Zompzegge-berkenbroek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zompzegge-berkenbroek
Zompzegge-berkenbroek
Zompzegge-berkenbroek
Syntaxonomische indeling
Klasse:Vaccinio-Betuletea pubescentis (Berkenbroekbossen)
Orde:Vaccinio-Betuletalia pubescentis
Verbond:Betulion pubescentis (Berkenbroekbossen)
Associatie
Carici curtae-Betuletum pubescentis

Het zompzegge-berkenbroekbos (Carici curtae-Betuletum pubescentis) is een voor Nederland en België zeldzame associatie uit de klasse van de berkenbroekbossen, een bostype dat voorkomt op matig zure, natte bodems, met overwegend grassen en veenmossen.

Naamgeving, etymologie en codering[bewerken]

De naam Carici curtae-Betuletum pubescentis is afgeleid van de wetenschappelijke namen van twee vaak voorkomende soorten, de zompzegge (Carex curta) en de kensoort zachte berk (Betula pubescens).

Kenmerken[bewerken]

Het zompzegge-berkenbroek is een voor Nederland zeldzaam bostype, dat voorkomt op matig zure, natte standplaatsen, maar minder zuur en voedselrijker dan het dophei-berkenbroek. Door de hoge waterstand en zuurstoftekort in de bodem, is humificatie van organisch materiaal nauwelijks mogelijk.

De associatie is te vinden op drijftillen in laagveengebieden, in afgesneden beekmeanders, aan de rand van hoogveengebieden en in heidegebieden rond ge-eutrofieerde vennen.

Zompzegge-berkenbroeken evolueren door verzuring spontaan uit moerasvaren-elzenbroeken.

Structuur[bewerken]

De vegetatie blijft laag, de boomlaag wordt ten hoogste 10 m hoog en bestaat praktisch volledig uit laagblijvende exemplaren van zachte berk. De struiklaag is slechts zeer beperkt aanwezig of ontbreekt volledig. De ijle kruidlaag wordt gedomineerd door grassen en grasachtige planten als de zompzegge.

De moslaag is zeer sterk aanwezig, een groot deel van de bodem wordt bedekt door een veenmostapijt.

Soortensamenstelling[bewerken]

De associatie heeft geen specifieke kensoorten, het onderscheid met het verwante dophei-berkenbroek wordt gemaakt door de aanwezigheid van een groep moerasplanten zoals het hennegras, riet en grote wederik en mossen als het gewoon sterrenmos. Ook de aanwezigheid van zwarte els en lianen als de wilde kamperfoelie differentiëren deze associatie.

De voor Nederland belangrijkste begeleidende soorten zijn:

Zachte berk
Sporkehout
Hennegras
Zompzegge
Gewoon sterrenmos
Boomlaag
Kensoort Diff.soort Presentie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
kK 100% Zachte berk Betula pubescens
dA >40% Zwarte els Alnus glutinosa t.o.v. dophei-berkenbroek
>40% Zomereik Quercus robur
>40% Grauwe wilg Salix cinerea
Struiklaag
Kensoort Diff.soort Presentie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
>50% Sporkehout Rhamnus frangula
>40% Wilde lijsterbes Sorbus aucuparia
Kruidlaag
Kensoort Diff.soort Presentie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
dA >50% Hennegras Calamagrostis canescens t.o.v. dophei-berkenbroek
dA >50% Riet Phragmites australis t.o.v. dophei-berkenbroek
>40% Smalle stekelvaren Dryopteris carthusiana
>40% Pijpenstrootje Molinia caerulea
dA >30% Grote wederik Lysimachia vulgaris t.o.v. dophei-berkenbroek
>30% Gewone braam Rubus fruticosus
dA >20% Zompzegge Carex curta t.o.v. dophei-berkenbroek
>20% Pitrus Juncus effusus
dA >20% Wilde kamperfoelie Lonicera periclymenum t.o.v. dophei-berkenbroek
dA >20% Moerasstruisgras Agrostis canina t.o.v. dophei-berkenbroek
Moslaag
Kensoort Diff.soort Presentie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
dA >60% Gewoon sterrenmos Mnium hornum t.o.v. dophei-berkenbroek
dA >50% Gewimperd veenmos Sphagnum fimbriatum t.o.v. dophei-berkenbroek
>40% Gewoon veenmos Sphagnum palustre
dA >30% Haakveenmos Sphagnum squarrosum t.o.v. dophei-berkenbroek
>30% Roodviltmos Aulacomnium palustre
>30% Fijn snavelmos Eurhynchium praelongum
>30% Gewoon haarmos Polytrichum commune
>30% Slank veenmos Sphagnum flexuosum
>20% Gewoon peermos Pohlia nutans
dA Glanzend Platmos Plagiothecium denticulatum t.o.v. dophei-berkenbroek
dA Gewoon dikkopmos Brachythecium rutabulum t.o.v. dophei-berkenbroek

Verspreiding en voorkomen[bewerken]

Het verspreidingsgebied van het zompzegge-berkenbroek is beperkt tot de Noordwest-Europese laagvlakte.

In Nederland komt deze associatie vooral voor in het Laagveen-district en in kalkarme duinen.