Zierikzee

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zierikzee
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Zierikzee Wapen van Zierikzee
(Details) (Details)
Zierikzee
Zierikzee
Situering
Provincie Vlag Zeeland Zeeland
Gemeente Vlag Schouwen-Duiveland Schouwen-Duiveland
Coördinaten 51° 39′ NB, 3° 55′ OL
Algemeen
Inwoners (31-12-2015) 11.117
Burgemeester Gerard Rabelink
Overig
Postcode 4300 - 4303
Netnummer 0111
Belangrijke verkeersaders N59 N654 N256
Stadsrechten tussen 1217 en 1220[1]
Portaal  Portaalicoon   Nederland
De Zuidhavenpoort in straatzicht

Zierikzee (Zeeuws: Zurrikzeê) is een stad in de gemeente Schouwen-Duiveland in de Nederlandse provincie Zeeland. De stad telt 11.117 inwoners (31-12-2015) en is de hoofdplaats en tevens grootste plaats van de gemeente.

Geschiedenis[bewerken]

In 976 komt Zierikzee onder de naam Creka (kreek) voor in een oorkonde waarin de Sint-Baafsabdij door keizer Otto II wordt bevestigd in haar bezittingen. De naam Zierikzee komt voor het eerst voor, als Siricasha, in een oorkonde uit 1156[2].

In 1248 werden de stadsrechten van Zierikzee door graaf Willem II van Holland bevestigd en uitgebreid. De eerste stadsrechten waren verleend tussen 1217 en 1220 maar de precieze datum is niet bekend[1]. Aan het einde van de middeleeuwen was Zierikzee een strategisch belangrijke plaats in Zeeland en omgeving.

In 1303 en 1304 werd de stad meerdere malen belegerd door Vlaamse troepen onder leiding van Gwijde van Namen. De Vlamingen slaagden er niet in Zierikzee in te nemen en werden uiteindelijk verslagen in de slag bij Zierikzee op 11 augustus 1304 door een Zeeuws-Franse vloot, waarbij Gwijde van Namen werd gevangengenomen. Het jaar daarop werd op 23 juni 1305 het Verdrag van Athis-sur-Orge tussen graafschap Vlaanderen en het koninkrijk Frankrijk afgesloten om beider machtsverhoudingen te regelen.

In 1414, 1458, 1466, 1526 en 1576 vonden in Zierikzee grote stadsbranden plaats. In 1414 brandde de helft van de stad af. In 1458 viel het beste deel van de stad, waaronder het Begijnhof en het klooster van de Franciscanen, Minderbroederklooster ten prooi aan de vlammen. In 1466 brandde een derde van de stad af, waaronder de Grote Kerk. In 1526 en 1576 bedroeg de schade respectievelijk 77 zoutketen en 125 huizen buiten de muren van de stad (1526) en 50 zoutketen en 200 huizen (1576)[3].

In de Tachtigjarige Oorlog werd Zierikzee op 8 augustus 1572 door geuzen ingenomen. In september 1575 landden Spaanse troepen op Schouwen en Duiveland, en sloegen het beleg voor Zierikzee. De stad gaf zich over op 29 juni 1576, maar vier maanden later ontstond er muiterij onder de Spaanse soldaten wegens achterstallige betalingen, waarna de Spanjaarden vertrokken.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden op 30 april 1917 door een verdwaalde Britse piloot zes bommen op de stad geworpen. De piloot had Zierikzee verward met Zeebrugge, er vielen drie slachtoffers. Na de Tweede Wereldoorlog werd bij Zierikzee zo'n 30 miljoen kilo munitie in de Oosterschelde gedumpt, waarmee deze munitiestort de grootste van Nederland is. Na de Tweede Wereldoorlog is de stad eerst in oostelijke richting met Plan Malta, daarna met de bouw van de wijk Poortambacht ("Plan West") in westelijke richting uitgebreid.

In 1997 hield de gemeente Zierikzee op te bestaan en werd de gemeente onderdeel van de grotere gemeente Schouwen-Duiveland. Het gemeentehuis van deze gemeente staat wel in Zierikzee. Dit gebouw is een architectonisch hoogstandje dat geënt lijkt te zijn op het Guggenheim Museum te Bilbao. Een kenmerk ervan is dat het topzwaar lijkt doordat het naar boven toe breder uitloopt. Het gemeentehuis is gelegen aan de laan van St. Hillaire, zo'n 800 meter van de Dikke Toren vandaan.

Wapen en vlag[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Wapen van Zierikzee voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het wapen van Zierikzee is van keel (rood), beladen met een klimmende leeuw van sabel (zwart). In de heraldiek is het incorrect dat kleur op kleur geplaatst wordt, een versie op een schilderij uit 1540 geeft echter een zilveren schild met een rode leeuw. Het vermoeden bestaat dat het zilver geoxideerd is waarbij het veld in zwart is veranderd. Het schild wordt gedekt met een kruis waarvan de verklaring onduidelijk is. Het zou een Andreaskruis kunnen zijn, of een naar de lakenindustrie verwijzende weefspoel[4]. De schildhouders zijn een gestileerde gotische "Z" en het spiegelbeeld ervan, beide van goud. Na een gemeentelijke herindeling in 1997 is de leeuw als schildhouder opgenomen in het wapen van Schouwen-Duiveland.

De vlag bestaat uit vijf horizontale banen in de kleuren van het wapen. Deze vlag werd in de 17de eeuw al gebruikt en is op 29 mei 1961 vastgesteld door de gemeenteraad.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Zierikzee, sinds 1971 een beschermd stadsgezicht, een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Zeeland, en staat bekend als monumentenstad. Voor een relatief kleine stad telt Zierikzee een groot aantal monumenten, 568.

De Sint-Lievensmonstertoren is het meest in het oog springende monument van Zierikzee. Met zijn 62 meter is het de hoogste toren in de stad. De toren wordt in de volksmond ook wel de Dikke Toren genoemd. Deze toren lijkt als twee druppels water op de Sint-Romboutstoren in Mechelen.

Verder bezienswaardig zijn de:

Stadspoorten en stadsmuur[bewerken]

In Zierikzee stond een stadsmuur. De huidige Nobelpoort, Noordhavenpoort en Zuidhavenpoort zijn de enige nog overgebleven stadspoorten van Zierikzee, de Westpoort, Zuidwellepoort en de Hoofdpoort zijn in de 19e eeuw gesloopt[5]. Wat men nu verstaat onder het Slingerbos was de eigenlijke fundering van de stadsmuur, de grachten van de stadsmuur zijn nog wel gespaard gebleven. Er zijn echter nog restanten van de stadsmuur.

Topografie[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
    Goeree-Overflakkee (ZH)    
   Brosen windrose nl.svg  Tholen 
    Noord-Beveland    

Zierikzee-centrum-OpenTopo.jpg

Jumelages[bewerken]

Verenigingen[bewerken]

Er zijn in Zierikzee verschillende lokale organisaties, waaronder belangenverenigingen, een harmonieorkest, een scoutinggroep en meer dan twintig sportclubs, waaronder:

Verkeer en vervoer[bewerken]

Zierikzee is bereikbaar vanaf Bruinisse en Serooskerke via de N59 en vanaf Goes via de N256 en de Zeelandbrug.

Verder rijden de volgende bussen van en naar Zierikzee: Connexxion lijn 133 naar Oude Tonge, waar een directe aansluiting is op de bus 136 naar Rotterdam Zuidplein; Connexxion lijn 133 naar Middelburg; Connexxion lijn 132 naar Goes Connexxion lijn 631 naar Middelharnis (scholierenlijn)

Toekomst[bewerken]

De gemeente Schouwen-Duiveland is flink bezig met het uitbreiden en moderniseren van Zierikzee, zo worden er binnen de grachten woonwijken vernieuwd, en worden er buiten de grachten woonwijken bijgebouwd, ook wordt het centrum vernieuwd. In oktober 2015 zijn er twee LED-informatieborden geplaatst bij de toegangswegen van Zierikzee. Verder heeft de gemeente Schouwen-Duiveland plannen om de grote winkelketens te verplaatsen naar één centrale plek buiten de grachten, ze zijn ook van plan om de jachthaven uit te breiden om het aantal toeristen dat de stad bezoekt te verhogen.[6] In 2014 is er een nieuw sportcentrum geopend aan de Lange Blokweg.

Bekende Zierikzeeënaren[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van bekende Zierikzeeënaren voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Geerd Wilders (Partij PVV)

Zierikzee vroeger en nu[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Zierikzee vroeger voor het hoofdartikel over dit onderwerp.



De oude haven van Zierikzee.
De oude haven van Zierikzee.

Vergane Glorie[bewerken]

Rechtbank Zierikzee de oude rechtbank (1838-1932) van het rechtsgebied Schouwen-Duiveland, Tholen en Sint-Philipsland.

Watertoren de oude watertoren van Zierikzee, vernietigd op 19 februari 1945

Sint-Lievensmonsterkerk door een brand op 5 oktober 1832 verwoest.

Externe links[bewerken]

Zie ook[bewerken]