Zondagsheiliging

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zondagswet 1911 in Ontario, Canada
Een speeltuin op het eiland Raasay met de tekst: Please do not use this playing field on Sundays. Op dit eiland is de Free Presbyterian Church of Scotland de grootste kerk.

De Zondagsheiliging is een traditie in het christendom die stelt dat de zondag als "rustdag" geschapen is, en deze rust daarom heilig is.

„En God heeft den zevende dag gezegend, en die geheiligd; omdat Hij op denzelven gerust heeft van al Zijn werk, hetwelk God geschapen had, om te volmaken.”

In de loop van de geschiedenis van het christendom is de viering van de Dag des Heren verschoven van de zevende naar de eerste dag van de week.

De invulling van de zondagsheiliging kent vele vormen. Voor de rooms-katholieken bestaat de zondagsplicht, dat wil zeggen de verplichting om op zondag de Heilige Mis bij te wonen. De protestants-christelijken zien de zondag als een gewijde rustdag, die van oudsher uitsluitend bedoeld was voor overdenking, bijbellezing en kerkgang. In Nederland wordt vooral in meer orthodoxe protestantse milieus deze vorm van zondagsrust nog consequent in acht genomen.

Zaterdag of zondag[bewerken]

De sjabbat wordt in het Jodendom gevierd van vrijdag zonsondergang tot zaterdag zonsondergang. Vele christenen hebben daar het beeld bij dat in het Nieuwe Testament geschetst wordt, waar het Jezus verweten werd als hij iemand op sjabbat genas. In het jodendom is echter sinds die tijd veel meer uitgekristalliseerd wat wel en niet mag.

De eerste christengemeenten bestonden uit zowel joden als bekeerde heidenen, en het is aannemelijk dat de joden de sjabbat hielden. In het vroege christendom kwamen christenen, zowel joden als niet-joden op de eerste dag der week, de zondag, bij elkaar.

De invoering van de zondag als rustdag vond plaats onder de Romeinse keizer Constantijn de Grote. Door Constantijn werd in een edict in 321 zowel aan zijn heidense als aan zijn christelijke onderdanen de zondag aanbevolen als de "eerbiedwaardige dag voor de verering van de Zon". Het was zijn manier om de tegenstrijdige religies van het rijk samen te brengen door iets gemeenschappelijks onder hen in te stellen.

Verschillende invullingen[bewerken]

  • De zevendedagsadventisten en vele zogenaamde messiasbelijdende joden houden de zaterdag als rustdag en zien dit als één van de geboden.
  • Onder rooms-katholieken geldt het bijwonen van de zondagsmis als één van de Vijf geboden van de Kerk.
  • Bij de bevindelijk gereformeerden en de Gereformeerde Kerken in Nederland (hersteld) wordt de zondag gezien als vervanging van de sabbat, en de zondagsrust als één van de Tien geboden: "Gedenkt den sabbatdag, dat gij dien heiligt".
  • Vele christenen hechten wel waarde aan de zondag, maar zien deze niet als opvolger van de Sabbat. Ze vinden de zondag echter een bijzondere dag waarop tijd gemaakt wordt voor kerkbezoek en waarop rust wordt genomen.
  • Met name onder evangelische christenen speelt de zondag vaak een minder grote rol. Evangelische christenen beroepen zich daarbij op Romeinen 14:5 en soortgelijke teksten, waar gezegd wordt dat christenen elkaar hierover niet mogen veroordelen.

In Nederland werkt een deel van de christenen liever niet op zondag en houdt op deze manier zondagsrust. Zo was onder journalisten al snel duidelijk dat Eimert van Middelkoop, minister van 2007 tot 2010 namens de ChristenUnie, op zondag niet door hen wilde worden gestoord. Verder kan als stelregel gelden dat de mate van behoudendheid ook de maat is voor het in acht nemen van de zondagsrust. Vaak vindt men het ook niet passend dat anderen door jouw toedoen op zondag moeten werken. Daarom wordt er soms geen gebruik gemaakt van het openbaar vervoer. Een zeer kleine minderheid vindt het gebruik van auto en fiets ook niet toegestaan, en op verschillende plekken is het gebruik van auto's (ook voor niet-christenen) op zondag beperkt tot niet toegestaan. Ook het beoefenen van sport staat vaak ter discussie, en in sommige gemeenten mogen daarom gemeentelijke zwembaden niet op zondag open zijn.

In het algemeen wordt de zondag ingevuld door het één of tweemaal bezoeken van een kerkdienst, en in een paar gedeelten van Nederland (provincie Zeeland en de stad Rijssen) drie keer op deze dag. Tevens is er ruimte voor ontspanning en staat ook het huiselijk familieleven centraal.

In de Gereformeerde Gemeenten in Nederland wordt de zondagsrust het strengst in acht genomen. De SGP wil graag een algemene zondagsrust voor geheel Nederland. De websites van de SGP en het Reformatorisch Dagblad zijn op zondag uit de lucht. In de meeste christelijke gemeenten in de Bijbelgordel van Nederland vinden op zondag significant minder activiteiten plaats dan elders in het land. Zo worden er geen koopzondagen toegestaan en wordt sportclubs bevolen om op zondag geen activiteiten te organiseren. Overigens onthoudt ook het Koninklijk Huis zich op zondag zo veel mogelijk van openbare activiteiten. Met de zondagswet worden mogelijkheden voor activiteiten op zondagen formeel sterk ingeperkt.

Wetgeving[bewerken]

De eerste wet op de zondagsrust dateert uit 1905 en werd in België uitgevaardigd.

De Europese Unie beschouwt de wetgeving over de zondagsrust als voorbehouden aan de lidstaten.

In Nederland wordt de zondagsrust onder meer geregeld in de Zondagswet en de Winkeltijdenwet. Er is een beperkt aantal koopzondagen; in toeristische gebieden kan hier een uitzondering voor worden gemaakt. Dit was een reden voor een aantal steden om bepaalde gebieden tot "toeristisch" te benoemen.

In Duitsland is het op zondag 24 uur lang verboden loonarbeid te verrichten. Hiervoor zijn de nodige uitzonderingen, zoals bij voorbeeld voor hulpdiensten.

In Frankrijk is sedert 2008 een wet van kracht die zondagsrust voorschrijft, maar een uitzondering maakt voor toeristische en stedelijke gebieden.

In Canada zijn de winkels sedert de jaren zeventig steeds meer open gebleven, maar moet de wet nog worden aangepast.

Literatuur[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]