Zwammerdam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zwammerdam
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Zwammerdam Wapen van Zwammerdam
(Details) (Details)
Zwammerdam (Zuid-Holland)
Zwammerdam
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Gemeente Vlag Alphen aan den Rijn Alphen aan den Rijn
Coördinaten 52° 6′ 21″ NB, 4° 43′ 38″ OL
Algemeen
Inwoners (2021-01-01) 1.900[1]
Overig
Woonplaatscode 1081
Detailkaart
Kaart van Zwammerdam
Locatie in de gemeente
Foto's
Centrum Zwammerdam
Centrum Zwammerdam
Gereformeerde kerk, Molenstraat (gesloten in 2016)
Gereformeerde kerk, Molenstraat (gesloten in 2016)
Zwammerdam, gezien naar het noordwesten
Zwammerdam, gezien naar het noordwesten
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Zwammerdam is een dorp in de gemeente Alphen aan den Rijn, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, gelegen aan rivier de Oude Rijn. In 2021 had het dorp 1.900 inwoners. Tot 1964 was Zwammerdam een zelfstandige gemeente. Diverse delen van de gemeente zijn bij het verlies van deze zelfstandigheid naar naburige gemeenten zoals Alphen aan den Rijn, Bodegraven, Boskoop en Reeuwijk overgegaan.

Zwammerdam heeft een kleine en compacte oude kern met kronkelende straatjes en met historische bebouwing. Zwammerdam is, in tegenstelling met lintbebouwing, een van de weinige dorpen in de Rijnstreek die gebouwd zijn rondom een plein. Ten zuidwesten loopt de spoorlijn Woerden - Leiden. Aan deze spoorlijn had Zwammerdam een eigen spoorweghalte, namelijk halte Zwammerdam.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

In de oudheid bevond in Zwammerdam zich het Romeinse fort "Nigrum Pullum" (zwarte grond) met een haven en vlootfaciliteiten. Enkele resten zijn te zien op het terrein van Ipse de Bruggen locatie Hooge Burch. Enkele Romeinse schepen behoren tot de voornaamste vondsten.

Kaart uit 1687 met Swadenburgerdam

Later werd de plaats Suadenburcherdam genoemd, naar de dam bij Suadenburg die in 1165 door de graaf van Holland, Floris III aangelegd werd om overstromingen van de Rijn tegen te gaan, veroorzaakt door verzanding van de Rijnmonding aan de Noordzee. De dam blokkeerde de toestroom van water uit het gebied stroomopwaards, dat buiten Holland gelegen was, waar de Duitse koning Frederik 'Barbarossa' heerste. Het water stuwde nu aan de Utrechtse kant van de dam, met overstromingen en de bewoners daar beklaagden zich bij hun koning. Deze beval de graaf van Holland de dam te verwijderen, er werd een compromis gesloten, de dam bleef bestaan met een doorlaatopening die bij eb werd geopend om het water door te laten stromen. Dit is een van de eerste waterwerken in Nederland, gericht op boven-regionaal waterbeheer.

Uiteindelijk is de naam verbasterd tot het huidige Zwammerdam.

Zwammerdam lag aan de Oude Hollandse Waterlinie. In het rampjaar 1672 trokken in december tijdens een vorstperiode 9000 man van het Franse leger, dat onder bevel van maarschalk Luxembourg stond, moordend en plunderend de plaats binnen.

In 1906 woedde er een grote brand in het centrum van Zwammerdam. Deze begon in de bakkerij van Dhr. Lith, gelegen aan het plein. Doordat bijna alle huizen aan het plein destijds rieten daken hadden duurde het niet lang tot er vijf panden aan het plein in lichterlaaie stonden. Onder andere het gemeentehuis, hotel " de Rustende Arend" en het doktershuis werden in de as gelegd. deze panden zijn in de jaren 1906-1909 weer opgebouwd. Om deze reden hebben anno 2016 veel panden aan het plein een gevel in de stijl van de art nouveau.

De plannen om Zwammerdam als zelfstandige bestuurlijke eenheid op te heffen en onder te brengen bij de Gemeente Alphen, stootten op grote weerstand bij de bevolking en in 1963 werd een demonstratie in Den Haag georganiseerd.

Molens[bewerken | brontekst bewerken]

Ten noorden van de plaats bevindt zich De Dikke Molen. Ten westen ligt de Steektermolen.

Bekende Dammenaren[bewerken | brontekst bewerken]

Trivia[bewerken | brontekst bewerken]

In Zwammerdam is het Jostiband Orkest gevestigd.

Afbeeldingen[bewerken | brontekst bewerken]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]