Zillertalbahn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zillertalbahn
Totale lengte31,7 km
SpoorwijdteBosnisch smalspoor 760 mm
Geopend31 juli 1902
Huidige statusin gebruik
Hoogste puntMayrhofen, 627 m
Laagste puntJenbach, 530 m
Geëlektrificeerdnee
Treindienst doorZillertaler Verkehrsbetriebe AG
Zillertalbahn
BSicon .svgSTRBSicon .svg lijn naar Innsbrück ÖBB
KBHFaBHFKBHFa 0,0 Jenbach
STRSTRSTRl Achenseebahn
ABZgl+lABZgr+rBSicon .svg goederen overslag door middel van Rolwagens
STRSTRlBSicon .svg lijn naar Kufstein ÖBB
STRlSTR+rBSicon .svg
hKRZWae Innbrücke
HST 2,0 Rotholz
BHF 3,5 Strass i. Z.
HST 6,4 Schlitters-Bruck a. Z.
BSicon .svgeABZglexKDSTeq 6,9 Kolbitsch
HST 8,2 Gagering
BHF 10,2 Fügen-Hart i. Z.
BSicon .svgABZglKDSTeq 10,6 Binderholz GmbH
HST 11,7 Kapfing
BHF 12,5 Uderns i. Z.
HST 15,3 Ried i. Z.
BHF 18,5 Kaltenbach-Stumm i. Z.
HST 19,0 Angererbach-Ahrnbach
BHF 20,3 Aschau i. Z.
HST 22,4 Erlach i. Z.
hKRZWae 21,7 Zeller Brücke Lengte 50 m
BHF 24,4 Zell a. Z.
HST 25,6 Laimach-Regionalmuseum
BHF 27,6 Ramsau im Zillertal-Hippach
HST 28,7 Bichl i. Z.
BSicon .svgeABZglexKDSTeq 28,9 Firma Kober
exKDSTaqeABZgrBSicon .svg 31,5 Tauernkraftwerke AG
KBHFxe 31,7 Mayrhofen i. Z.
exHST 32,4 Mayrhofen i. Z. Markt-Penkenbahn (gepland)
exKBHFe 32,9 Mayrhofen i. Z. Ahornbahn (gepland)
Trein in Zell am Ziller, 2002.
Stoomtrein in Jenbach, omstreeks 1978.
Voormalig RTM-tramstel in Jenbach, 1980.
Diesellocomotieven van de Zillertaler Verkehrsbetriebe.

De Zillertalbahn ('Zillertalspoorlijn'), geëxploiteerd door de Zillertaler Verkehrsbetriebe AG – voorheen Zillertalbahn AG - is een Oostenrijkse spoorlijn van Jenbach naar Mayrhofen door het Zillertal. Deze particuliere smalspoorlijn heeft een spoorwijdte van 760 mm (Bosnisch smalspoor).

In Jenbach bestaat aansluiting op de Unterinntal-hoofdspoorlijn Kufstein - Innsbruck en de Achenseebahn, een tandradspoorweg naar de Achensee.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De lijn is in etappes geopend in de jaren 1900-1902. Dankzij de magnesietwinning in Tux verkreeg de Zillertalbahn AG een solide financiële basis. In de jaren zestig werd het voortbestaan van de lijn bedreigd door de komst van een autosnelweg door het Zillertal. Dankzij het transport van bouwmaterialen, waaronder 325.000 ton cement, voor een energiecentrale in Mayrhofen, kon de lijn toch overleven.

Tegenwoordig dient de lijn alleen nog voor regionaal vervoer, toeristische doelen. Het vroeger zeer belangrijke houtvervoer van en naar diverse zagerijen is begin 2013 tot stilstand gekomen omdat de laatst overgebleven zagerij (Binder Holz in Fugen) voor het vervoer van boomstammen op vrachtauto's is omgeschakeld. Tegenwoordig rijdt er alleen nog facultatief een goederentrein om houtproducten (gezaagde planken) vanaf de zagerij af te voeren. Deze vertrekt rond 9 uur uit Jenbach.

Dienstregeling[bewerken | brontekst bewerken]

De Zillertalbahn heeft twee soorten stations: Bahnhof (Station), Haltestelle (Halte). Op de stations stoppen de treinen altijd, op de haltes stoppen de treinen alleen op verzoek. Dat kan door middel van knoppen in de trein en op de perrons. Er rijdt om het half uur een trein in beide richtingen.

Er zijn plannen om tussen 2020 en 2025, als de nieuwe waterstoftreinen er zijn, tussen Fügen en Mayrhofen elk kwartier een trein te laten rijden.

Toekomst[bewerken | brontekst bewerken]

Er was een plan om de Zillertalbahn in 2014 verder langs de Ziller aan te sluiten op de dalstations van de Ahornbahn en de Penkenbahn in Mayrhofen. Dit plan is nooit uitgevoerd.

In februari 2018 werd bekendgemaakt dat tussen 2020 en 2025 de (verouderde) dieseltreinen zullen worden vervangen door waterstoftreinen. De Zillertalbahn is daarmee de eerste smalspoorlijn ter wereld die waterstoftreinen inzet. Er werd voor waterstoftreinen gekozen omdat de waterstof in Mayrhofen in de energiecentrale geproduceerd kan worden, en omdat er aan de infrastructuur weinig veranderd hoeft te worden, wat bij electrificatie wel het geval is omdat dan over het hele traject een bovenleiding dient te worden opgehangen. De lokale bevolking zag ook liever de waterstoftreinen in plaats van de bovenleiding omdat ze bang waren dat door de bovenleiding en de velen masten en portalen het mooie uitzicht in het dal verpest werd.

Materieel[bewerken | brontekst bewerken]

Het regionale vervoer wordt doorgaans uitgevoerd met dieseltreinen. Voor toeristische ritten worden ook wel stoomtreinen ingezet.

Het oorspronkelijke materieel bestond uit 2 stoomlocomotieven, 10 rijtuigen en 22 goederenwagens. Al in de jaren twintig verscheen het eerste motorrijtuig met verbrandingsmotor. Een bijzondere dieseltrein bij de Zillertalbahn was van 1967 tot 1999 het driedelige "Sperwer"-tramstel van de Rotterdamse Tramweg Maatschappij, dat inmiddels in gerestaureerde vorm bedrijfsvaardig is bij de Stichting voorheen RTM.

Een deel van het historische materieel van de Zillertalbahn werd ten geschenke gegeven aan de Welshpool and Llanfair Light Railway, een toeristische spoorweg in het graafschap Powys in Wales.

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Zillertalbahn van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Spoorwegondernemingen en spoorwegbeheerders voor reizigers- en/of goederenvervoer per spoor in Europa
Albanië:Hekurudhe e Shqiperise (HSH)
Armenië:Harawkowkasjan Jerkatughi (HJ)
Azerbeidzjan:Azərbaycan Dəmir Yolları (ADY)
België:Crossrail Benelux · Eurostar · Infrabel NV (spoorwegbeheerder) · Lineas, voorheen: B-Cargo · NMBS · Thalys
Bosnië en Herzegovina:Željeznice Federacije Bosne i Hercegovine (ŽFBH) · Željeznice Republice Srpske (ŽRS)
Bulgarije:Bulgarski Durzhavni Zheleznitsi (BDŽ) · Bulmarket (BM) · DB Schenker Rail Bulgaria (DB)
Denemarken:Arriva Danmark · Banedanmark (BDK) - (spoorwegbeheerder) · CFL Cargo · Danske Statsbaner (DSB) · DSB S-tog · DB Schenker Rail Danmark Services (DB) · Hovedstadens Lokalbaner · Lokalbanen · Midtjyske Jernbaner · Nordjyske Jernbaner · Regionstog · Varde-Nørre Nebel Jernbane
Duitsland:Abellio GmbH, Abellio Rail NRW GmbH, Abellio Rail Mitteldeutschland GmbH, Abellio Rail Baden-Württemberg GmbH, Westfalenbahn GmbH (WFB) · AKN Eisenbahn AG (AKN) · Bayerische Zugspitzbahn Bergbahn AG · Bayerische Regiobahn (BRB) · BeNEX, agilis · Berchtesgadener Land Bahn (BLB) · Borkumer Kleinbahn · cantus · Deutsche Bahn (DB), DB Fernverkehr, DB Regio, DB Cargo, DB Netze AG (spoorwegbeheerder), Usedomer Bäderbahn (UBB) · Die Länderbahn - Regentalbahn, alex, oberpfalzbahn, trilex, vlexx GmbH, vogtlandbahn, waldbahn · erixx · Eisenbahnen und Verkehrsbetriebe Elbe-Weser (EVB) · eurobahn · Harzer Schmalspurbahnen (HSB) · Hessische Landesbahn (HLB) · HSL Logistik GmbH · Keolis Deutschland · Meridian · metronom · Mitteldeutsche Regiobahn (MRB) · National Express Group · Netinera Deutschland GmbH voorheen: Arriva Deutschland GmbH · NiedersachsenBahn GmbH · nordbahn · Norddeutsche Eisenbahngesellschaft Niebüll (neg) · Ostdeutsche Eisenbahn (ODEG) · Osthannoversche Eisenbahnen (OHE) · Rail4chem · Rheinisch-Bergische Eisenbahn-Gesellschaft (RBE) · Rurtalbahn · SBB Deutschland GmbH · Süd-Thüringen-Bahn · Transdev GmbH, Transdev Verkehr GmbH, NordWestBahn GmbH, Bayerische Oberlandbahn (BOB), Transdev Hannover GmbH, Transdev Regio Ost GmbH, Transdev Rheinland GmbH,Transdev Sachsen-Anhalt GmbH (HEX), Trans Regio Deutsche Regionalbahn GmbH, Württembergische Eisenbahn-Gesellschaft mbH (WEG) · VIA S GmbH
Estland:CoalTerminalTrans (CTT) · Edelaraudtee · Eesti Raudtee (EVR) · Elron · GoRail
Finland:VR-Yhtymä (VR) · Ratahallintokeskus (RHK) (spoorwegbeheerder)
Frankrijk:Chemins de fer de Provence (CP) · Getlink voorheen: Groupe Eurotunnel SE (spoorwegbeheerder) · Keolis SA · Lyria SAS· Régie Autonome des Transports Parisiens (RATP) · Société nationale des chemins de fer français (SNCF) · SNCF Réseau (onderdeel SNCF) (spoorwegbeheerder) · Transdev SA
Georgië:Sakartuelos Rkinigsa (SR)
Griekenland:Organismos Sidirodromon Ellados (OSE)
Hongarije:Győr-Sopron-Ebenfurti Vasút Zrt (GySEV) · Budapesti Helyiérdekű Vasút (BHÉV) · Magyar Államvasutak (MÁV)
Ierland:Dublin Area Rapid Transit (DART) · Iarnród Éireann (IÉ)
Italië:Arenaways · Nuovo Trasporto Viaggiatori (NTV) · Societá Automobilistica Dolomiti (SAD) · Rete ferroviaria Italiana (RFI) (spoorwegbeheerder) · Ferrovie dello Stato Italiane · Trenitalia
Kazachstan:Kazakstan Temir Zholy (KTZ)
Kosovo:Trainkos
Kroatië:Hrvatske Željeznice (HŽ)
Letland:Baltijas Ekspresis (BE) · Baltijas Tranzita Serviss (BTS) · Latvijas Dzelzcels (LDZ) · SIA "Gulbenes - Alūksnes bānītis"
Litouwen:Lietuvos Geležinkeliai (LG)
Luxemburg:Chemins de fer luxembourgeois (CFL) · CFL Cargo · Railinfralu (spoorwegbeheerder)
Macedonië:Makedonski Zeleznici (MZ)
Moldavië:Calea Ferata din Moldova (CFM)
Montenegro:Zeljeznica Crne Gore a.d. Podgorica (ZCG)
Nederland:Arriva · Breng · Connexxion · DB Cargo (DB) · ERS Railways · HSL Logistik Benelux · Infraspeed BV (spoorwegbeheerder HSL-Zuid vanaf 1999) · Keolis Nederland · Nederlandse Spoorwegen (NS) · NS International · ProRail BV (spoorwegbeheerder vanaf 2005) · Qbuzz · Rotterdam Rail Feeding (RRF)
Noorwegen:Bane NOR SF (spoorwegbeheerder) · Cargolink AS · CargoNet AS (CN) · Flåm Utvikling AS · Flytoget AS · Malmtrafikk AS (MTAS) · RailCombi · Tågåkeriet i Bergslagen AB (TÅGAB) · Vy, voorheen: Norges Statsbaner (NSB) · Vy Gjøvikbanen
Oekraïne:Ukrzaliznytsia (UZ) · Укрзалізниця (УЗ)
Oostenrijk:ÖBB-Holding AG (ÖBB) · Achenseebahn AG · CargoServ GmbH · City Air Terminal Betriebsgesellschaft m.b.H. · Graz-Köflacher Bahn und Busbetrieb GmbH (GKB) · Innsbrucker Verkehrsbetriebe und Stubaitalbahn GmbH (IVB) · Lavamünder Bahn Betrieb Ges mbH (LLB) · Linzer Lokalbahn AG (LILO) · Mariazellerbahn · Montafonerbahn AG (MBS) · Niederösterreichische Verkehrsorganisationsgesellschaft m.b.H. · Raaberbahn AG (ROeEE) · Steiermärkische Landesbahnen (StLB) · Stern & Hafferl Verkehrsgesellschaft mbH (StH) · Südburgenländische Regionalbahn GmbH (SRB) · Tauern Touristik GmbH · Taurachbahn GmbH · TX Logistik GmbH · Walser Eisenbahn GmbH · WESTbahn Management GmbH · Wiener Lokalbahnen (WLB) · Zillertaler Verkehrsbetriebe AG (ZB)
Polen:Polskie Koleje Państwowe (PKP) · Koleje Mazowieckie (KM) · Przewozy Regionalne (PR) · PKP Polskie Linie Kolejowe (PLK) (spoorwegbeheerder) · Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych (SKPL) · Szybka Kolej Miejska w Trójmieście (SKM) · Szybka Kolej Miejska w Warszawie (SKM) · Koleje Dolnośląskie
Portugal:Comboios de Portugal (CP) · Fertagus · Rede ferroviaria nacional (Refer) (spoorwegbeheerder) · Takargo (TK)
Roemenië:Căile Ferate Române (CFR) · DB Schenker Rail Romania (DB) · Transferoviar Călători (TFC)
Rusland:Rossiejskieje zjeleznye dorogi (RŽjD)
Servië:Železnice Srbije (ŽS) · Termo Elektrana Nikola Tesla (TENT) · Kombinovani Prevoz (KP)
Slovenië:Agencija Zelezniski Promet (AZP) (spoorwegbeheerder) · Slovenske železnice (SŽ)
Slowakije:Železnice Slovenskej Republiky (ŽSR) · Železničná spoločnosť Slovensko (ZSSK)
Spanje:Administrador de Infraestructuras Ferroviarias (adif) (spoorwegbeheerder vanaf 2005) · Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles (RENFE) · EuskoTren · Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya (FGC) · Ferrocarriles de Vía Estrecha (FEVE) · Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana (FVG) · Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya (FVC) · Gestor de Infraestructuras Ferroviarias (GIF) (spoorwegbeheerder tot 2005)
Tsjechië:České Dráhy (ČD) · LEO Express · RegioJet AG (RJ) (RGJ) · Správa železniční dopravní cesty (SŽDC) (spoorwegbeheerder)
Tsjecho-Slowakije:Železničná spoločnosť a.s. (ZSSK)
Turkije:Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD)
Verenigd Koninkrijk:Abellio, Abellio Greater Anglia, Abellio ScotRail · Arriva UK Trains Ltd · Arriva Trains Wales · c2c · Chiltern Railways · CrossCountry · DB Schenker Rail (DB) · First Capital Connect · First Great Western · First ScotRail · Freightliner Ltd · Gatwick Express · Great Western Trains Co Ltd · Getlink voorheen: Eurotunnel Plc (spoorwegbeheerder) · London Midland · London Overground · Merseyrail · National Express Group · National Express East Coast · National Express East Anglia · Network Rail (spoorwegbeheerder) · New Southern Railway · Northern Rail · Southeastern · South West Trains Ltd · Stagecoach Group PLC · Transport for Wales Rail Services · First TransPennine Ltd · Virgin Trains Ltd
Wit-Rusland:Belaroeskaja Tsjyhoenka/Беларуская Чыгунка (BTsj)/(БЧ)
Zweden:Statens Järnvägar (SJ) · Green Cargo · LKAB Malmtrafik AB (MTAB) · Hector Rail · Inlandsbanan AB (IBAB) · Roslagbanen · Storstockholms Lokaltrafik (SL) · Trafikverket AS tot 2010: Banverket AS (spoorwegbeheerder) · Tågåkeriet i Bergslagen AB (TÅGAB) · Värmlandstrafik · Vy Tåg
Zwitserland:Appenzeller Bahnen (AB) · BLS AG (BLS) · BLS Cargo AG (BLS) · BLS Netz AG (spoorwegbeheerder) · Crossrail AG · Matterhorn Gotthard Bahn (MGB) · Montreux-Berner Oberland-Bahn (MOB) · Oensingen-Balsthal-Bahn AG (OeBB) · Rhätische Bahn (RhB) · Schweizerische Bundesbahnen (SBB/CFF/FFS) · SBB Cargo AG · SBB Infrastruktur AG (spoorwegbeheerder) · Südostbahn (SOB) · Thurbo · transN · Treni Regionali Ticino Lombardia (TILO) · Zentralbahn (ZB)