Zwevezele

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zwevezele
Deelgemeente in België Vlag van België
Zwevezele (België)
Zwevezele
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag West-Vlaanderen West-Vlaanderen
Gemeente Vlag Wingene Wingene
Fusie 1977
Coördinaten 51° 2′ NB, 3° 13′ OL
Algemeen
Oppervlakte 52.46 km²
Inwoners (01/12/2019) 5.973
Hoogte 16-41 m
Overig
Postcode 8750
Netnummer 051
NIS-code 37018(B)
Detailkaart
Kaart van Zwevezele
Locatie in Wingene
Portaal  Portaalicoon   België

Zwevezele is een plaats in de Belgische provincie West-Vlaanderen. Het is sinds 1 januari 1977 een deelgemeente van Wingene. Zwevezele telt ruim 5.000 inwoners. Tussen Zwevezele en Wingene ligt nog het gehucht Hille, met zijn Sint-Jozefsparochie. Het gehucht is ondertussen vergroeid met Zwevezele zelf.

Etymologie[bewerken | brontekst bewerken]

De naam Zwevezele is waarschijnlijk afgeleid van swiban sali, dus een samenvoeging van een persoonsnaam en een sala-uitgang (centrale ruimte). De naam Sweveseele veranderde in 1942 in Zwevezele.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Vooral in het zuidelijk deel van het gebied zijn sporen van Germaanse en Frankische bewoning te vinden. Tussen 1841 en 1849 werden ook Romeinse vondsten gedaan: munten, een graf en dakpannen.

Van een eerste kerkje zou omstreeks 900 sprake kunnen zijn geweest. Funderingen van een stenen kerkje (laatste kwart 10e eeuw) werden gevonden. In 1022 werden de rechten van de parochie geschonken aan de Sint-Bertinusabdij te Sint-Omaars. In 1135 kwamen ze aan het Sint-Donaaskapittel te Brugge.

Zwevezele werd tijdens de Gentse Opstand geplunderd door de Gentse Groententers, die aldus hun stad bevoorraadden. In de 14e eeuw begon een bloeiende linnennijverheid en vanaf 1472 kwam er ook een jaarmarkt.

Tussen 1566 en 1610 hadden de godsdienstoorlogen plaats, waarbij onder meer plunderingen door de Gentse Calvinisten (1577-1583), herovering door de Malcontenten en Parma, en strooptochten door Staatse lieden vanuit Sluis en Oostende (1585-1610). In 1582 werd de burcht van de (overigens Spaansgezinde) heer van Zwevezele geplunderd door de Malcontenten. Na dit alles was er korte tijd vrede, maar van 1668-1678 was de Kasselrij Kortrijk in handen van Frankrijk en lag Zwevezele in een grensgebied, en ook de troepen van Lodewijk XIV van Frankrijk hielden toen en in de jaren erna nog huis.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden in Zwevezele verschillende bomaanslagen gepleegd door de Duitsers, waarbij tientallen burgers stierven. Aan de Hille lag een Duits vliegveld.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Zwevezele opnieuw bezet door de Duitsers. De eerste Poolse pantserdivisie was in Juni 1944 geland op de stranden van Normandië en rukte onder leiding van Generaal Maczek op via Ieper en Roeselare om zo Zwevezele te bereiken. De gemeente werd zonder bloedvergieten ingenomen. De Duitsers waren immers via Wingene naar Ruiselede gevlucht. Op deze terugtocht werden ze zwaar onder vuur genomen door een groep Typhoon-vliegtuigen, waarbij er onder de Duitse soldaten veel doden vielen.

Om de Zwevezeelse slachtoffers te herdenken staat op de Markt een monument voor de gesneuvelde soldaten. Ook staat er een Poolse Shermantank en een Canadese Halifax om de buitenlandse bevrijders te eren.

In 1977 fuseerde de gemeente Zwevezele met Wingene.

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

Sint-Aldegondiskerk
'Swevezeele' en 'Den Hille' op de Ferrariskaart, 1771-1778
Swevezeele 1918: zicht Marktplaats - De verwoesting door de Duitsers

Kasteelpark[bewerken | brontekst bewerken]

Zie Kasteelpark in Zwevezele voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het kasteelpark ligt in het centrum van Zwevezele en vormt een rustige groene oase in het midden van het dorp.

Waar het kasteelpark zich bevindt, stond oorspronkelijk een dubbel omwalde hofstede. In 1440 werd deze vervangen door een waterburcht, een kasteel in de vorm van een onregelmatige zevenhoek. Een nieuw kasteel nam in 1610 de plaats in van de oude burcht en in 1816 werd het laatste kasteel gebouwd. Door het aanvoeren van aarde kwam het nieuwe kasteel drie meter hoger te liggen dan het oude. Daarbij werden de paardenstallen en het kleine badhuis (Aubetje) gebouwd.

In 1984 werd het park eigendom van de gemeente. Het koetshuis en badhuis werden gerestaureerd, terwijl het kasteel werd afgebroken.

Natuur en landschap[bewerken | brontekst bewerken]

Zwevezele ligt op de overgang van Zandig Vlaanderen (in het noorden) naar Zandlemig Vlaanderen (in het zuiden). De hoogte bedraagt 18-44 meter en het landschap is licht heuvelig. Een waterloop is de Jobeek welke in noordelijke richting stroomt. In het noorden vindt men de Munkebossen.

Evenementen[bewerken | brontekst bewerken]

Sinds 1968 wordt in het eerste weekend van de krokusvakantie in het centrum Carnaval Zwevezele georganiseerd door de Orde van de Bolhoed. Hierbij horen ook prinsverkiezingen en een kroegentocht. De carnavalsstoet lokt jaarlijks duizenden toeschouwers.

Politiek[bewerken | brontekst bewerken]

Zie Lijst van burgemeesters van Zwevezele voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zwevezele had een eigen gemeentebestuur en burgemeester tot de fusie van 1977. De laatste burgemeester was Roger Behaeghel.

Sport[bewerken | brontekst bewerken]

In het sportcentrum in de Kasteelstraat, het grootste sportcentrum van West-Vlaanderen, ligt sporthal De Zwaluw. Deze is gerenoveerd in 2014 – 2015, waarbij tevens een skatepark, 't Zwevepark, nieuw aangelegd is. Het vernieuwde complex werd geopend tijdens de viering van het 25-jarig burgemeesterschap van Hendrik Verkest. Het sportcentrum heeft drie voetbalvelden van KSK Voorwaarts Zwevezele en. In de sporthal zijn onder andere volleybalclub Elckerlyc en basketbalclub BBC De Westhoek gevestigd.

Grondplan van het sportcentrum in Zwevezele en 't Zwevepark. (2016)
Sporthal De Zwaluw
  • De Sluitingsprijs Zwevezele, een wielerwedstrijd, wordt jaarlijks gereden sinds 1949.
  • Sinds 2012 vindt in de sporthal het WBC-wereldkampioenschap voor vrouwen plaats, dit werd van 2014 tot 2018 gewonnen door de Belgische Delfine Persoon.
  • Voetbalclub KSK Voorwaarts Zwevezele werd opgericht in 1957, is aangesloten bij de KBVB en speelt met twee fanionteams en heel wat jeugdploegen. Zwevezele A treedt aan in de nationale reeks 2de Amateur (het oude 3de klasse). Zwevezele B treedt aan in de provinciale reeks 2B. De club brengt in totaal 16 heren- en twee damesteams in competitie en is zo een van de grootste sportclubs in de gemeente Wingene. De damesploeg speelt vanaf 2011 in de nationale reeksen.
  • Basketbalclub BBC De Westhoek Zwevezele speelde verschillende seizoenen in de Tweede Klasse. De club behaalde er in 2010 de titel, maar promoveerde niet naar de hoogste afdeling omdat ze geen licentie voor deze reeks had aangevraagd.

Verkeer en Vervoer[bewerken | brontekst bewerken]

Bekende personen[bewerken | brontekst bewerken]

Zwevezele in kunst en cultuur[bewerken | brontekst bewerken]

Eten en drinken[bewerken | brontekst bewerken]

Zwevezeelse Florentientjes
  • Tussen 1897 en 1998 werd er bier gebrouwen in Brouwerij Callewaert op de hoek van de Lichterveldestraat en Ricksteenweg. In 2016 werd deze gesloopt en vervangen door appartementsgebouwen.
  • Zwevezeelse Florentientjes zijn pralines die geproduceerd worden bij Bakkerij Danny, in de Brugsesteenweg (Hille). Het is een witte praline gevuld met een botercrème op een gekaramelliseerd amandelkoekje.
   Aangrenzende gemeenten   
        Ruddervoorde (Oostkamp      Hille (Zwevezele) 
      Brosen windrose nl.svg      
 Lichtervelde   Wingene 
           
        Koolskamp (Ardooie      Egem (Pittem
Zie de categorie Zwevezele van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.