Ziekte van Weil

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Ziekte van Weil
De bruine rat als verspreider
De bruine rat als verspreider
Coderingen
ICD-10 A27
ICD-9 100
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde
Leptospira 200 maal vergroot met donkerveldmicroscopie

Leptospirose (dat onder meer ook wel rattenziekte,[1] melkerskoorts,[2] of modderkoorts[3] wordt genoemd) is een infectie die wordt veroorzaakt door spiraalvormige bacteriën van het geslacht Leptospira. Soms zijn er helemaal geen symptomen, maar symptomen kunnen variëren van licht, zoals hoofdpijn, spierpijn en koorts, tot ernstig, zoals bloeding in de longen of hersenvliesontsteking.[4][5]

Als de patiënt door de infectie geel wordt en lijdt aan nierfalen en bloedingen, wordt gesproken van de ziekte van Weil.[5]

Is er sprake van hevige bloeding in de longen, dan wordt gesproken van een ernstig pulmonale-hemorragiesyndroom.[5]

Ziekteverwekker en diagnose[bewerken]

Er zijn liefst 13 verschillende soorten met hun serotypen van het geslacht Leptospira die een ziekte kunnen verwekken bij de mens.[6] De meest voorkomende soorten zijn Leptospira interrogans en Leptospira borgpetersenii. De bacteriën kunnen worden overgedragen door zowel wilde dieren als huisdieren.[5] Meestal zijn het knaagdieren die de ziekte overdragen.[7] De overdracht vindt gewoonlijk plaats door urine van dieren of door water of aarde die dierlijke urine bevat en in contact komt met wondjes in de menselijke huid, met de ogen, de mond of de neus.[4][8] In onderontwikkelde landen komt de ziekte het meest voor onder de boerenbevolking en arme mensen in de steden.[5] In ontwikkelde landen wordt de ziekte het meest aangetroffen bij mensen die zich bezighouden met buitenactiviteiten in warme, vochtige delen van de wereld.[4] De gebruikelijke diagnose bestaat uit zoeken naar antistoffen tegen de bacterie of naar het DNA van de bacterie in het bloed.[9]

Voorkomen van infectie en behandeling[bewerken]

Pogingen om de ziekte te voorkomen omvatten beschermende voorzieningen om contact te vermijden met mogelijk besmette dieren, zorgvuldig wassen na zulk contact, en terugdringen van het aantal knaagdieren in gebieden waar mensen wonen en werken.[4] Het antibioticum doxycycline wordt wel gebruikt om infectie onder reizigers te voorkomen, maar de effectiviteit daarvan is onzeker.[4] Er bestaan vaccins voor dieren tegen een bepaald type Leptospira die het risico van overdracht op mensen kunnen verminderen.[4] De behandeling van een infectie bestaat uit gebruik van antibiotica zoals: doxycycline, penicilline of ceftriaxon.[4] Aan de ziekte van Weil en het ernstige pulmonale-hemorragiesyndroom overlijdt jaarlijks meer dan 10% respectievelijk 50% van de patiënten, ondanks behandeling.[5]

Jaarlijks raken naar schatting zeven tot tien miljoen mensen besmet met de ziekte van Weil.[10] Het is niet duidelijk hoeveel mensen als gevolg hiervan overlijden.[10] De ziekte komt het meest voor in tropische gebieden, maar kan zich overal voordoen.[4] Uitbraken kunnen zich voordoen in sloppenwijken in onderontwikkelde landen.[5] De ziekte is voor het eerst beschreven in 1886 door Weil in Duitsland.[4] Dieren die geïnfecteerd zijn, kunnen geen symptomen, lichte symptomen of ernstige symptomen vertonen.[6] Deze symptomen kunnen verschillen per diersoort.[6] Bij sommige dieren nestelen de Leptospira zich in de voortplantingsorganen, zodat ze worden overgedragen tijdens de paring.[11]

De ziekte is genoemd naar Adolf Weil, een Duitse internist (1848-1916). De ziekte van Weil wordt ook wel de rattenziekte genoemd, omdat de belangrijkste verspreider de bruine rat is. Een andere leptospirose is melkerskoorts die wordt overgedragen in contact met runderen.

Ziektebeeld[bewerken]

De incubatieperiode is ongeveer 1 à 3 weken. Het ziektebeeld wisselt van een nauwelijks merkbare infectie zonder ziekteverschijnselen (subklinisch), tot een zeer ernstige aandoening, het syndroom van Weil. Een oude benaming voor de ziekte is typhus hepaticus. In Nederland komt het als beroepsziekte voor bij rioleringswerkers en muskusratbestrijders.

De ziekte kan gepaard gaan met hoge koorts, nefritis, geelzucht door leverontsteking, bloedingen, spierpijn in de kuiten, rode ogen, vergroting van lever en milt, lever- en nierfunctiestoornissen. Volgens het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten is de sterfkans 5-10%.[12]

De infectie ontstaat door contact met door rattenurine besmet water. De bacterie Leptospira interrogans kan dan binnentreden via de slijmvliezen of via open wonden.

De ziekte van Weil staat opgenomen in de B-lijst van de Wereldorganisatie voor diergezondheid (OIE), en is een aangifteplichtige ziekte.

Behandeling[bewerken]

De bacterie wordt bestreden met antibiotica zoals:

Soms is ook nierdialyse nodig.