tegenover Harderwijk. Op het meest noordoostelijke punt van de gemeente ligt het gehucht Harderhaven, het oudste gedeelte van Zeewolde. Buurgemeenten van Zeewolde zijn Almere, Lelystad en Dronten. Buurgemeenten op het oude land, aan de overkant van het Wolderwijd, zijn Harderwijk, Ermelo en Putten. Aan de overkant van het Eemmeer liggen de gemeenten Eemnes, Bunschoten en Nijkerk.

Naamgeving[bewerken | brontekst bewerken]

In geheel Flevoland hebben al meer dan duizend jaar geleden mensen gewoond, hetgeen blijkt uit voorwerpen die zijn teruggevonden. Enkele namen van dorpen en steden (zoals Teisterband en Swifterband) stammen ook uit deze tijd. Uit oude bronnen is gebleken dat er in het jaar 790 sprake was van een dorp genaamd Seaewald. Het oorspronkelijke dorp Seaewald had zijn ligging in de veengebieden in het gebied. Uit diverse bronnen[bron?] blijkt dat hekserij grote invloed had in de Seaewaldse maatschappij. De Friese missionaris Liudger (742-809) was van plan een klooster te stichten. Hij verwierf in 793 een erfdeel "in een bos, dat Seaeuuwald of Suifterbant heet, uitgezonderd de akkers die daar door mijn ouders en eigen mensen ontgonnen zijn." In de oorkonde staat dat Liudger, zoon van Hredger, zijn vriend en priester Liudger ontgonnen bouwgrond schenkt in het gebied dat begrensd wordt door Suifterbant, Enedseae en Berisli. Dit vormde het eerste bezit van de abdij Werden, waarvan de bouw in 801 gereed kwam.[2] Door overstromingen in de latere middeleeuwen is dit dorp verzwolgen door de Zuiderzee.

“Zeewolde” verwijst naar het oerbos dat hier voor de christelijke jaartelling groeide en later door de zee is overspoeld. Oorspronkelijk was deze naam bestemd voor een (nooit gebouwd) dorp in de buurt van Lelystad. Het duikt weer op in de naamgevingscommissie voor Zuidelijk Flevoland en inspireerde commissielid Godfried Bomans tot namen als ‘Wolderwijd’ en ‘Nuldernauw’.

Een moderne interpretatie onderscheidt in de dorpsnaam de twee woorden zee en wold (zee/blauw/water en groen/bossen/natuur). De kleuren komen samen met de kleur geel (graan) terug in de vlag van Zeewolde.

Een inwoner van Zeewolde wordt Zeewoldenaar genoemd, voor vrouwen wordt de term Zeewoldse gebruikt. Het bijvoeglijk naamwoord is Zeewolder.

Moderne geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De polder bestaat sinds 1968, het jaar waarin Zuidelijk Flevoland is drooggelegd. In eerste instantie was het nieuwe dorp Zeewolde gepland tussen Dronten en Lelystad. Later is besloten om het dorp te bouwen op de locatie waar het nu is. Eind jaren '70 vestigden zich de eerste agrariërs en ondernemers in de polder, en kwam er een multifunctioneel gebouw: De Trekker. Dat gedeelte van Zeewolde is hernoemd in 'Bedrijventerrein Trekkersveld'.

In 1981 startte de eerste basisschool, genaamd 't Wold, aan de Dasselaarweg, tussen het riet en tegenover een bos, naast het gemeentehuis, de bibliotheek en het politiekantoor. Er was een weg naar de haven. Van een dorp was nog geen sprake. Wel begonnen de eerste activiteiten, zoals het opspuiten van zand.

In 1983 werd begonnen met de eerste gebouwen en woningen van het dorp Zeewolde en in 1984 vestigden de eerste Zeewoldenaren zich. Zeewolde is ontstaan uit een deel van Lelystad en het OL ZIJP. De gemeente Zeewolde werd bij wet ingesteld op 1 januari 1984.[3]

De gemeente Zeewolde had oorspronkelijk als doel het dorp, hoewel ruim van opzet, klein te houden. Bij een vooraf door de gemeente vastgesteld aantal inwoners zou de huisvesting stoppen. Dit oorspronkelijke aantal (5.000) is ruimschoots overschreden. Desondanks heeft Zeewolde zijn dorpse karakter weten te behouden. Dit is met name terug te zien in de jongste wijk, de Polderwijk. Ook deze wijk is ruim opgezet, met oog voor natuur. Een bijkomend effect van het gestegen inwonersaantal is dat er meerdere grote(re) winkelketens zijn gevestigd in Zeewolde. Niettemin behoort Zeewolde tot de dunstbevolkte gemeenten van Nederland.

Politiek[bewerken | brontekst bewerken]

Gemeenteraad[bewerken | brontekst bewerken]

Gemeenteraadszetels
Partij 2014 2018 2022
Leefbaar Zeewolde 6 5 10
ChristenUnie 3 3 4
VVD 3 3 2
CDA 2 2 1
Actief Zeewolde - - 1
D66 2 2 1
PvdA/GroenLinks 1 2 -
Zeewolde Liberaal 1 1 -
Burgerbelang 1 1 -
Totaal 19 19 19

College[bewerken | brontekst bewerken]

In de periode 2022-2026 bestaat het college uit de partijen Leefbaar Zeewolde en ChristenUnie.

Economische activiteiten[bewerken | brontekst bewerken]

De eerste inwoners van de gemeente waren vooral veehouders en akkerbouwers. Door de sterke bevolkingsgroei van Zeewolde nadien zijn agrariërs relatief een steeds kleinere groep geworden. In economische zin is er eenzelfde trend. Aanvankelijk voerden voornamelijk de agrarische en aanverwante bedrijven de boventoon. Inmiddels vormt het niet-agrarische midden- en kleinbedrijf de grootste groep. Op de bedrijventerreinen Trekkersveld, Schepenveld, Gildenveld, Krachtenveld, Planetenveld en Hosterparc (voorheen Paardenveld) zijn diverse takken van bedrijven actief. Transport en logistiek nemen veel grondoppervlakte in beslag van Trekkersveld (het oudste industrieterrein, sinds de jaren zeventig), maar numeriek voeren ze niet de boventoon. De mechanisatiebedrijven en (agrarische) handelsbedrijven blijven in dat opzicht de hoofdmoot. Trekkersveld kent ook een aantal fabrikanten, waarvan de Pottertjes en Gouda's Glorie bekende merknamen zijn. Op de andere industrieterreinen is meer diversiteit. Waar op Trekkersveld met name de uitgestrekte bedrijven gevestigd zijn, zijn het op de andere bedrijventerreinen de kantoorbedrijven, waaronder een aantal (inter-)nationaal bekende namen in de dienstensector.

Demografie[bewerken | brontekst bewerken]

Op 1 januari 2017 telde de gemeente Zeewolde 22.457 inwoners, 11.549 mannen en 10.908 vrouwen. In 1995 telde de gemeente Zeewolde nog 12.923 inwoners.

In 1988 had Zeewolde het hoogste geboortecijfer in heel Nederland, zo'n 31.3 geboorten per duizend inwoners. Het vruchtbaarheidscijfer was in dat jaar 2.57 kinderen per vrouw. Het jaar 2016 telde ongeveer 9.7 geboorten per duizend inwoners. In dezelfde periode bedroeg het vruchtbaarheidscijfer 1.74 kinderen per vrouw. De afgelopen jaren is het geboortecijfer flink gedaald. Het ligt inmiddels onder het landelijke gemiddelde.

Het gemiddeld inkomen ligt in Zeewolde met € 25.700 het hoogst van alle gemeenten in Flevoland. Ook de gemiddelde WOZ-waarde is met € 240.000 hoger dan in de andere Flevolandse gemeenten.

Geboren in Zeewolde[bewerken | brontekst bewerken]

Bijzondere bouwwerken[bewerken | brontekst bewerken]

  • In Zeewolde stond de zendmast van de Middengolfzender Flevoland voor de AM gemoduleerde middengolffrequentie 1008 kHz. Op 9 januari 2019 zijn deze zendmasten neergehaald.
  • De Open Haventoren heeft een carillon met vijftig klokken. Het wordt bespeeld door Boudewijn Zwart.
  • In het Wolderwijd bij Zeewolde ligt het Tulpeiland, een kunstmatig eiland in de vorm van een tulp, dat vanuit de lucht goed te zien is.

Varia[bewerken | brontekst bewerken]

Zeewolde herbergt een commercieel naturistenterrein met bijhorende camping Flevo-Natuur. Als naaktstrand is er het Laakse Strand. Tussen Flevo-Natuur en het Laakse strand kunnen in het Hulkesteinse Bos geregeld naaktlopers waargenomen worden.

Aangrenzende gemeenten[bewerken | brontekst bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
        Lelystad       Dronten 
      Brosen windrose nl.svg      
 Almere   Harderwijk (Gld) 
           
 Eemnes (U)
Blaricum (NH) 
     Nijkerk (Gld)
Bunschoten (U) 
     Ermelo (Gld)
Putten (Gld) 

Monumenten[bewerken | brontekst bewerken]

In de gemeente is er een rijksmonument en een oorlogsmonument, zie:

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Zeewolde van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.